Geschiedenis Hoofdstuk 1 t/m 6 Begrippen en Personen
Begrippen en Personen
[ Hoofdstuk 1 ]
Begrippen
actief kiesrecht: recht om tijdens verkiezingen je stem uit te brengen
algemeen kiesrecht: recht van alle burgers (bepaalde leeftijd) om bij verkiezingen te
stemmen
censuskiesrecht: alleen mensen die een bepaald bedrag aan belasting betaalden, mogen
stemmen
coalitie: politieke partijen die samen de regering vormen
communisme: politieke stroming die het verschil tussen arm en rijk wil opheffen door een
revolutie van de arbeiders
confessionelen: mensen of groepen mensen die hun ideeën over politiek, onderwijs,
enzovoort baseren op hun godsdienst.
constitutionele monarchie: koninkrijk met een grondwet (constitutie)
districtenstelsel: kiessysteem waarbij je alleen kunt stemmen op iemand uit je eigen district.
Persoon die in elk district het meeste stemmen heeft wordt volksvertegenwoordiger.
emancipatie: strijd voor het krijgen van dezelfde rechten als alle andere groepen in de
samenleving
evenredige vertegenwoordiging: kiessysteem met één landelijke kandidatenlijst. (Hebben
we nu nog steeds)
feminisme: streven naar gelijke rechten voor mannen en vrouwen.
grondwet: belangrijkste wet van een land waarin staat hoe een land wordt bestuurd en wat
de rechten van de inwoners zijn.
Industrialisatie: overgang van het maken van producten met de hand naar het maken van
producten met machines. Er komen fabrieken en landbouwwerkers worden fabriekswerkers.
kiesrecht: recht om bij verkiezingen je stem uit te brengen
klassieke grondrechten: vrijheidsrechten die burgers beschermen tegen de overheid
liberalen: politieke groep die vindt dat ieder mens zo veel mogelijk vrijheid moet hebben. De
overheid moet zich daarom zo weinig mogelijk met e economie en samenleving bemoeien.
ministeriële verantwoordelijkheid: de ministers zijn verantwoordelijk voor de politieke
daden en politieke uitspraken van de koning.
monarchie: land met een koning of een keizer als staatshoofd.
oppositie: politieke partij die niet tot de regeringspartijen behoren.
parlement: in Nederland: de Eerste Kamer en de Tweede Kamer (Staten-Generaal)
parlementaire democratie: democratie waarin burgers via gekozen
volksvertegenwoordigers invloed hebben op het bestuur
passief kiesrecht: recht om tijdens verkiezingen gekozen te worden
regering: de koning en ministers
republiek: land zonder koning.
Sociaaldemocratie: politieke stroming die het verschil tussen arm en rijk wil op heffen door
sociale wetten.
socialisme: verzamelnaam voor het streven van communisten en sociaaldemocraten naar
een samenleving die is gebaseerd op eerlijkheid.
Vakbond: organisatie die opkomt voor de belangen van werknemers
verzuiling: verdeling van de samenleving in groepen die vrijwel langs elkaar leven. Een zuil
is gebaseerd op een bepaalde godsdienst of levensbeschouwing.
, Geschiedenis Hoofdstuk 1 t/m 6 Begrippen en Personen
onschendbaar: hier: de koning is niet verantwoordelijk voor zijn politieke daden of politieke
uitspraken
sociale kwestie: het besef dat er iets aan de slechte levensomstandigheden van de
arbeiders gedaan moet worden
sociale wet: wet waarmee de overheid het leven van mensen probeert te verbeteren.
Personen
Johan Thorbecke (1798 – 1872)
Liberaal Tweede Kamerlid in 1844. Overtuigde Willem II dat macht in Nederland
anders verdeeld moest worden. Vond dat alleen rijke en opgeleide burgers
verstand konden hebben van politiek. Hij was voor censuskiesrecht. Hij herschreef
de grondwet voor Willem II
Willem II (1792 – 1849)
Hij wilde eerst net als Willem I alle macht voor zichzelf, maar veranderde in 1848
de grondwet die hij liet schrijven door Johan Thorbecke. Nederland werd een
constitutionele monarchie. Zijn zoon Willem III vond de grondwet niets. Hij kon de
grondwet echter niet veranderen door ministeriele verantwoordelijkheid.
Willem III (1817 – 1890)
Hij vond de grondwet van zijn vader helemaal niets. Hij wilde weer terug naar de
situatie van 1848, waar hij net als zijn grootvader zelf alle macht had, maar hij kon
de grondwet echter niet veranderen. Dit kwam door ministeriele
verantwoordelijkheid: de koning mag niets doen waar de ministers over eens zijn.
Pieter Jelles Troelstra (1860 – 1930)
Socialistische politicus. Hij richtte de SDAP op voor de arbeiders. Hij wilde voor de
arbeiders algemeen kiesrecht zodat er meer socialisten in de Tweede Kamer
kwamen die opkwamen voor de socialisten.
Abraham Kuyper (1837 – 1920)
Dominee. Hij richtte de eerste politieke partij van Nederland op: de ARP. Hij was
protestants en vond het idee dat God niet belangrijk is of niet bestaat verkeerd. Hij
wilde dat het bedrag van de belasting van het kiesrecht verlaagd moest worden.
Herman Schaepman (1844 – 1903)
Hij was een katholieke politicus die opkwam voor emancipatie van de
katholieken. Hij kon goed samenwerken met Abraham en na zijn dood
richtten de katholieken net als de protestanten een partij op: de RKSP.
Wilhelmina Drucker (1847 – 1925)
Feminist die in 1889 de Vrije Vrouwenvereniging (VVV) oprichtte. Daarna
richtte ze de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht (VvVK) op. Deze
verenigingen zetten zich in voor de emancipatie van de vrouw.
Aletta Jacobs (1854 – 1929)
Feminist. Ze was het eerste meisje in ons land dat aan de universiteit
afstudeerde. Ze werd huisarts en kwam op voor arme vrouwen en
prostituees. Ze werd in 1903 voorzitster van de VvVK.
Begrippen en Personen
[ Hoofdstuk 1 ]
Begrippen
actief kiesrecht: recht om tijdens verkiezingen je stem uit te brengen
algemeen kiesrecht: recht van alle burgers (bepaalde leeftijd) om bij verkiezingen te
stemmen
censuskiesrecht: alleen mensen die een bepaald bedrag aan belasting betaalden, mogen
stemmen
coalitie: politieke partijen die samen de regering vormen
communisme: politieke stroming die het verschil tussen arm en rijk wil opheffen door een
revolutie van de arbeiders
confessionelen: mensen of groepen mensen die hun ideeën over politiek, onderwijs,
enzovoort baseren op hun godsdienst.
constitutionele monarchie: koninkrijk met een grondwet (constitutie)
districtenstelsel: kiessysteem waarbij je alleen kunt stemmen op iemand uit je eigen district.
Persoon die in elk district het meeste stemmen heeft wordt volksvertegenwoordiger.
emancipatie: strijd voor het krijgen van dezelfde rechten als alle andere groepen in de
samenleving
evenredige vertegenwoordiging: kiessysteem met één landelijke kandidatenlijst. (Hebben
we nu nog steeds)
feminisme: streven naar gelijke rechten voor mannen en vrouwen.
grondwet: belangrijkste wet van een land waarin staat hoe een land wordt bestuurd en wat
de rechten van de inwoners zijn.
Industrialisatie: overgang van het maken van producten met de hand naar het maken van
producten met machines. Er komen fabrieken en landbouwwerkers worden fabriekswerkers.
kiesrecht: recht om bij verkiezingen je stem uit te brengen
klassieke grondrechten: vrijheidsrechten die burgers beschermen tegen de overheid
liberalen: politieke groep die vindt dat ieder mens zo veel mogelijk vrijheid moet hebben. De
overheid moet zich daarom zo weinig mogelijk met e economie en samenleving bemoeien.
ministeriële verantwoordelijkheid: de ministers zijn verantwoordelijk voor de politieke
daden en politieke uitspraken van de koning.
monarchie: land met een koning of een keizer als staatshoofd.
oppositie: politieke partij die niet tot de regeringspartijen behoren.
parlement: in Nederland: de Eerste Kamer en de Tweede Kamer (Staten-Generaal)
parlementaire democratie: democratie waarin burgers via gekozen
volksvertegenwoordigers invloed hebben op het bestuur
passief kiesrecht: recht om tijdens verkiezingen gekozen te worden
regering: de koning en ministers
republiek: land zonder koning.
Sociaaldemocratie: politieke stroming die het verschil tussen arm en rijk wil op heffen door
sociale wetten.
socialisme: verzamelnaam voor het streven van communisten en sociaaldemocraten naar
een samenleving die is gebaseerd op eerlijkheid.
Vakbond: organisatie die opkomt voor de belangen van werknemers
verzuiling: verdeling van de samenleving in groepen die vrijwel langs elkaar leven. Een zuil
is gebaseerd op een bepaalde godsdienst of levensbeschouwing.
, Geschiedenis Hoofdstuk 1 t/m 6 Begrippen en Personen
onschendbaar: hier: de koning is niet verantwoordelijk voor zijn politieke daden of politieke
uitspraken
sociale kwestie: het besef dat er iets aan de slechte levensomstandigheden van de
arbeiders gedaan moet worden
sociale wet: wet waarmee de overheid het leven van mensen probeert te verbeteren.
Personen
Johan Thorbecke (1798 – 1872)
Liberaal Tweede Kamerlid in 1844. Overtuigde Willem II dat macht in Nederland
anders verdeeld moest worden. Vond dat alleen rijke en opgeleide burgers
verstand konden hebben van politiek. Hij was voor censuskiesrecht. Hij herschreef
de grondwet voor Willem II
Willem II (1792 – 1849)
Hij wilde eerst net als Willem I alle macht voor zichzelf, maar veranderde in 1848
de grondwet die hij liet schrijven door Johan Thorbecke. Nederland werd een
constitutionele monarchie. Zijn zoon Willem III vond de grondwet niets. Hij kon de
grondwet echter niet veranderen door ministeriele verantwoordelijkheid.
Willem III (1817 – 1890)
Hij vond de grondwet van zijn vader helemaal niets. Hij wilde weer terug naar de
situatie van 1848, waar hij net als zijn grootvader zelf alle macht had, maar hij kon
de grondwet echter niet veranderen. Dit kwam door ministeriele
verantwoordelijkheid: de koning mag niets doen waar de ministers over eens zijn.
Pieter Jelles Troelstra (1860 – 1930)
Socialistische politicus. Hij richtte de SDAP op voor de arbeiders. Hij wilde voor de
arbeiders algemeen kiesrecht zodat er meer socialisten in de Tweede Kamer
kwamen die opkwamen voor de socialisten.
Abraham Kuyper (1837 – 1920)
Dominee. Hij richtte de eerste politieke partij van Nederland op: de ARP. Hij was
protestants en vond het idee dat God niet belangrijk is of niet bestaat verkeerd. Hij
wilde dat het bedrag van de belasting van het kiesrecht verlaagd moest worden.
Herman Schaepman (1844 – 1903)
Hij was een katholieke politicus die opkwam voor emancipatie van de
katholieken. Hij kon goed samenwerken met Abraham en na zijn dood
richtten de katholieken net als de protestanten een partij op: de RKSP.
Wilhelmina Drucker (1847 – 1925)
Feminist die in 1889 de Vrije Vrouwenvereniging (VVV) oprichtte. Daarna
richtte ze de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht (VvVK) op. Deze
verenigingen zetten zich in voor de emancipatie van de vrouw.
Aletta Jacobs (1854 – 1929)
Feminist. Ze was het eerste meisje in ons land dat aan de universiteit
afstudeerde. Ze werd huisarts en kwam op voor arme vrouwen en
prostituees. Ze werd in 1903 voorzitster van de VvVK.
