Samenvatting: Eigendom en eigendomstitel
(Meulemans)
Wat is het probleem?
Bij het verwerven van eigendom kan er iets mislopen met:
Het eigendomsrecht zelf
De eigendomstitel (de juridische basis van de eigendom)
Gevolg: de verkrijger krijgt het eigendom:
niet volledig
of helemaal niet
Dit tast de stevigheid (soliditeit) van de eigendomstitel aan.
Belangrijk uitgangspunt
De verkrijger:
vertrouwt erop dat hij volle eigenaar (VE) wordt
en alle rechten van eigendom kan uitoefenen
Maar dat is niet altijd gegarandeerd.
Twee betrokken rechtsdomeinen
Zakenrecht
Gaat over de overdracht van het eigendomsrecht (zakelijk recht)
Contractenrecht
Gaat over de overeenkomst (contract) die de eigendom overdraagt
Eigendom ontstaat dus via een geldige overeenkomst (titel).
De titelvereiste (essentieel!)
Om eigendom te verkrijgen heb je nodig:
- Een geldige overeenkomst tussen partijen
Dit noemt men de rechtstitel
Soorten overeenkomsten:
Onder bezwarende titel (met tegenprestatie)
Koop
Ruil
Inbreng in vennootschap
,👉 Er is altijd een tegenprestatie
🎁 Om niet (zonder tegenprestatie)
Schenking
🔹 5. Geldigheid van de overeenkomst
📄 Consensuele overeenkomsten (geen vorm vereist)
Koop
Ruil
Inbreng
➡️
Geldig door loutere wilsovereenstemming
❗ Uitzondering:
Koop onder woningbouwwet → vormvereiste (schriftelijk)
🖋️
Plechtige overeenkomst
Schenking
➡️
Enkel geldig via notariële akte
🔹 6. Tegenwerpelijkheid aan derden
👉 Groot verschil met geldigheid tussen partijen!
Om eigendom tegenwerpelijk te maken aan derden:
✔️
Vereiste:
Notariële akte
Overschrijving op het hypotheekkantoor (kantoor Rechtszekerheid)
❗ Belangrijk:
Het is een overschrijving, geen inschrijving
De volledige tekst van de akte wordt opgenomen
⚠️
Let op:
Registratie ≠ voldoende voor eigendomsoverdracht
Registratie geldt enkel voor:
o Huurcontracten (persoonlijk recht)
🔹 7. Verloop bij koop
📝 Stap 1: Compromis (onderhandse akte)
Geldig tussen partijen
, Eigendom wordt meestal al overgedragen
🖋️
Stap 2: Notariële akte
Nodig voor tegenwerpelijkheid aan derden
⏱️
Termijnen:
Vaak binnen 4 maanden (fiscaal belangrijk)
Langer mogelijk → maar:
o compromis moet dan geregistreerd worden
o extra kosten
🔹 8. Verplichte medewerking
Beide partijen moeten:
meewerken aan de notariële akte
❌ Wat als iemand weigert?
Stap 1:
Naar rechtbank van eerste aanleg
Stap 2:
Rechter verplicht partij om te verschijnen
Stap 3:
Blijvende weigering?
➡️
Rechter spreekt een vonnis uit dat geldt als titel
Heeft dezelfde waarde als een notariële akte
Kan ook worden overgeschreven
Maakt eigendom tegenwerpelijk aan derden
🔹 9. Belangrijke uitzondering: Woningbouwwet
👉 Hier geldt:
Eigendomsoverdracht gebeurt bij het compromis
Niet uitstelbaar tot notariële akte
🔹 10. EINDCONCLUSIE (heel belangrijk!)
✔️
Tussen partijen:
Onderhandse akte is voldoende
(behalve bij schenking → notariële akte vereist)
✔️
Tegenover derden:
(Meulemans)
Wat is het probleem?
Bij het verwerven van eigendom kan er iets mislopen met:
Het eigendomsrecht zelf
De eigendomstitel (de juridische basis van de eigendom)
Gevolg: de verkrijger krijgt het eigendom:
niet volledig
of helemaal niet
Dit tast de stevigheid (soliditeit) van de eigendomstitel aan.
Belangrijk uitgangspunt
De verkrijger:
vertrouwt erop dat hij volle eigenaar (VE) wordt
en alle rechten van eigendom kan uitoefenen
Maar dat is niet altijd gegarandeerd.
Twee betrokken rechtsdomeinen
Zakenrecht
Gaat over de overdracht van het eigendomsrecht (zakelijk recht)
Contractenrecht
Gaat over de overeenkomst (contract) die de eigendom overdraagt
Eigendom ontstaat dus via een geldige overeenkomst (titel).
De titelvereiste (essentieel!)
Om eigendom te verkrijgen heb je nodig:
- Een geldige overeenkomst tussen partijen
Dit noemt men de rechtstitel
Soorten overeenkomsten:
Onder bezwarende titel (met tegenprestatie)
Koop
Ruil
Inbreng in vennootschap
,👉 Er is altijd een tegenprestatie
🎁 Om niet (zonder tegenprestatie)
Schenking
🔹 5. Geldigheid van de overeenkomst
📄 Consensuele overeenkomsten (geen vorm vereist)
Koop
Ruil
Inbreng
➡️
Geldig door loutere wilsovereenstemming
❗ Uitzondering:
Koop onder woningbouwwet → vormvereiste (schriftelijk)
🖋️
Plechtige overeenkomst
Schenking
➡️
Enkel geldig via notariële akte
🔹 6. Tegenwerpelijkheid aan derden
👉 Groot verschil met geldigheid tussen partijen!
Om eigendom tegenwerpelijk te maken aan derden:
✔️
Vereiste:
Notariële akte
Overschrijving op het hypotheekkantoor (kantoor Rechtszekerheid)
❗ Belangrijk:
Het is een overschrijving, geen inschrijving
De volledige tekst van de akte wordt opgenomen
⚠️
Let op:
Registratie ≠ voldoende voor eigendomsoverdracht
Registratie geldt enkel voor:
o Huurcontracten (persoonlijk recht)
🔹 7. Verloop bij koop
📝 Stap 1: Compromis (onderhandse akte)
Geldig tussen partijen
, Eigendom wordt meestal al overgedragen
🖋️
Stap 2: Notariële akte
Nodig voor tegenwerpelijkheid aan derden
⏱️
Termijnen:
Vaak binnen 4 maanden (fiscaal belangrijk)
Langer mogelijk → maar:
o compromis moet dan geregistreerd worden
o extra kosten
🔹 8. Verplichte medewerking
Beide partijen moeten:
meewerken aan de notariële akte
❌ Wat als iemand weigert?
Stap 1:
Naar rechtbank van eerste aanleg
Stap 2:
Rechter verplicht partij om te verschijnen
Stap 3:
Blijvende weigering?
➡️
Rechter spreekt een vonnis uit dat geldt als titel
Heeft dezelfde waarde als een notariële akte
Kan ook worden overgeschreven
Maakt eigendom tegenwerpelijk aan derden
🔹 9. Belangrijke uitzondering: Woningbouwwet
👉 Hier geldt:
Eigendomsoverdracht gebeurt bij het compromis
Niet uitstelbaar tot notariële akte
🔹 10. EINDCONCLUSIE (heel belangrijk!)
✔️
Tussen partijen:
Onderhandse akte is voldoende
(behalve bij schenking → notariële akte vereist)
✔️
Tegenover derden:
