INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
COMPLEET SCHEMATISCH OVERZICHT RECHTSARTIKELS
Dit document bestaat uit drie delen.
1. Deel A: ALGEMEEN: de belangrijke algemene basis die in elk thema terugkomt, bronnen, primair EU-
recht, EVRM, IVRK, WIPR-mechanismen, algemene Brussel Ibis (4-26), algemene erkenning, betekening,
bewijs.
2. Deel B: THEMATISCHE BLOKKEN (één kleur per thema): de stof georganiseerd zoals een examencasus
zich aandient, huwelijk, echtscheiding, afstamming, kinderen, onderhoud, staat & naam, vermogen,
contracten, niet-contractuele verbintenissen.
3. Deel C: KRUISVERWIJZINGEN (rood): expliciete koppelingen die de prof legt tussen artikels, handig om
met potlood naast het artikel in de bundel te schrijven.
KLEURPALLET
Kleur Thema Voorbeeldkleur
FELROZE 1. Huwelijk + niet-huwelijkse samenleving
FELPAARS 2. Echtscheiding + verstoting
PASTELPAARS 3. Afstamming + adoptie
FELBLAUW 4. Ouderlijke verantw. + kinderontvoering
LICHTBLAUW 5. Onderhoudsverplichtingen
PASTELGEEL 6. Staat & bekwaamheid + naam
FLUOGEEL 7. Erfrecht + huwelijks- en partnervermogen
FELGROEN 8. Contractuele verbintenissen (Rome I, BIBis, CISG)
LICHTGROEN 9. Niet-contractuele verbintenissen (Rome II, Verkeersongev.)
,Inhoudsopgave
DEEL A: ALGEMEEN DEEL.......................................................................................................................................... 4
A.1 Bronnen primair EU-recht + grondrechten + statuten...............................................................................................4
A.2 WIPR: algemene mechanismen + aanknopingsfactoren + correctieven...................................................................4
A.3 Brussel Ibis-Vo, algemene bevoegdheidsregels.........................................................................................................5
A.4 Brussel Ibis-Vo, algemene erkenning & tenuitvoerlegging........................................................................................6
A.5 WIPR, algemene erkenning & tenuitvoerlegging......................................................................................................6
A.6 Overige bronnen erkenning & legalisatie (EET-Vo, Lugano, HFV, HVRB, CW, KB, WER, Ger.W.,
Vreemdelingenwet)..........................................................................................................................................................7
A.7 Grensoverschrijdende betekening (Vo 2020/1784 + Ger.W.)....................................................................................8
A.8 Grensoverschrijdende bewijsverkrijging (Vo 2020/1783 + Ger.W. + Haagse verdragen).........................................9
DEEL B: THEMATISCHE BLOKKEN............................................................................................................................. 10
1. Huwelijk + niet-huwelijkse samenleving.............................................................................................................. 10
1.1 Huwelijk: Internationale bevoegdheid.................................................................................................................10
1.2 Huwelijk: Toepasselijk recht.................................................................................................................................10
1.3 Huwelijk: Erkenning..............................................................................................................................................10
1.4 Niet-huwelijkse samenleving / partnerschap (art. 58-60 WIPR).........................................................................10
2. FELPAARS: Echtscheiding + verstoting................................................................................................................. 12
2.1 Internationale bevoegdheid (BIIter + WIPR)........................................................................................................12
2.2 Toepasselijk recht (Rome III + WIPR)...................................................................................................................12
2.3 Erkenning (BIIbis/IIter + WIPR + Moudawana)....................................................................................................13
3. PASTELPAARS: Afstamming + adoptie................................................................................................................. 14
3.1 Afstammin: Internationale bevoegdheid.............................................................................................................14
3.2 Afstamming: Toepasselijk recht...........................................................................................................................14
3.3 Afstamming: Erkenning........................................................................................................................................14
3.4 Adoptie: Bronnen.................................................................................................................................................14
3.5 Adoptie: Internationale bevoegdheid..................................................................................................................15
3.6 Adoptie: Toepasselijk recht..................................................................................................................................15
3.7 Adoptie: Erkenning...............................................................................................................................................15
4. FELBLAUW: Ouderlijke verantw. + kinderontvoering........................................................................................... 16
4.1 Ouderlijke verantw: Internationale bevoegdheid (BIIter + HKBV 1996)..............................................................16
4.2 Ouderlijke verantw.: Toepasselijk recht (HKBV 1996).........................................................................................16
4.3 Ouderlijke verantw: Erkenning & tenuitvoerlegging...........................................................................................17
4.4 Internationale kinderontvoering (Haags Verdrag 1980 + BIIter).........................................................................17
5. LICHTBLAUW: Onderhoudsverplichtingen........................................................................................................... 19
5.1 Internationale bevoegdheid.................................................................................................................................19
5.2 Toepasselijk recht (Haags Protocol 2007)............................................................................................................19
5.3 Erkenning & uitvoerbaarheid...............................................................................................................................19
6. PASTELGEEL: Staat & bekwaamheid + naam........................................................................................................ 21
6.1 Staat & bekwaamheid: Internationale bevoegdheid...........................................................................................21
6.2 Staat & bekwaamheid: Toepasselijk recht...........................................................................................................21
6.3 Staat & bekwaamheid: Erkenning........................................................................................................................21
6.4 Naam: Internationale bevoegdheid.....................................................................................................................21
, 6.5 Naam: Toepasselijk recht.....................................................................................................................................22
6.6 Naam: Erkenning (incl. specifiek regime art. 39 WIPR).......................................................................................22
7. FLUOGEEL: Erfrecht + huwelijks-/partnervermogen............................................................................................. 23
7.1 Erfrecht (Erfrecht-Vo)...........................................................................................................................................23
7.2 Huwelijksvermogen (Huwelijksvermogen-Vo).....................................................................................................23
7.3 Partnervermogen (Partnervermogen-Vo)............................................................................................................23
8. FELGROEN: Contractuele verbintenissen............................................................................................................. 24
8.1 Internationale bevoegdheid (Brussel Ibis – ladder + Rome I via art. 98 §1 WIPR)..............................................24
8.2 Toepasselijk recht (Rome I-Vo)............................................................................................................................24
8.3 Weens Koopverdrag (CISG)..................................................................................................................................26
8.4 Erkenning: Haags Forumbedingenverdrag 2005 + HVRB 2019............................................................................26
9. LICHTGROEN: Niet-contractuele verbintenissen.................................................................................................. 27
9.1 Internationale bevoegdheid (Brussel Ibis art. 7.2)...............................................................................................27
9.2 Toepasselijk recht (Rome II + WIPR)....................................................................................................................27
9.3 Verkeersongevallenverdrag 1971 (heeft voorrang op Rome II – art. 28 Rome II)...............................................28
DEEL C: KRUISVERWIJZINGEN (links die de prof legt)............................................................................................... 30
C.1 Hiërarchie & verhouding tussen bronnen................................................................................................................30
C.2 WIPR ↔ EU-instrumenten (cross-references).........................................................................................................30
C.3 Interne kruisverwijzingen WIPR (artikel ↔ artikel)................................................................................................30
C.4 Parallelle bepalingen (Rome I / Rome II / Rome III / Erfrecht-Vo / WIPR)...............................................................31
C.5 Brussel IIbis ↔ Brussel IIter (echtscheiding)...........................................................................................................32
C.6 BIIter ↔ Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996 (ouderlijke verantw.)..............................................................32
C.7 Kinderontvoering (Haags 1980 ↔ BIIter ↔ EVRM)..............................................................................................32
C.8 Onderhoud...............................................................................................................................................................33
C.9 Contracten: HvJ-rechtspraak parallel met artikel....................................................................................................33
C.10 Niet-contractuele verbintenissen: HvJ-rechtspraak parallel met artikel...............................................................34
C.11 Naam: HvJ-rechtspraak..........................................................................................................................................34
C.12 Erkenning: voorganger BIBis..................................................................................................................................34
C.13 Bewijs / Betekening: overgang oude → nieuwe verordening................................................................................35
WERKMETHODE, 5 stappen voor een casus............................................................................................................. 36
,DEEL A: ALGEMEEN DEEL
A.1 Bronnen primair EU-recht + grondrechten + statuten
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 81 VWEU Rechtsgrondslag voor EU-bevoegdheid IPR, justitiële samenwerking Bron primair EU-recht
in burgerlijke zaken.
Art. 81, lid 3 VWEU Familierecht: eenparigheid in de Raad, laat nauwere samenwerking Bron primair EU-recht
toe.
Art. 326 e.v. VWEU Mechanisme van versterkte / nauwere samenwerking. Bron primair EU-recht
Art. 331 VWEU Aansluiting bij nauwere samenwerking (vb. Rome III). Bron primair EU-recht
Art. 4, lid 3 VEU Beginsel van loyale samenwerking EU ↔ lidstaten. Algemeen beginsel
Art. 5 VEU Bevoegdheidstoedeling, subsidiariteit, evenredigheid. Algemeen beginsel
Art. 18 VWEU Verbod van discriminatie op grond van nationaliteit. Algemeen beginsel
Art. 20 VWEU Unieburgerschap. Algemeen beginsel
Art. 21 VWEU Vrij verkeer + Unieburgerschap. Algemeen beginsel
Art. 11 Handvest Vrijheid van meningsuiting, schending = OO-uitzondering. Grondrecht
grondrechten EU
Art. 21 Handvest Non-discriminatie (vb. overw. 30 Rome III). Grondrecht
grondrechten EU
Art. 8 EVRM Recht op privé- en gezinsleven, relevant in IPR-rechtspraak EHRM EHRM
(vb. naam, afstamming, kinderontvoering – Neulinger).
Art. 12 IVRK Recht van het kind om gehoord te worden. VN-verdrag
Art. 12 Conventie Persoonlijke staat van een vluchteling, wet van het land van Statuut vluchteling
van Genève (1951) woonplaats.
Art. 12 Verdrag Persoonlijke staat van een staatloze, idem. Statuut statelozen
Statelozen (1954)
A.2 WIPR: algemene mechanismen + aanknopingsfactoren + correctieven
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 2 WIPR Hiërarchie der rechtsnormen, WIPR slechts onder voorbehoud van Bronnenhiërarchie
internationale instrumenten.
Art. 3 WIPR Aanknopingsfactor nationaliteit (regels bij dubbele/meervoudige Aanknoping
nationaliteit).
Art. 3, § 2, 1° WIPR BE-nationaliteit primeert bij meervoudige nationaliteiten. Aanknoping
Art. 3, § 3 WIPR Vluchteling/staatloze: vereiste van erkenning (zie art. 632bis Aanknoping
Ger.W.).
Art. 3, § 4 WIPR Verwijzing naar nationaliteit wordt vervangen door gewone Aanknoping
verblijfplaats voor vluchteling/staatloze.
Art. 4, § 1 WIPR Definitie woonplaats. Aanknoping
Art. 4, § 2 WIPR Definitie gewone verblijfplaats van natuurlijke personen. Aanknoping
Art. 5-14 WIPR Algemene bevoegdheidsbepalingen WIPR (vullen specifieke regel Bevoegdheid – algemeen
aan).
Art. 11 WIPR Forum necessitatis (noodforum), als geen rechter bevoegd is en de Bevoegdheid – noodforum
zaak voldoende band heeft met BE.
Art. 13, lid 2 WIPR Internationale → territoriale bevoegdheid; subsidiair: fam.rb. Bevoegdheid – territoriaal
Brussel.
, Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 16 WIPR Uitsluiting van renvoi. Mechanisme – renvoi
Art. 18 WIPR Wetsontduiking. Mechanisme – wetsontduiking
Art. 19 WIPR Uitzonderingsclausule (escape clause). Mechanisme – uitzondering
Art. 20 WIPR Voorrangsregels (lois de police, BE). Mechanisme – voorrang
Art. 21 WIPR Openbare orde-exceptie, proximiteit + ernst van de schending. Mechanisme – OO
Art. 15 WIPR Vaststelling inhoud van het buitenlands recht, ambtshalve Toepassing vreemd recht
toepassen (iura novit curia).
Art. 15, § 1, lid 2 Interpretatie volgens de buitenlandse rechtspraak. Toepassing vreemd recht
WIPR
Art. 15, § 2, lid 1 Beroep op partijen / deskundigen. Toepassing vreemd recht
WIPR
Art. 15, § 2, lid 2 Vervangende toepassing lex fori indien kennelijk onmogelijk. Toepassing vreemd recht
WIPR
Art. 8.3, laatste lid Buitenlands recht is recht en geen feit. Toepassing vreemd recht
BW
Art. 96, 1° WIPR Bevoegdheid contracten: verbintenis is in BE ontstaan / wordt/moet Bevoegdheid contracten (BE)
in BE worden uitgevoerd.
Art. 96, 2° WIPR Bevoegdheid onrechtmatige daad: handeling of schade in BE. Bevoegdheid onr. daad (BE)
Art. 96, 3° WIPR Bevoegdheid quasi-contractuele verbintenis: feit waaruit zij Bevoegdheid (BE)
ontstaat in BE.
Art. 98, § 1 WIPR Verwijst voor contracten naar Rome I + breidt Rome I uit naar Cross-ref WIPR ↔ Rome I
uitgesloten contractuele materies.
Art. 98, § 4 WIPR Niet-contractuele verbintenissen: WIPR enkel bruikbaar buiten Cross-ref WIPR ↔ Rome II
Rome II-toepassing.
Art. 98, § 5 WIPR Verkeersongevallenverdrag = Belgisch conflictenrecht. Cross-ref WIPR ↔
Verkeersongev.
Art. 99, § 2 WIPR Smaad/laster/eerroof (uitgesloten van Rome II): keuze eiser tussen Toepasselijk recht (BE)
plaats handeling/schade.
A.3 Brussel Ibis-Vo, algemene bevoegdheidsregels
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 4 Brussel Ibis- Algemene bevoegdheidsregel, woonplaats van de verweerder Bevoegdheid – algemeen
Vo (forum rei).
Art. 7 Brussel Ibis- Bijzondere bevoegdheidsgronden (lid 1: contracten; lid 2: Bevoegdheid – bijzonder
Vo onrechtmatige daad; verder).
Art. 7, lid 1, a) BIBis Contracten – hoofdregel: plaats van uitvoering van de litigieuze Bevoegdheid contracten
verbintenis (kwalificatie + identificatie + lokalisatie).
Art. 7, lid 1, b) BIBis Twee hulpregels: koop = plaats van levering; diensten = plaats van Bevoegdheid contracten
verstrekking (autonoom: HvJ Car Trim, Electrosteel, Rehder, Wood
Floor).
Art. 7, lid 2 BIBis Onrechtmatige daad, plaats van het schadebrengend feit Bevoegdheid onr. daad
(Bier/Mines de Potasse: locus acti / locus damni).
Art. 10-16 BIBis Beschermende bevoegdheidsregels Bevoegdheid – zwakkere partij
VERZEKERINGSOVEREENKOMSTEN.
Art. 17-19 BIBis Beschermende bevoegdheidsregels CONSUMENTEN, incl. art. 17, lid Bevoegdheid – consument
1 (drie types: koop op afbetaling, krediet, targeting), art. 17, lid 3
(uitsluiting vervoer), art. 18, lid 1-2-3 (forum consumentis), art. 19
(forumkeuze).
, Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 20-23 BIBis Beschermende bevoegdheidsregels INDIVIDUELE Bevoegdheid – werknemer
ARBEIDSOVEREENKOMSTEN.
Art. 24 BIBis Exclusieve bevoegdheidsgronden (onroerend goed, Bevoegdheid – exclusief
vennootschapsrecht, IE-rechten…).
Art. 24, 1° BIBis Huur/verhuur, pacht/verpachting onroerend goed: rechter ligging Bevoegdheid – exclusief
onroerend goed (uitz. tijdelijk particulier gebruik).
Art. 24, lid 4 BIBis Inbreuk op IE-rechten – geldigheid: rechter van de lidstaat van Bevoegdheid – exclusief
registratie.
Art. 25 BIBis Forumbeding, formele en materiële geldigheid (recht van het Bevoegdheid – forumbeding
gekozen forum, overw. 20 + renvoi).
Art. 25, lid 5 BIBis Autonomie van het forumbeding (HvJ Benincasa/Dentalkit). Bevoegdheid – forumbeding
Art. 26, lid 1 BIBis Stilzwijgende aanvaarding: rechter waar verweerder verschijnt is Bevoegdheid – verschijning
bevoegd (NIET in limine litis, HvJ BMW/Acacia).
Art. 26, lid 2 BIBis Vergewisplicht voor de rechter bij verzekerde, consument, Bevoegdheid – verschijning
werknemer (HvJ Taser/Gate).
Art. 35 BIBis Voorlopige en bewarende maatregelen (incl. bewijsverkrijging). Bevoegdheid – voorlopig
Art. 62 BIBis Begrip woonplaats natuurlijke personen, verwijst naar nationaal Aanknoping
recht (BE: art. 4 WIPR).
Art. 63 BIBis Drie alternatieven voor woonplaats van rechtspersonen. Aanknoping
Art. 66 BIBis Temporele werking. Toepassing in tijd
Art. 69 BIBis Voorrang BIBis op een aantal bilaterale verdragen. Bronnenhiërarchie
A.4 Brussel Ibis-Vo, algemene erkenning & tenuitvoerlegging
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 36, lid 1 BIBis Erkenning zonder gerechtelijke procedure. Erkenning
Art. 39 BIBis Exit exequatur, uitvoerbaarheid van rechtswege. Tenuitvoerlegging
Art. 42 BIBis Stukken die de gerechtsdeurwaarder afgeeft. Procedure
Art. 43 BIBis Mededeling certificaat aan de geadresseerde. Procedure
Art. 45 BIBis Weigeringsgronden (zowel erkenning als tenuitvoerlegging). Erkenning – weigering
Art. 45, lid 3 BIBis Geen toetsing van de bevoegdheid (tenzij beschermde categorieën). Erkenning
Art. 46 BIBis Vordering tot weigering tenuitvoerlegging. Tenuitvoerlegging
Art. 53 BIBis Certificaat (met evt. vertaling). Procedure
Art. 61 BIBis Vrijstelling van legalisatie tussen lidstaten. Legalisatie
A.5 WIPR, algemene erkenning & tenuitvoerlegging
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 22 WIPR Erkenning + uitvoerbaarverklaring buitenlandse rechterlijke Erkenning
beslissingen.
Art. 22, § 1, lid 1 Uitvoerbaarheid in herkomstland vereist. Erkenning
WIPR
Art. 22, § 1, lid 2 Erkenning de plano. Erkenning
WIPR
Art. 22, § 1, lid 3 Mogelijkheid vordering tot niet-erkenning. Erkenning
WIPR
Art. 22, § 1, lid 4 Onderscheid: erkenning ≠ erkenning zonder controle. Erkenning
COMPLEET SCHEMATISCH OVERZICHT RECHTSARTIKELS
Dit document bestaat uit drie delen.
1. Deel A: ALGEMEEN: de belangrijke algemene basis die in elk thema terugkomt, bronnen, primair EU-
recht, EVRM, IVRK, WIPR-mechanismen, algemene Brussel Ibis (4-26), algemene erkenning, betekening,
bewijs.
2. Deel B: THEMATISCHE BLOKKEN (één kleur per thema): de stof georganiseerd zoals een examencasus
zich aandient, huwelijk, echtscheiding, afstamming, kinderen, onderhoud, staat & naam, vermogen,
contracten, niet-contractuele verbintenissen.
3. Deel C: KRUISVERWIJZINGEN (rood): expliciete koppelingen die de prof legt tussen artikels, handig om
met potlood naast het artikel in de bundel te schrijven.
KLEURPALLET
Kleur Thema Voorbeeldkleur
FELROZE 1. Huwelijk + niet-huwelijkse samenleving
FELPAARS 2. Echtscheiding + verstoting
PASTELPAARS 3. Afstamming + adoptie
FELBLAUW 4. Ouderlijke verantw. + kinderontvoering
LICHTBLAUW 5. Onderhoudsverplichtingen
PASTELGEEL 6. Staat & bekwaamheid + naam
FLUOGEEL 7. Erfrecht + huwelijks- en partnervermogen
FELGROEN 8. Contractuele verbintenissen (Rome I, BIBis, CISG)
LICHTGROEN 9. Niet-contractuele verbintenissen (Rome II, Verkeersongev.)
,Inhoudsopgave
DEEL A: ALGEMEEN DEEL.......................................................................................................................................... 4
A.1 Bronnen primair EU-recht + grondrechten + statuten...............................................................................................4
A.2 WIPR: algemene mechanismen + aanknopingsfactoren + correctieven...................................................................4
A.3 Brussel Ibis-Vo, algemene bevoegdheidsregels.........................................................................................................5
A.4 Brussel Ibis-Vo, algemene erkenning & tenuitvoerlegging........................................................................................6
A.5 WIPR, algemene erkenning & tenuitvoerlegging......................................................................................................6
A.6 Overige bronnen erkenning & legalisatie (EET-Vo, Lugano, HFV, HVRB, CW, KB, WER, Ger.W.,
Vreemdelingenwet)..........................................................................................................................................................7
A.7 Grensoverschrijdende betekening (Vo 2020/1784 + Ger.W.)....................................................................................8
A.8 Grensoverschrijdende bewijsverkrijging (Vo 2020/1783 + Ger.W. + Haagse verdragen).........................................9
DEEL B: THEMATISCHE BLOKKEN............................................................................................................................. 10
1. Huwelijk + niet-huwelijkse samenleving.............................................................................................................. 10
1.1 Huwelijk: Internationale bevoegdheid.................................................................................................................10
1.2 Huwelijk: Toepasselijk recht.................................................................................................................................10
1.3 Huwelijk: Erkenning..............................................................................................................................................10
1.4 Niet-huwelijkse samenleving / partnerschap (art. 58-60 WIPR).........................................................................10
2. FELPAARS: Echtscheiding + verstoting................................................................................................................. 12
2.1 Internationale bevoegdheid (BIIter + WIPR)........................................................................................................12
2.2 Toepasselijk recht (Rome III + WIPR)...................................................................................................................12
2.3 Erkenning (BIIbis/IIter + WIPR + Moudawana)....................................................................................................13
3. PASTELPAARS: Afstamming + adoptie................................................................................................................. 14
3.1 Afstammin: Internationale bevoegdheid.............................................................................................................14
3.2 Afstamming: Toepasselijk recht...........................................................................................................................14
3.3 Afstamming: Erkenning........................................................................................................................................14
3.4 Adoptie: Bronnen.................................................................................................................................................14
3.5 Adoptie: Internationale bevoegdheid..................................................................................................................15
3.6 Adoptie: Toepasselijk recht..................................................................................................................................15
3.7 Adoptie: Erkenning...............................................................................................................................................15
4. FELBLAUW: Ouderlijke verantw. + kinderontvoering........................................................................................... 16
4.1 Ouderlijke verantw: Internationale bevoegdheid (BIIter + HKBV 1996)..............................................................16
4.2 Ouderlijke verantw.: Toepasselijk recht (HKBV 1996).........................................................................................16
4.3 Ouderlijke verantw: Erkenning & tenuitvoerlegging...........................................................................................17
4.4 Internationale kinderontvoering (Haags Verdrag 1980 + BIIter).........................................................................17
5. LICHTBLAUW: Onderhoudsverplichtingen........................................................................................................... 19
5.1 Internationale bevoegdheid.................................................................................................................................19
5.2 Toepasselijk recht (Haags Protocol 2007)............................................................................................................19
5.3 Erkenning & uitvoerbaarheid...............................................................................................................................19
6. PASTELGEEL: Staat & bekwaamheid + naam........................................................................................................ 21
6.1 Staat & bekwaamheid: Internationale bevoegdheid...........................................................................................21
6.2 Staat & bekwaamheid: Toepasselijk recht...........................................................................................................21
6.3 Staat & bekwaamheid: Erkenning........................................................................................................................21
6.4 Naam: Internationale bevoegdheid.....................................................................................................................21
, 6.5 Naam: Toepasselijk recht.....................................................................................................................................22
6.6 Naam: Erkenning (incl. specifiek regime art. 39 WIPR).......................................................................................22
7. FLUOGEEL: Erfrecht + huwelijks-/partnervermogen............................................................................................. 23
7.1 Erfrecht (Erfrecht-Vo)...........................................................................................................................................23
7.2 Huwelijksvermogen (Huwelijksvermogen-Vo).....................................................................................................23
7.3 Partnervermogen (Partnervermogen-Vo)............................................................................................................23
8. FELGROEN: Contractuele verbintenissen............................................................................................................. 24
8.1 Internationale bevoegdheid (Brussel Ibis – ladder + Rome I via art. 98 §1 WIPR)..............................................24
8.2 Toepasselijk recht (Rome I-Vo)............................................................................................................................24
8.3 Weens Koopverdrag (CISG)..................................................................................................................................26
8.4 Erkenning: Haags Forumbedingenverdrag 2005 + HVRB 2019............................................................................26
9. LICHTGROEN: Niet-contractuele verbintenissen.................................................................................................. 27
9.1 Internationale bevoegdheid (Brussel Ibis art. 7.2)...............................................................................................27
9.2 Toepasselijk recht (Rome II + WIPR)....................................................................................................................27
9.3 Verkeersongevallenverdrag 1971 (heeft voorrang op Rome II – art. 28 Rome II)...............................................28
DEEL C: KRUISVERWIJZINGEN (links die de prof legt)............................................................................................... 30
C.1 Hiërarchie & verhouding tussen bronnen................................................................................................................30
C.2 WIPR ↔ EU-instrumenten (cross-references).........................................................................................................30
C.3 Interne kruisverwijzingen WIPR (artikel ↔ artikel)................................................................................................30
C.4 Parallelle bepalingen (Rome I / Rome II / Rome III / Erfrecht-Vo / WIPR)...............................................................31
C.5 Brussel IIbis ↔ Brussel IIter (echtscheiding)...........................................................................................................32
C.6 BIIter ↔ Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996 (ouderlijke verantw.)..............................................................32
C.7 Kinderontvoering (Haags 1980 ↔ BIIter ↔ EVRM)..............................................................................................32
C.8 Onderhoud...............................................................................................................................................................33
C.9 Contracten: HvJ-rechtspraak parallel met artikel....................................................................................................33
C.10 Niet-contractuele verbintenissen: HvJ-rechtspraak parallel met artikel...............................................................34
C.11 Naam: HvJ-rechtspraak..........................................................................................................................................34
C.12 Erkenning: voorganger BIBis..................................................................................................................................34
C.13 Bewijs / Betekening: overgang oude → nieuwe verordening................................................................................35
WERKMETHODE, 5 stappen voor een casus............................................................................................................. 36
,DEEL A: ALGEMEEN DEEL
A.1 Bronnen primair EU-recht + grondrechten + statuten
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 81 VWEU Rechtsgrondslag voor EU-bevoegdheid IPR, justitiële samenwerking Bron primair EU-recht
in burgerlijke zaken.
Art. 81, lid 3 VWEU Familierecht: eenparigheid in de Raad, laat nauwere samenwerking Bron primair EU-recht
toe.
Art. 326 e.v. VWEU Mechanisme van versterkte / nauwere samenwerking. Bron primair EU-recht
Art. 331 VWEU Aansluiting bij nauwere samenwerking (vb. Rome III). Bron primair EU-recht
Art. 4, lid 3 VEU Beginsel van loyale samenwerking EU ↔ lidstaten. Algemeen beginsel
Art. 5 VEU Bevoegdheidstoedeling, subsidiariteit, evenredigheid. Algemeen beginsel
Art. 18 VWEU Verbod van discriminatie op grond van nationaliteit. Algemeen beginsel
Art. 20 VWEU Unieburgerschap. Algemeen beginsel
Art. 21 VWEU Vrij verkeer + Unieburgerschap. Algemeen beginsel
Art. 11 Handvest Vrijheid van meningsuiting, schending = OO-uitzondering. Grondrecht
grondrechten EU
Art. 21 Handvest Non-discriminatie (vb. overw. 30 Rome III). Grondrecht
grondrechten EU
Art. 8 EVRM Recht op privé- en gezinsleven, relevant in IPR-rechtspraak EHRM EHRM
(vb. naam, afstamming, kinderontvoering – Neulinger).
Art. 12 IVRK Recht van het kind om gehoord te worden. VN-verdrag
Art. 12 Conventie Persoonlijke staat van een vluchteling, wet van het land van Statuut vluchteling
van Genève (1951) woonplaats.
Art. 12 Verdrag Persoonlijke staat van een staatloze, idem. Statuut statelozen
Statelozen (1954)
A.2 WIPR: algemene mechanismen + aanknopingsfactoren + correctieven
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 2 WIPR Hiërarchie der rechtsnormen, WIPR slechts onder voorbehoud van Bronnenhiërarchie
internationale instrumenten.
Art. 3 WIPR Aanknopingsfactor nationaliteit (regels bij dubbele/meervoudige Aanknoping
nationaliteit).
Art. 3, § 2, 1° WIPR BE-nationaliteit primeert bij meervoudige nationaliteiten. Aanknoping
Art. 3, § 3 WIPR Vluchteling/staatloze: vereiste van erkenning (zie art. 632bis Aanknoping
Ger.W.).
Art. 3, § 4 WIPR Verwijzing naar nationaliteit wordt vervangen door gewone Aanknoping
verblijfplaats voor vluchteling/staatloze.
Art. 4, § 1 WIPR Definitie woonplaats. Aanknoping
Art. 4, § 2 WIPR Definitie gewone verblijfplaats van natuurlijke personen. Aanknoping
Art. 5-14 WIPR Algemene bevoegdheidsbepalingen WIPR (vullen specifieke regel Bevoegdheid – algemeen
aan).
Art. 11 WIPR Forum necessitatis (noodforum), als geen rechter bevoegd is en de Bevoegdheid – noodforum
zaak voldoende band heeft met BE.
Art. 13, lid 2 WIPR Internationale → territoriale bevoegdheid; subsidiair: fam.rb. Bevoegdheid – territoriaal
Brussel.
, Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 16 WIPR Uitsluiting van renvoi. Mechanisme – renvoi
Art. 18 WIPR Wetsontduiking. Mechanisme – wetsontduiking
Art. 19 WIPR Uitzonderingsclausule (escape clause). Mechanisme – uitzondering
Art. 20 WIPR Voorrangsregels (lois de police, BE). Mechanisme – voorrang
Art. 21 WIPR Openbare orde-exceptie, proximiteit + ernst van de schending. Mechanisme – OO
Art. 15 WIPR Vaststelling inhoud van het buitenlands recht, ambtshalve Toepassing vreemd recht
toepassen (iura novit curia).
Art. 15, § 1, lid 2 Interpretatie volgens de buitenlandse rechtspraak. Toepassing vreemd recht
WIPR
Art. 15, § 2, lid 1 Beroep op partijen / deskundigen. Toepassing vreemd recht
WIPR
Art. 15, § 2, lid 2 Vervangende toepassing lex fori indien kennelijk onmogelijk. Toepassing vreemd recht
WIPR
Art. 8.3, laatste lid Buitenlands recht is recht en geen feit. Toepassing vreemd recht
BW
Art. 96, 1° WIPR Bevoegdheid contracten: verbintenis is in BE ontstaan / wordt/moet Bevoegdheid contracten (BE)
in BE worden uitgevoerd.
Art. 96, 2° WIPR Bevoegdheid onrechtmatige daad: handeling of schade in BE. Bevoegdheid onr. daad (BE)
Art. 96, 3° WIPR Bevoegdheid quasi-contractuele verbintenis: feit waaruit zij Bevoegdheid (BE)
ontstaat in BE.
Art. 98, § 1 WIPR Verwijst voor contracten naar Rome I + breidt Rome I uit naar Cross-ref WIPR ↔ Rome I
uitgesloten contractuele materies.
Art. 98, § 4 WIPR Niet-contractuele verbintenissen: WIPR enkel bruikbaar buiten Cross-ref WIPR ↔ Rome II
Rome II-toepassing.
Art. 98, § 5 WIPR Verkeersongevallenverdrag = Belgisch conflictenrecht. Cross-ref WIPR ↔
Verkeersongev.
Art. 99, § 2 WIPR Smaad/laster/eerroof (uitgesloten van Rome II): keuze eiser tussen Toepasselijk recht (BE)
plaats handeling/schade.
A.3 Brussel Ibis-Vo, algemene bevoegdheidsregels
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 4 Brussel Ibis- Algemene bevoegdheidsregel, woonplaats van de verweerder Bevoegdheid – algemeen
Vo (forum rei).
Art. 7 Brussel Ibis- Bijzondere bevoegdheidsgronden (lid 1: contracten; lid 2: Bevoegdheid – bijzonder
Vo onrechtmatige daad; verder).
Art. 7, lid 1, a) BIBis Contracten – hoofdregel: plaats van uitvoering van de litigieuze Bevoegdheid contracten
verbintenis (kwalificatie + identificatie + lokalisatie).
Art. 7, lid 1, b) BIBis Twee hulpregels: koop = plaats van levering; diensten = plaats van Bevoegdheid contracten
verstrekking (autonoom: HvJ Car Trim, Electrosteel, Rehder, Wood
Floor).
Art. 7, lid 2 BIBis Onrechtmatige daad, plaats van het schadebrengend feit Bevoegdheid onr. daad
(Bier/Mines de Potasse: locus acti / locus damni).
Art. 10-16 BIBis Beschermende bevoegdheidsregels Bevoegdheid – zwakkere partij
VERZEKERINGSOVEREENKOMSTEN.
Art. 17-19 BIBis Beschermende bevoegdheidsregels CONSUMENTEN, incl. art. 17, lid Bevoegdheid – consument
1 (drie types: koop op afbetaling, krediet, targeting), art. 17, lid 3
(uitsluiting vervoer), art. 18, lid 1-2-3 (forum consumentis), art. 19
(forumkeuze).
, Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 20-23 BIBis Beschermende bevoegdheidsregels INDIVIDUELE Bevoegdheid – werknemer
ARBEIDSOVEREENKOMSTEN.
Art. 24 BIBis Exclusieve bevoegdheidsgronden (onroerend goed, Bevoegdheid – exclusief
vennootschapsrecht, IE-rechten…).
Art. 24, 1° BIBis Huur/verhuur, pacht/verpachting onroerend goed: rechter ligging Bevoegdheid – exclusief
onroerend goed (uitz. tijdelijk particulier gebruik).
Art. 24, lid 4 BIBis Inbreuk op IE-rechten – geldigheid: rechter van de lidstaat van Bevoegdheid – exclusief
registratie.
Art. 25 BIBis Forumbeding, formele en materiële geldigheid (recht van het Bevoegdheid – forumbeding
gekozen forum, overw. 20 + renvoi).
Art. 25, lid 5 BIBis Autonomie van het forumbeding (HvJ Benincasa/Dentalkit). Bevoegdheid – forumbeding
Art. 26, lid 1 BIBis Stilzwijgende aanvaarding: rechter waar verweerder verschijnt is Bevoegdheid – verschijning
bevoegd (NIET in limine litis, HvJ BMW/Acacia).
Art. 26, lid 2 BIBis Vergewisplicht voor de rechter bij verzekerde, consument, Bevoegdheid – verschijning
werknemer (HvJ Taser/Gate).
Art. 35 BIBis Voorlopige en bewarende maatregelen (incl. bewijsverkrijging). Bevoegdheid – voorlopig
Art. 62 BIBis Begrip woonplaats natuurlijke personen, verwijst naar nationaal Aanknoping
recht (BE: art. 4 WIPR).
Art. 63 BIBis Drie alternatieven voor woonplaats van rechtspersonen. Aanknoping
Art. 66 BIBis Temporele werking. Toepassing in tijd
Art. 69 BIBis Voorrang BIBis op een aantal bilaterale verdragen. Bronnenhiërarchie
A.4 Brussel Ibis-Vo, algemene erkenning & tenuitvoerlegging
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 36, lid 1 BIBis Erkenning zonder gerechtelijke procedure. Erkenning
Art. 39 BIBis Exit exequatur, uitvoerbaarheid van rechtswege. Tenuitvoerlegging
Art. 42 BIBis Stukken die de gerechtsdeurwaarder afgeeft. Procedure
Art. 43 BIBis Mededeling certificaat aan de geadresseerde. Procedure
Art. 45 BIBis Weigeringsgronden (zowel erkenning als tenuitvoerlegging). Erkenning – weigering
Art. 45, lid 3 BIBis Geen toetsing van de bevoegdheid (tenzij beschermde categorieën). Erkenning
Art. 46 BIBis Vordering tot weigering tenuitvoerlegging. Tenuitvoerlegging
Art. 53 BIBis Certificaat (met evt. vertaling). Procedure
Art. 61 BIBis Vrijstelling van legalisatie tussen lidstaten. Legalisatie
A.5 WIPR, algemene erkenning & tenuitvoerlegging
Artikel / bron Inhoud / wat regelt het Type IPR-vraag / sub-thema
Art. 22 WIPR Erkenning + uitvoerbaarverklaring buitenlandse rechterlijke Erkenning
beslissingen.
Art. 22, § 1, lid 1 Uitvoerbaarheid in herkomstland vereist. Erkenning
WIPR
Art. 22, § 1, lid 2 Erkenning de plano. Erkenning
WIPR
Art. 22, § 1, lid 3 Mogelijkheid vordering tot niet-erkenning. Erkenning
WIPR
Art. 22, § 1, lid 4 Onderscheid: erkenning ≠ erkenning zonder controle. Erkenning
