soci
SOCIOLOGIE
Hogeschool Gent, academiejaar 20-21
Merel Vanhove
Sociologie M. Vanhove 0
,INHOUDSTAFEL
Ik en de samenleving............................................................................................................................................... 1
Op ontdekkingstocht door het bekende gebied? .......................................................................................... 1
De samenleving als een speelveld................................................................................................................... 1
Het dagelijkse leven door de bril van de socioloog ......................................................................................... 2
Over eten en drinken .................................................................................................................................. 3
Over sport ................................................................................................................................................... 3
Over lifestyle en lijstijl ................................................................................................................................. 3
Over liefde ................................................................................................................................................... 3
Contingent maar niet arbitrair? .................................................................................................................. 4
Een stap verder ............................................................................................................................................... 4
Echtscheiding .............................................................................................................................................. 4
Zelfdoding ................................................................................................................................................... 5
Arbeid .......................................................................................................................................................... 5
Ziekte en dood ............................................................................................................................................ 6
Een eerste definitie van sociologie ................................................................................................................. 7
samenvatting................................................................................................................................................... 7
De samenleving is een veld van tegensgestelde krachten ............................................................................. 8
Individu en samenleving: een strijd van goed tegen kwaad ........................................................................... 9
De samenleving: een vat vol mogelijkheden en beperkingen ...................................................................... 10
Solidariteit versus strijd................................................................................................................................. 11
Solidariteit en cohesie ............................................................................................................................... 11
Strijd en conflict ........................................................................................................................................ 13
Ongelijkheid versus gelijkheid ....................................................................................................................... 14
samenvatting................................................................................................................................................. 15
Welk nut heeft de sociologie? .................................................................................................................... 16
De sociologie, een wetenschap als (g)een ander? ........................................................................................ 16
Er is meer wetenschap onder de zon dan enkel de natuurwetenschap ....................................................... 17
Een socioloog onderzoekt sociale feiten ....................................................................................................... 18
Wat brengt de sociologie bij ons? ................................................................................................................. 18
De sociologie: een van de huizen op het plein van de samenleving, met verschillende kamers en de
bijhorende ramen ......................................................................................................................................... 19
welk nut heeft de sociologie voor een professionele bachelor? .................................................................. 19
samenvatting................................................................................................................................................. 19
De ene bril is de ander niet ......................................................................................................................... 20
We dragen allemaal een bril! Over selectieve waarneming ......................................................................... 20
Sociologie M.Vanhove 0
, Referentiekaders ........................................................................................................................................... 21
Het breekpunt tussen common sense en wetenschap ................................................................................. 24
samenvatting................................................................................................................................................. 24
sociologische blokken en bouwsels ...................................................................................................................... 25
blokken uit de sociologische blokkendoos .................................................................................................. 25
sociaal handelen............................................................................................................................................ 25
interactie en communicatie .......................................................................................................................... 26
interactie ................................................................................................................................................... 26
communicatie: verbaal en niet-verbaal .................................................................................................... 28
de impact van sociale media op de communicatie ................................................................................... 29
sociale relaties en posities, sociale rol en status........................................................................................... 29
sociale relaties ........................................................................................................................................... 29
sociale posities .......................................................................................................................................... 30
de sociale status ........................................................................................................................................ 31
de sociale rol ................................................................................................................................................. 31
rollenstellen en rolconflicten .................................................................................................................... 32
de stabiliteit van rollenstellen ................................................................................................................... 33
rolattributen en statussymbolen .................................................................................................................. 33
een netwerk is geen groep ......................................................................................................................... 34
sociale netwerken ......................................................................................................................................... 34
netwerken zijn kanalen waarlangs sociale geoderen (kunnen) stromen .................................................. 35
enkele kenmerken van netwerken ............................................................................................................ 36
groepen ......................................................................................................................................................... 37
een typologie als uitgangspunt ................................................................................................................. 38
sociale categorie ....................................................................................................................................... 38
het samenzijn ............................................................................................................................................ 38
primaire groepen ...................................................................................................................................... 39
de collectiviteit .......................................................................................................................................... 39
referentiegroepen ......................................................................................................................................... 40
vergelijkende referentiegroepen of comparatieve referentiegroepen .................................................... 40
normatieve referentiegroepen ................................................................................................................. 41
groepen tussen conflict en solidariteit .......................................................................................................... 41
sociale beweging ........................................................................................................................................... 42
moderne samenlevingen zijn altijd multicultureel ...................................................................................... 43
door de ogen van de anderen ....................................................................................................................... 43
waarvoor staat cultuur .................................................................................................................................. 43
cultuur met een grote en een kleine c .......................................................................................................... 43
Sociologie M. Vanhove 1
, cultuur: een patroon van waarden, normen, doeleinden en verwachtingen ............................................... 44
waarden .................................................................................................................................................... 45
normen ...................................................................................................................................................... 45
doeleinden ................................................................................................................................................ 45
verwachtingen ........................................................................................................................................... 46
de ene cultuur is de ander niet ..................................................................................................................... 46
verschillen tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur ................................................................................................ 46
verschillen tussen samenlevingen ............................................................................................................. 47
verschillen binnen samenlevingen: dominante en gedomineerde culturen, tegenculturen en subculturen
................................................................................................................................................................... 49
instituties en instutionalisering ..................................................................................................................... 49
levenslang leren – om in het gareel te lopen? ............................................................................................ 51
cultuur wordt aangeleerd ............................................................................................................................. 51
waartoe dient socialisatie? ........................................................................................................................... 51
primaire, secundaire en tertiaire socialisatie ................................................................................................ 52
differentieële socialisatie .............................................................................................................................. 54
over beïnvloeding, gezag en macht .............................................................................................................. 55
gezag ......................................................................................................................................................... 56
macht ........................................................................................................................................................ 56
over machtsbronnen en elites .................................................................................................................. 57
machtsmiddelen ........................................................................................................................................ 58
conformisme: gedrag zoals het hoort? ......................................................................................................... 58
sociale controle en sociale sancties .............................................................................................................. 58
de spanning tussen cultureel aanvaarde doelstellingen en middelen: Mertons typologie .......................... 59
meer over deviantie ...................................................................................................................................... 60
verklaringen voor deviantie ...................................................................................................................... 60
functies van deviantie ............................................................................................................................... 62
sociale ongelijkheid en sociale klassen ................................................................................................................. 63
ongelijkheid is van alle tijden ..................................................................................................................... 63
ongelijkheid en andere soorten van verschillen: een raamwerk .................................................................. 63
4 soorten van sociale verschillen .................................................................................................................. 64
sociale differentiatie ................................................................................................................................. 64
sociale fragmentering ............................................................................................................................... 64
sociale ongelijkheid ................................................................................................................................... 64
sociale uitsluiting....................................................................................................................................... 65
de inkomensongelijkheid: van Pen tot Piketty .............................................................................................. 65
slavernij, standen en kasten.......................................................................................................................... 65
Sociologie M. Vanhove 2
, is een ongelaagde samenleving mogelijk? ................................................................................................ 66
de slavernij ................................................................................................................................................ 66
schema ...................................................................................................................................................... 66
de standensamenleving ............................................................................................................................ 66
de kastensamenleving ............................................................................................................................... 67
de klassenmaatschappij: 3 modellen ............................................................................................................ 67
sociale mobiiteit ............................................................................................................................................ 68
mobiliteit: soorten en de meting van mobiliteit ....................................................................................... 69
sociale klassen ............................................................................................................................................ 70
over maatschappelijke veranderingen .................................................................................................................. 71
ook een film is een opeenvolging van stiltes .............................................................................................. 71
denken in dichotomieën ............................................................................................................................... 71
denken in meervoud ..................................................................................................................................... 71
endogene en exogene factoren .................................................................................................................... 72
niveaus van sociale verandering ................................................................................................................... 72
modernisering ............................................................................................................................................... 73
structurele differentiatie ............................................................................................................................... 73
enkele differentiatieprocessen ................................................................................................................. 73
de paradox van structurele differentiatie: schaalverkleining en schaalvergroting ................................... 74
rationalisering ............................................................................................................................................... 74
voorbeelden van rationalisering ............................................................................................................... 74
de paradox van rationalisering: pluralisering en generalisering ............................................................... 75
individualisering ............................................................................................................................................ 75
de paradox van individualisering .............................................................................................................. 75
domesticering van de natuur ........................................................................................................................ 76
de paradox van domesticering .................................................................................................................. 76
Sociologie M. Vanhove 3
,IK EN DE SAMENLEVING
OP ONTDEKKINGSTOCHT DOOR HET BEKENDE GEBIED?
Samenleving → bevat veel en uiteenlopende samenlevingsverbanden waarvan we deel uitmaken
Sociologen zijn producten van de samenleving en die samenleving is een objectieve werkelijkheid → boek
tussen de 2 (sociaal en menselijk product)
Sociologie = ‘samenlevingskunde’
- Sociologen hebben interesse in:
o Hoe leven mensen samen in allerhande sociale verbanden?
o Wat zijn de kenmerken van die samenlevingsverbanden?
o Door welke wetmatigheden worden ze gestuurd?
- Sociale interactie en handelen binnen de samenleving
- Orthopedagogen in de samenleving
➔ Deel uitmaken van het sociaal leven – in constante interactie met cliënten, collega’s, … -
gevoeligheid voor wat leeft in de maatschappij
- Socius (metgezel) + logos (kennis, kunde, wetenschappen, wetten)
- Verschillende niveaus van samenlevingsverbanden: micro, meso, macro
DE SAMENLEVING ALS EEN SPEELVELD
Spellen: achter formele spel andere, informele spellen → wat we zien of horen vaak vertoning
- Lijnen: buiten de lijnen, schikken zich niet naar regels, horen niet bij de groep
➔ Sociaal handelen, sociale relaties, posities, rollen en status, interactie en communicatie,
verwachtingen, …
Positie: niet iedereen kan aanspraak maken voor positie → sommige mensen in de samenleving ervaren
drempels
- Wanneer men zich niet gedraagt volgens de regels krijgt men een andere positie (zowel formele als
informele regels)
regels: wetten en gedragsregels, geboden en verboden, regels en taboes… verschillend naar plaats en tijd
- Lijnen bakenen verschillende zones af waarin, conform de regels, sommige handelingen wel zijn
toegelaten en andere niet
- In samenleving regels voor publieke en particuliere ruimtes, wat je doet op straat en binnenshuis, …
Taakverdeling: posities zijn gekoppeld aan een taakverdeling (specifieke rollen bij specifieke posities)
- Men heeft verwachtingen van personen binnen bepaalde beroepen
Waardering: ene beroep meer waardering dan ander beroep, maar ondanks lagere waardering even belangrijk
voor goede werking van de samenleving
Communiceren : we houden rekening met hoe anderen zich gedragen, vergaderen, wanneer we
rondwandelen, bellen, …
Leiders: formele (via officiële kanalen komt men in deze positie terecht) en informele leiders
- Vaak formele leiders meest gezag
- Conflicten tussen formele en informele leiders maken deel uit van dagelijks leven van elke organisatie
Macht: leiders en leden vaak eigen agenda, (veel individuele personen willen macht bereiken)
Sociologie M.Vanhove 1
, Tribune: meest geschikte positie socioloog
- Neutrale waarnemers bekijken alles met nodige afstandelijkheid
- Ze houden zich bij de feiten, observeren deze feiten, ze analyseren de feiten en zoeken verklaringen
voor wat er zich afspeelt
Spelers: actoren → mensen, organisaties, instituties, structuren, …
Speelveld: samenleving(sverbanden) en de temporelel en sociale ruimte rond het speelveld
Spelregels zorgen voor nodige zekerheid en bescherming → dan heb je pas vrijheid
HET DAGELIJKSE LEVEN DOOR DE BRIL VAN DE SOCIOLOOG
Sociologische verbeelding = imaginatie
= het vermogen om afstand te nemen van onze dagelijkse levens en er anders naar te kijken, los van
de vertrouwde routines en met een frisse blik (Mills, 1959)
- Sociale structuur
o Geheel van relaties van de persoon, instituties, …
o Bepaald door de maatschappelijke organisatie België aan begin 21ste eeuw → voorlopig
eindresultaat van historische ontwikkeling
- Biografie = levensloop
o Keuzes, kenmerken, welke mensen bevolken samenleving, …
o Alles wat mensen ervaren
o Bv verwerven diploma, werk verliezen, gezin beperken tot 2 kinderen, …
o Men zoekt voor deze gebeurtenissen een verklaring
▪ Beantwoorden door sociologische verbeelding: gebeurtenissen die leven van
mensen typeren zien vanuit een ruimer geheel waarbinnen mensen met elkaar
samenleven
o Ondergaat invloed van het geheel van sociale relaties waarvan wij deel uitmaken = sociale
structuur
o Sociale structuur bepaald biografie (zelf resultaat historisch proces
o Gebeurtenissen van individuele biografie nier zo induvidueel
▪ Persoonlijke prolemen hebben sociale dimensie (beïnvloed door soort samenleving
→ resultaat gebeurtenissen uit verleden)
- Geschiedenis
o Historisch verloop bepaald uitzicht specifieke sociale structuur → ‘historisch geheugen’
(voorbeelden in extra documentje op chamilo)
Schemaatje:
Biografie
Bepaald uitzicht
Geschiedenis sociale structuur
Sociologie M. Vanhove 2
SOCIOLOGIE
Hogeschool Gent, academiejaar 20-21
Merel Vanhove
Sociologie M. Vanhove 0
,INHOUDSTAFEL
Ik en de samenleving............................................................................................................................................... 1
Op ontdekkingstocht door het bekende gebied? .......................................................................................... 1
De samenleving als een speelveld................................................................................................................... 1
Het dagelijkse leven door de bril van de socioloog ......................................................................................... 2
Over eten en drinken .................................................................................................................................. 3
Over sport ................................................................................................................................................... 3
Over lifestyle en lijstijl ................................................................................................................................. 3
Over liefde ................................................................................................................................................... 3
Contingent maar niet arbitrair? .................................................................................................................. 4
Een stap verder ............................................................................................................................................... 4
Echtscheiding .............................................................................................................................................. 4
Zelfdoding ................................................................................................................................................... 5
Arbeid .......................................................................................................................................................... 5
Ziekte en dood ............................................................................................................................................ 6
Een eerste definitie van sociologie ................................................................................................................. 7
samenvatting................................................................................................................................................... 7
De samenleving is een veld van tegensgestelde krachten ............................................................................. 8
Individu en samenleving: een strijd van goed tegen kwaad ........................................................................... 9
De samenleving: een vat vol mogelijkheden en beperkingen ...................................................................... 10
Solidariteit versus strijd................................................................................................................................. 11
Solidariteit en cohesie ............................................................................................................................... 11
Strijd en conflict ........................................................................................................................................ 13
Ongelijkheid versus gelijkheid ....................................................................................................................... 14
samenvatting................................................................................................................................................. 15
Welk nut heeft de sociologie? .................................................................................................................... 16
De sociologie, een wetenschap als (g)een ander? ........................................................................................ 16
Er is meer wetenschap onder de zon dan enkel de natuurwetenschap ....................................................... 17
Een socioloog onderzoekt sociale feiten ....................................................................................................... 18
Wat brengt de sociologie bij ons? ................................................................................................................. 18
De sociologie: een van de huizen op het plein van de samenleving, met verschillende kamers en de
bijhorende ramen ......................................................................................................................................... 19
welk nut heeft de sociologie voor een professionele bachelor? .................................................................. 19
samenvatting................................................................................................................................................. 19
De ene bril is de ander niet ......................................................................................................................... 20
We dragen allemaal een bril! Over selectieve waarneming ......................................................................... 20
Sociologie M.Vanhove 0
, Referentiekaders ........................................................................................................................................... 21
Het breekpunt tussen common sense en wetenschap ................................................................................. 24
samenvatting................................................................................................................................................. 24
sociologische blokken en bouwsels ...................................................................................................................... 25
blokken uit de sociologische blokkendoos .................................................................................................. 25
sociaal handelen............................................................................................................................................ 25
interactie en communicatie .......................................................................................................................... 26
interactie ................................................................................................................................................... 26
communicatie: verbaal en niet-verbaal .................................................................................................... 28
de impact van sociale media op de communicatie ................................................................................... 29
sociale relaties en posities, sociale rol en status........................................................................................... 29
sociale relaties ........................................................................................................................................... 29
sociale posities .......................................................................................................................................... 30
de sociale status ........................................................................................................................................ 31
de sociale rol ................................................................................................................................................. 31
rollenstellen en rolconflicten .................................................................................................................... 32
de stabiliteit van rollenstellen ................................................................................................................... 33
rolattributen en statussymbolen .................................................................................................................. 33
een netwerk is geen groep ......................................................................................................................... 34
sociale netwerken ......................................................................................................................................... 34
netwerken zijn kanalen waarlangs sociale geoderen (kunnen) stromen .................................................. 35
enkele kenmerken van netwerken ............................................................................................................ 36
groepen ......................................................................................................................................................... 37
een typologie als uitgangspunt ................................................................................................................. 38
sociale categorie ....................................................................................................................................... 38
het samenzijn ............................................................................................................................................ 38
primaire groepen ...................................................................................................................................... 39
de collectiviteit .......................................................................................................................................... 39
referentiegroepen ......................................................................................................................................... 40
vergelijkende referentiegroepen of comparatieve referentiegroepen .................................................... 40
normatieve referentiegroepen ................................................................................................................. 41
groepen tussen conflict en solidariteit .......................................................................................................... 41
sociale beweging ........................................................................................................................................... 42
moderne samenlevingen zijn altijd multicultureel ...................................................................................... 43
door de ogen van de anderen ....................................................................................................................... 43
waarvoor staat cultuur .................................................................................................................................. 43
cultuur met een grote en een kleine c .......................................................................................................... 43
Sociologie M. Vanhove 1
, cultuur: een patroon van waarden, normen, doeleinden en verwachtingen ............................................... 44
waarden .................................................................................................................................................... 45
normen ...................................................................................................................................................... 45
doeleinden ................................................................................................................................................ 45
verwachtingen ........................................................................................................................................... 46
de ene cultuur is de ander niet ..................................................................................................................... 46
verschillen tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur ................................................................................................ 46
verschillen tussen samenlevingen ............................................................................................................. 47
verschillen binnen samenlevingen: dominante en gedomineerde culturen, tegenculturen en subculturen
................................................................................................................................................................... 49
instituties en instutionalisering ..................................................................................................................... 49
levenslang leren – om in het gareel te lopen? ............................................................................................ 51
cultuur wordt aangeleerd ............................................................................................................................. 51
waartoe dient socialisatie? ........................................................................................................................... 51
primaire, secundaire en tertiaire socialisatie ................................................................................................ 52
differentieële socialisatie .............................................................................................................................. 54
over beïnvloeding, gezag en macht .............................................................................................................. 55
gezag ......................................................................................................................................................... 56
macht ........................................................................................................................................................ 56
over machtsbronnen en elites .................................................................................................................. 57
machtsmiddelen ........................................................................................................................................ 58
conformisme: gedrag zoals het hoort? ......................................................................................................... 58
sociale controle en sociale sancties .............................................................................................................. 58
de spanning tussen cultureel aanvaarde doelstellingen en middelen: Mertons typologie .......................... 59
meer over deviantie ...................................................................................................................................... 60
verklaringen voor deviantie ...................................................................................................................... 60
functies van deviantie ............................................................................................................................... 62
sociale ongelijkheid en sociale klassen ................................................................................................................. 63
ongelijkheid is van alle tijden ..................................................................................................................... 63
ongelijkheid en andere soorten van verschillen: een raamwerk .................................................................. 63
4 soorten van sociale verschillen .................................................................................................................. 64
sociale differentiatie ................................................................................................................................. 64
sociale fragmentering ............................................................................................................................... 64
sociale ongelijkheid ................................................................................................................................... 64
sociale uitsluiting....................................................................................................................................... 65
de inkomensongelijkheid: van Pen tot Piketty .............................................................................................. 65
slavernij, standen en kasten.......................................................................................................................... 65
Sociologie M. Vanhove 2
, is een ongelaagde samenleving mogelijk? ................................................................................................ 66
de slavernij ................................................................................................................................................ 66
schema ...................................................................................................................................................... 66
de standensamenleving ............................................................................................................................ 66
de kastensamenleving ............................................................................................................................... 67
de klassenmaatschappij: 3 modellen ............................................................................................................ 67
sociale mobiiteit ............................................................................................................................................ 68
mobiliteit: soorten en de meting van mobiliteit ....................................................................................... 69
sociale klassen ............................................................................................................................................ 70
over maatschappelijke veranderingen .................................................................................................................. 71
ook een film is een opeenvolging van stiltes .............................................................................................. 71
denken in dichotomieën ............................................................................................................................... 71
denken in meervoud ..................................................................................................................................... 71
endogene en exogene factoren .................................................................................................................... 72
niveaus van sociale verandering ................................................................................................................... 72
modernisering ............................................................................................................................................... 73
structurele differentiatie ............................................................................................................................... 73
enkele differentiatieprocessen ................................................................................................................. 73
de paradox van structurele differentiatie: schaalverkleining en schaalvergroting ................................... 74
rationalisering ............................................................................................................................................... 74
voorbeelden van rationalisering ............................................................................................................... 74
de paradox van rationalisering: pluralisering en generalisering ............................................................... 75
individualisering ............................................................................................................................................ 75
de paradox van individualisering .............................................................................................................. 75
domesticering van de natuur ........................................................................................................................ 76
de paradox van domesticering .................................................................................................................. 76
Sociologie M. Vanhove 3
,IK EN DE SAMENLEVING
OP ONTDEKKINGSTOCHT DOOR HET BEKENDE GEBIED?
Samenleving → bevat veel en uiteenlopende samenlevingsverbanden waarvan we deel uitmaken
Sociologen zijn producten van de samenleving en die samenleving is een objectieve werkelijkheid → boek
tussen de 2 (sociaal en menselijk product)
Sociologie = ‘samenlevingskunde’
- Sociologen hebben interesse in:
o Hoe leven mensen samen in allerhande sociale verbanden?
o Wat zijn de kenmerken van die samenlevingsverbanden?
o Door welke wetmatigheden worden ze gestuurd?
- Sociale interactie en handelen binnen de samenleving
- Orthopedagogen in de samenleving
➔ Deel uitmaken van het sociaal leven – in constante interactie met cliënten, collega’s, … -
gevoeligheid voor wat leeft in de maatschappij
- Socius (metgezel) + logos (kennis, kunde, wetenschappen, wetten)
- Verschillende niveaus van samenlevingsverbanden: micro, meso, macro
DE SAMENLEVING ALS EEN SPEELVELD
Spellen: achter formele spel andere, informele spellen → wat we zien of horen vaak vertoning
- Lijnen: buiten de lijnen, schikken zich niet naar regels, horen niet bij de groep
➔ Sociaal handelen, sociale relaties, posities, rollen en status, interactie en communicatie,
verwachtingen, …
Positie: niet iedereen kan aanspraak maken voor positie → sommige mensen in de samenleving ervaren
drempels
- Wanneer men zich niet gedraagt volgens de regels krijgt men een andere positie (zowel formele als
informele regels)
regels: wetten en gedragsregels, geboden en verboden, regels en taboes… verschillend naar plaats en tijd
- Lijnen bakenen verschillende zones af waarin, conform de regels, sommige handelingen wel zijn
toegelaten en andere niet
- In samenleving regels voor publieke en particuliere ruimtes, wat je doet op straat en binnenshuis, …
Taakverdeling: posities zijn gekoppeld aan een taakverdeling (specifieke rollen bij specifieke posities)
- Men heeft verwachtingen van personen binnen bepaalde beroepen
Waardering: ene beroep meer waardering dan ander beroep, maar ondanks lagere waardering even belangrijk
voor goede werking van de samenleving
Communiceren : we houden rekening met hoe anderen zich gedragen, vergaderen, wanneer we
rondwandelen, bellen, …
Leiders: formele (via officiële kanalen komt men in deze positie terecht) en informele leiders
- Vaak formele leiders meest gezag
- Conflicten tussen formele en informele leiders maken deel uit van dagelijks leven van elke organisatie
Macht: leiders en leden vaak eigen agenda, (veel individuele personen willen macht bereiken)
Sociologie M.Vanhove 1
, Tribune: meest geschikte positie socioloog
- Neutrale waarnemers bekijken alles met nodige afstandelijkheid
- Ze houden zich bij de feiten, observeren deze feiten, ze analyseren de feiten en zoeken verklaringen
voor wat er zich afspeelt
Spelers: actoren → mensen, organisaties, instituties, structuren, …
Speelveld: samenleving(sverbanden) en de temporelel en sociale ruimte rond het speelveld
Spelregels zorgen voor nodige zekerheid en bescherming → dan heb je pas vrijheid
HET DAGELIJKSE LEVEN DOOR DE BRIL VAN DE SOCIOLOOG
Sociologische verbeelding = imaginatie
= het vermogen om afstand te nemen van onze dagelijkse levens en er anders naar te kijken, los van
de vertrouwde routines en met een frisse blik (Mills, 1959)
- Sociale structuur
o Geheel van relaties van de persoon, instituties, …
o Bepaald door de maatschappelijke organisatie België aan begin 21ste eeuw → voorlopig
eindresultaat van historische ontwikkeling
- Biografie = levensloop
o Keuzes, kenmerken, welke mensen bevolken samenleving, …
o Alles wat mensen ervaren
o Bv verwerven diploma, werk verliezen, gezin beperken tot 2 kinderen, …
o Men zoekt voor deze gebeurtenissen een verklaring
▪ Beantwoorden door sociologische verbeelding: gebeurtenissen die leven van
mensen typeren zien vanuit een ruimer geheel waarbinnen mensen met elkaar
samenleven
o Ondergaat invloed van het geheel van sociale relaties waarvan wij deel uitmaken = sociale
structuur
o Sociale structuur bepaald biografie (zelf resultaat historisch proces
o Gebeurtenissen van individuele biografie nier zo induvidueel
▪ Persoonlijke prolemen hebben sociale dimensie (beïnvloed door soort samenleving
→ resultaat gebeurtenissen uit verleden)
- Geschiedenis
o Historisch verloop bepaald uitzicht specifieke sociale structuur → ‘historisch geheugen’
(voorbeelden in extra documentje op chamilo)
Schemaatje:
Biografie
Bepaald uitzicht
Geschiedenis sociale structuur
Sociologie M. Vanhove 2
