Thema 1: vreemdelingenrecht
1.Het begrip ‘vreemdeling’
Al wie niet het bewijs levert de Belgische nationaliteit te bezitten.
Niet alle migranten/allochtonen zijn vreemdelingen.
Alle vluchtelingen zijn vreemdelingen maar niet alle vreemdelingen zijn vluchtelingen.
Niet alle vreemdelingen zijn vluchtelingen of mensen met een illegaal verblijf.
Een migrant van de derde generatie: een kind dat in België geboren is uit een vreemde ouder
die zelf ook in België is geboren. Deze derde generatie krijgt automatisch de Belgische
nationaliteit toegekend van bij de geboorte.
2. Het vreemdelingenrecht – de vreemdelingenwet
Regelt de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van
vreemdelingen. In principe heeft een persoon niet het recht vrij het land te kiezen waar hij
wenst te verblijven.
Elke staat bepaalt zelf onder welke voorwaarden een vreemdeling toegang heeft tot zijn
grondgebied en er mag verblijven. Dat gebeurt niet voor iedere vreemdeling op dezelfde
manier: er bestaan verschillende verblijfstatuten.
Verschillende instanties;
DVZ: Dienst Vreemdelingenzaken
CGVS: het Commissariaat- Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen
Fedasil: bevoegd voor NBMV
RVV: Raad voor vreemdelingenbetwistingen
Federaal regeerakkoord 2025-2029 kondigt aan dat deze diensten in de toekomst zullen
worden ondergebracht onder 1 overkoepelende FOD Migratie.
3. De verschillende verblijfsstatuten voor vreemdelingen
3.1. Inleiding
De verschillende verblijfsstatuten kunnen worden ingedeeld op basis van de toegestane duur
van het verblijf.
Op basis van dit criterium kan men dan een onderscheid maken tussen:
Verblijfstatuten die een kort verblijf mogelijk maken (max 3 maanden)
Verblijfstatuten die een tijdelijk verblijf van meer dan 3 maanden mogelijk maken
Verblijfsstatuten die een vast verblijf mogelijk maken
Binnen elk van deze drie groepen moet men een onderscheid maken tussen de unieburgers
(onderdanen van landen die behoren tot de EU) en de derdelanders. De procedures,
documenten en voorwaarden voor beide groepen verschillen immers grondig.
Europese Unie
+ IJsland, Liechtenstein, Noorwegen (lid EER)
+ Zwitserland (lid EVA)
Binnen de EU-landen geldt een vrij verkeer van personen, waardoor de
verblijfsreglementering voor burgers uit die landen veel soepeler is dan voor onderdanen van
de derdelanders.
In de toekomst (federaal regeerakkoord) zal een derdelander voor het verkrijgen van een vast
verblijfsrecht moeten slagen voor een taal- en inburgeringstest, moet hij kunnen voorzien in
zijn levensonderhoud en mag hij niet ten laste zijn van het sociaal bijstandsstelsel.
Het hebben van een bepaald verblijfsstatuut is geen statisch gegeven
Vreemdelingen kunnen aanvankelijk voor een kort verblijf binnengekomen zijn,
vervolgens in een statuut terechtkomen dat een langer verblijf toestaat om uiteindelijk
een vast verblijfsrecht te bekomen
Vreemdelingen die een bepaalde procedure hebben opgestart, kunnen tijdens de
procedure of nadien een andere procedure opstarten
3.2. Kort verblijf
,Is een verblijf van max. 3 maanden (over een periode van 6 maanden). Is van toepassing op
toeristen, zakenlui, zieken, schouwspelartiesten, beroepssporters en journalisten .
3.2.1. (Principiële) visumplicht
Een vreemdeling heeft een voorafgaandelijke toestemming van België nodig om het land
binnen te komen. Die toestemming wordt hem in principe gegeven door een visum dat in zijn
thuisland moet worden aangevraagd bij de Belgische diplomatieke of consulaire post.
Het visum vermeldt de geldigheidsduur ervan en de lengte van het toegestane verblijf. Voor
een kort verblijf moet het ‘visum type c’ worden aangevraagd.
Er bestaan uitzonderingen: voor de onderdanen van een groot aantal staten is de visumplicht
afgeschaft. Voor hen volstaat een paspoort, identiteitskaart, verstrekt door het land van
herkomst. Zo hebben Unieburgers geen visumplicht om België binnen te kunnen. Het bewijs
van het Unieburgerschap volstaat.
3.2.2. Andere binnenkomstvoorwaarden
Wie beschikt over de vereiste documenten heeft daarmee nog geen 100% garantie dat hij ons
land binnen mag. Er gelden nog andere binnenkomstvoorwaarden, waarop de vreemdeling
kan worden gecontroleerd aan de grens:
Kunnen staven wat het doel is van zijn voorgenomen verblijf en wat de
verblijfomstandigheden zijn
Een vervoersbewijs voorleggen (heen en terug)
Bewijs leveren van voldoende bestaansmiddelen van een ‘verbintenis tot
tenlasteneming’: een document waarin iemand de garant genoemd, die over voldoende
bestaansmiddelen beschikt, er zich toe verbindt om de kosten van gezondheidszorgen,
verblijf en repatriëring van de vreemdeling te zijnen laste te nemen
Deze voorwaarden gelden niet voor Unieburgers. Zowel voor Unieburgers als voor
derdelanders geldt de voorwaarde dat ze geen gevaar mogen vormen voor de openbare orde,
nationale veiligheid, internationale betrekkingen of volksgezondheid.
3.2.3. Administratieve verplichtingen na binnenkomst
Wie in België vertoeft voor kort verblijf heeft geen administratieve verplichtingen. Wanneer hij
echter bij familie of kennissen verblijft, dient hij zich in te schrijven in het gemeentebestuur. In
praktijk melden vele vreemdelingen zich echt niet aan.
Is hij een derdelander, dan ontvangt hij een aankomstverklaring (bijlage 3)
Unieburgers ontvangen een verklaring van aanwezigheid (bijlage 3ter)
3.3. Arbeidsmigranten
Dit zijn vreemdelingen die naar hier komen met de specifieke motivatie om hier te werken.
In de jaren 70 besloot de overheid een arbeidsmigratiestop in te voeren. In principe kan
arbeidsmigratie alleen nog voor gespecialiseerde arbeidskrachten die niet voldoende
beschikbaar zijn op de Belgische arbeidsmarkt, al bestaan op dit principe uitzonderingen…
3.3.1. Voorwaarden voor binnenkomst
Als werknemer Indien een arbeidsmarktonderzoek (knelpuntberoep) heeft
uitgewezen dat er binnen een redelijke termijn geen geschikte
arbeidskracht zal gevonden worden op de arbeidsmarkt
Indien hij vooraf een werkgever heeft gevonden en dus een
arbeidsovereenkomst met hem heeft afgesloten. Daarin moet
zijn afgesproken om het gemiddelde maandelijkse mininkomen
als loon te betalen. De werkgever moet de nodige vergunning
aanvragen.
De vergunningsaanvraag passeert langs twee instanties
1) De Gewestelijke OH van het Gewest waar hij wil werken: die
oordeelt of het toegelaten is om in het betreffende gewest te
werken
, 2) De DVZ: die oordeelt of het toegelaten is om in België te
verblijven
Wanneer beide instanties bevestigend antwoorden ontvangt hij de
‘gecombineerde vergunning’ of single permit, in de vorm van een
bijlage 46.
Daarmee kan hij zich aanmelden bij de Belgische ambassade waar
hem een visum D zal verstrekt worden.
Als zelfstandige Vreemdelingen die naar BE willen komen om als zelfstandige te
werken, moeten in principe eerst een beroepskaart aanvragen. De
aanvraag zal worden doorgestuurd naar de bevoegde gewestelijke
overheid.
Oordeelt die dat er aan de voorwaarden is voldaan, dan zal een
beroepskaart worden afgeleverd. Adhv die beroepskaart kan dan een
visum D worden aangevraagd, waarmee de betrokkene naar België
kan afreizen.
3.3.2. Administratieve formaliteiten na binnenkomst
Werknemers moeten zich na de aankomst met hun visum + bijlage 46 tot de gemeente
wenden om een elektronische vreemdelingenkaart te bekomen. Het gaat om een
jaarlijks verlengbare elektronische A-kaart want het is een verblijf van tijdelijke aard. Na
5 jaar kan een elektronische B-kaart worden aangevraagd.
Zelfstandigen volgen min of meer dezelfde stappen: zij ontvangen eerst een A-kaart,
die jaarlijks verlengbaar is. Na 5 jaar kan de A-kaart worden omgezet in een B-kaart,
dus voor onbepaalde duur.
3.3.3. Uitzonderingen
Onderdanen van de EU of EER moeten geen visum of gecombineerde vergunning/
beroepskaart aanvragen. Zij dienen een verklaring van inschrijving aan te vragen bij de
gemeente (bijlage 19) en ontvangen een elektronische E-kaart (bijlage 8). Aanvankelijk
hebben zij slechts een tijdelijk verblijfsrecht maar dit wordt automatisch omgezet na 3 jaar in
een vast verblijfsrecht waarvoor een elektronische E+ kaart (bijlage 8bis) kan worden
aangevraagd.
Bij sommige andere categorieën van vreemdelingen geldt een vrijstelling van
arbeidsmarktonderzoek.
Bij derdelanders die minder dan 90 dagen in België willen komen werken is geen
gecombineerde vergunning, maar een arbeidskaart nodig.
3.4. Gezinsmigranten
De (toekomstige) familieleden van personen die reeds in België wonen kunnen in bepaalde
gevallen een verblijfsrecht bekomen in België. Het kan gaan om reeds bestaande families
(gezinshereniging) of om mensen die een familie willen vormen, bijvoorbeeld door te huwen
(gezinsvorming).
3.4.1. Gezinshereniging
Elke Belg of vreemdeling die regelmatig in België verblijft kan bepaalde familieleden laten
overkomen onder bepaalde voorwaarden. Is afhankelijk van het verblijfsstatuut en de
nationaliteit van de persoon die reeds in België verblijft.
Enkele algemene voorwaarden en formaliteiten:
Niet ieder familielid kan zomaar overkomen
Is de persoon die reeds in België verblijft een derdelander, dan zal hij minstens over
een elektronische vreemdelingenkaart moeten beschikken. Meestal zal ook een
wachttijd gelden vanaf het toekennen van het verblijfsrecht. De wachttijd zal 2 jaar, 1
, jaar of 6 maanden bedragen, afhankelijk van wie men wil laten overkomen en van het
eigen verblijfsstatuut
Aantonen dat er voldoende bestaansmiddelen zijn, dat men medisch verzekerd is voor
de hereniging en dat men beschikt over voldoende huisvesting
De familiale band zal moeten worden aangetoond.
Is alles goed verlopen, ontvangt de vreemdeling die zich komt herenigen eerst een oranje
kaart. Nadien levert de gemeente een BIVR-elektronische A kaart af (indien derdelander) of
een verblijfskaart voor een familielid van een Unieburger (elektronische F of E kaart). Na
enkele jaren kan dit tijdelijk verblijfsrecht omgezet worden in een vast verblijfsrecht, dat
gepaard gaat met andere verblijfsdocumenten.
3.4.2. Gezinsvorming
Mensen die een familie willen vormen, bijvoorbeeld door te huwen met een Belg of met
iemand die in België verblijfsrecht heeft, krijgen op hun beurt ook een verblijfsrechtelijk
voordeel.
Problematiek schijnhuwelijken: huwelijken waarbij ondanks de gegeven formele
toestemmingen tot het huwelijk, uit het geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van
minstens één van de echtgenoten kennelijk niet gericht is op het totstandbrengen van een
duurzame levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een verblijfsrechtelijk
voordeel.
Wordt zowel preventief als repressief aangepakt:
Preventief: de ambtenaar burgerlijke stand heeft een aanzienlijke
appreciatiebevoegdheid, en kan het huwelijk desgevallend weigeren af te sluiten bij
vermoedens van schijnhuwelijk
Repressief: een afgesloten schijnhuwelijk kan nietig worden verklaard. Bovendien kan
de correctionele rechtbank beide personen veroordelen tot gevangenisstraffen of
geldboetes
Gaat het om een geldig huwelijk dan kan de betrokkene verblijfsrecht bekomen volgens de
procedure van gezinshereniging. Is ook mogelijk via wettelijke samenwoning of via het
erkennen van een kind.
Beleidsnota Asiel en Migratie (2025): gezinsvorming niet langer mogelijk voor subsidiair
beschermden.
3.5. Vluchtelingen
3.5. Situering en omschrijving termen verzoeker om internationale bescherming (asielzoeker),
erkend vluchteling en subsidiaire bescherming
Om uit te maken voor welke bescherming een vreemdeling in aanmerking komt, moet hij een
‘verzoek om internationale bescherming’ indienden. De persoon zal dan een asielprocedure
doorlopen.
Zolang de procedure loopt geniet hij van een tijdelijk verblijfsrecht en noemen we zijn statuut
dat van een ‘verzoeker om internationale bescherming (asielzoeker)’.
Tijdens de asielprocedure toetsen de asielinstanties het vluchtverhaal aan de definitie van
vluchteling uit de Conventie van Geneve (1951): "elke persoon die zich buiten het land
waarvan hij de nationaliteit heeft of, indien hij geen nationaliteit heeft, buiten zijn land van
herkomst bevindt, en die de bescherming van dat land niet kan of wil inroepen omdat hij
vreest voor vervolging omwille van zijn ras, zijn religie, zijn nationaliteit, het behoren tot een
bepaalde sociale groep, of zijn politieke overtuiging”
Als de verzoeker aan de voorwaarden van deze definitie voldoet, bekomt hij het statuut van
erkend vluchteling en mag hij verder in België verblijven.
1.Het begrip ‘vreemdeling’
Al wie niet het bewijs levert de Belgische nationaliteit te bezitten.
Niet alle migranten/allochtonen zijn vreemdelingen.
Alle vluchtelingen zijn vreemdelingen maar niet alle vreemdelingen zijn vluchtelingen.
Niet alle vreemdelingen zijn vluchtelingen of mensen met een illegaal verblijf.
Een migrant van de derde generatie: een kind dat in België geboren is uit een vreemde ouder
die zelf ook in België is geboren. Deze derde generatie krijgt automatisch de Belgische
nationaliteit toegekend van bij de geboorte.
2. Het vreemdelingenrecht – de vreemdelingenwet
Regelt de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van
vreemdelingen. In principe heeft een persoon niet het recht vrij het land te kiezen waar hij
wenst te verblijven.
Elke staat bepaalt zelf onder welke voorwaarden een vreemdeling toegang heeft tot zijn
grondgebied en er mag verblijven. Dat gebeurt niet voor iedere vreemdeling op dezelfde
manier: er bestaan verschillende verblijfstatuten.
Verschillende instanties;
DVZ: Dienst Vreemdelingenzaken
CGVS: het Commissariaat- Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen
Fedasil: bevoegd voor NBMV
RVV: Raad voor vreemdelingenbetwistingen
Federaal regeerakkoord 2025-2029 kondigt aan dat deze diensten in de toekomst zullen
worden ondergebracht onder 1 overkoepelende FOD Migratie.
3. De verschillende verblijfsstatuten voor vreemdelingen
3.1. Inleiding
De verschillende verblijfsstatuten kunnen worden ingedeeld op basis van de toegestane duur
van het verblijf.
Op basis van dit criterium kan men dan een onderscheid maken tussen:
Verblijfstatuten die een kort verblijf mogelijk maken (max 3 maanden)
Verblijfstatuten die een tijdelijk verblijf van meer dan 3 maanden mogelijk maken
Verblijfsstatuten die een vast verblijf mogelijk maken
Binnen elk van deze drie groepen moet men een onderscheid maken tussen de unieburgers
(onderdanen van landen die behoren tot de EU) en de derdelanders. De procedures,
documenten en voorwaarden voor beide groepen verschillen immers grondig.
Europese Unie
+ IJsland, Liechtenstein, Noorwegen (lid EER)
+ Zwitserland (lid EVA)
Binnen de EU-landen geldt een vrij verkeer van personen, waardoor de
verblijfsreglementering voor burgers uit die landen veel soepeler is dan voor onderdanen van
de derdelanders.
In de toekomst (federaal regeerakkoord) zal een derdelander voor het verkrijgen van een vast
verblijfsrecht moeten slagen voor een taal- en inburgeringstest, moet hij kunnen voorzien in
zijn levensonderhoud en mag hij niet ten laste zijn van het sociaal bijstandsstelsel.
Het hebben van een bepaald verblijfsstatuut is geen statisch gegeven
Vreemdelingen kunnen aanvankelijk voor een kort verblijf binnengekomen zijn,
vervolgens in een statuut terechtkomen dat een langer verblijf toestaat om uiteindelijk
een vast verblijfsrecht te bekomen
Vreemdelingen die een bepaalde procedure hebben opgestart, kunnen tijdens de
procedure of nadien een andere procedure opstarten
3.2. Kort verblijf
,Is een verblijf van max. 3 maanden (over een periode van 6 maanden). Is van toepassing op
toeristen, zakenlui, zieken, schouwspelartiesten, beroepssporters en journalisten .
3.2.1. (Principiële) visumplicht
Een vreemdeling heeft een voorafgaandelijke toestemming van België nodig om het land
binnen te komen. Die toestemming wordt hem in principe gegeven door een visum dat in zijn
thuisland moet worden aangevraagd bij de Belgische diplomatieke of consulaire post.
Het visum vermeldt de geldigheidsduur ervan en de lengte van het toegestane verblijf. Voor
een kort verblijf moet het ‘visum type c’ worden aangevraagd.
Er bestaan uitzonderingen: voor de onderdanen van een groot aantal staten is de visumplicht
afgeschaft. Voor hen volstaat een paspoort, identiteitskaart, verstrekt door het land van
herkomst. Zo hebben Unieburgers geen visumplicht om België binnen te kunnen. Het bewijs
van het Unieburgerschap volstaat.
3.2.2. Andere binnenkomstvoorwaarden
Wie beschikt over de vereiste documenten heeft daarmee nog geen 100% garantie dat hij ons
land binnen mag. Er gelden nog andere binnenkomstvoorwaarden, waarop de vreemdeling
kan worden gecontroleerd aan de grens:
Kunnen staven wat het doel is van zijn voorgenomen verblijf en wat de
verblijfomstandigheden zijn
Een vervoersbewijs voorleggen (heen en terug)
Bewijs leveren van voldoende bestaansmiddelen van een ‘verbintenis tot
tenlasteneming’: een document waarin iemand de garant genoemd, die over voldoende
bestaansmiddelen beschikt, er zich toe verbindt om de kosten van gezondheidszorgen,
verblijf en repatriëring van de vreemdeling te zijnen laste te nemen
Deze voorwaarden gelden niet voor Unieburgers. Zowel voor Unieburgers als voor
derdelanders geldt de voorwaarde dat ze geen gevaar mogen vormen voor de openbare orde,
nationale veiligheid, internationale betrekkingen of volksgezondheid.
3.2.3. Administratieve verplichtingen na binnenkomst
Wie in België vertoeft voor kort verblijf heeft geen administratieve verplichtingen. Wanneer hij
echter bij familie of kennissen verblijft, dient hij zich in te schrijven in het gemeentebestuur. In
praktijk melden vele vreemdelingen zich echt niet aan.
Is hij een derdelander, dan ontvangt hij een aankomstverklaring (bijlage 3)
Unieburgers ontvangen een verklaring van aanwezigheid (bijlage 3ter)
3.3. Arbeidsmigranten
Dit zijn vreemdelingen die naar hier komen met de specifieke motivatie om hier te werken.
In de jaren 70 besloot de overheid een arbeidsmigratiestop in te voeren. In principe kan
arbeidsmigratie alleen nog voor gespecialiseerde arbeidskrachten die niet voldoende
beschikbaar zijn op de Belgische arbeidsmarkt, al bestaan op dit principe uitzonderingen…
3.3.1. Voorwaarden voor binnenkomst
Als werknemer Indien een arbeidsmarktonderzoek (knelpuntberoep) heeft
uitgewezen dat er binnen een redelijke termijn geen geschikte
arbeidskracht zal gevonden worden op de arbeidsmarkt
Indien hij vooraf een werkgever heeft gevonden en dus een
arbeidsovereenkomst met hem heeft afgesloten. Daarin moet
zijn afgesproken om het gemiddelde maandelijkse mininkomen
als loon te betalen. De werkgever moet de nodige vergunning
aanvragen.
De vergunningsaanvraag passeert langs twee instanties
1) De Gewestelijke OH van het Gewest waar hij wil werken: die
oordeelt of het toegelaten is om in het betreffende gewest te
werken
, 2) De DVZ: die oordeelt of het toegelaten is om in België te
verblijven
Wanneer beide instanties bevestigend antwoorden ontvangt hij de
‘gecombineerde vergunning’ of single permit, in de vorm van een
bijlage 46.
Daarmee kan hij zich aanmelden bij de Belgische ambassade waar
hem een visum D zal verstrekt worden.
Als zelfstandige Vreemdelingen die naar BE willen komen om als zelfstandige te
werken, moeten in principe eerst een beroepskaart aanvragen. De
aanvraag zal worden doorgestuurd naar de bevoegde gewestelijke
overheid.
Oordeelt die dat er aan de voorwaarden is voldaan, dan zal een
beroepskaart worden afgeleverd. Adhv die beroepskaart kan dan een
visum D worden aangevraagd, waarmee de betrokkene naar België
kan afreizen.
3.3.2. Administratieve formaliteiten na binnenkomst
Werknemers moeten zich na de aankomst met hun visum + bijlage 46 tot de gemeente
wenden om een elektronische vreemdelingenkaart te bekomen. Het gaat om een
jaarlijks verlengbare elektronische A-kaart want het is een verblijf van tijdelijke aard. Na
5 jaar kan een elektronische B-kaart worden aangevraagd.
Zelfstandigen volgen min of meer dezelfde stappen: zij ontvangen eerst een A-kaart,
die jaarlijks verlengbaar is. Na 5 jaar kan de A-kaart worden omgezet in een B-kaart,
dus voor onbepaalde duur.
3.3.3. Uitzonderingen
Onderdanen van de EU of EER moeten geen visum of gecombineerde vergunning/
beroepskaart aanvragen. Zij dienen een verklaring van inschrijving aan te vragen bij de
gemeente (bijlage 19) en ontvangen een elektronische E-kaart (bijlage 8). Aanvankelijk
hebben zij slechts een tijdelijk verblijfsrecht maar dit wordt automatisch omgezet na 3 jaar in
een vast verblijfsrecht waarvoor een elektronische E+ kaart (bijlage 8bis) kan worden
aangevraagd.
Bij sommige andere categorieën van vreemdelingen geldt een vrijstelling van
arbeidsmarktonderzoek.
Bij derdelanders die minder dan 90 dagen in België willen komen werken is geen
gecombineerde vergunning, maar een arbeidskaart nodig.
3.4. Gezinsmigranten
De (toekomstige) familieleden van personen die reeds in België wonen kunnen in bepaalde
gevallen een verblijfsrecht bekomen in België. Het kan gaan om reeds bestaande families
(gezinshereniging) of om mensen die een familie willen vormen, bijvoorbeeld door te huwen
(gezinsvorming).
3.4.1. Gezinshereniging
Elke Belg of vreemdeling die regelmatig in België verblijft kan bepaalde familieleden laten
overkomen onder bepaalde voorwaarden. Is afhankelijk van het verblijfsstatuut en de
nationaliteit van de persoon die reeds in België verblijft.
Enkele algemene voorwaarden en formaliteiten:
Niet ieder familielid kan zomaar overkomen
Is de persoon die reeds in België verblijft een derdelander, dan zal hij minstens over
een elektronische vreemdelingenkaart moeten beschikken. Meestal zal ook een
wachttijd gelden vanaf het toekennen van het verblijfsrecht. De wachttijd zal 2 jaar, 1
, jaar of 6 maanden bedragen, afhankelijk van wie men wil laten overkomen en van het
eigen verblijfsstatuut
Aantonen dat er voldoende bestaansmiddelen zijn, dat men medisch verzekerd is voor
de hereniging en dat men beschikt over voldoende huisvesting
De familiale band zal moeten worden aangetoond.
Is alles goed verlopen, ontvangt de vreemdeling die zich komt herenigen eerst een oranje
kaart. Nadien levert de gemeente een BIVR-elektronische A kaart af (indien derdelander) of
een verblijfskaart voor een familielid van een Unieburger (elektronische F of E kaart). Na
enkele jaren kan dit tijdelijk verblijfsrecht omgezet worden in een vast verblijfsrecht, dat
gepaard gaat met andere verblijfsdocumenten.
3.4.2. Gezinsvorming
Mensen die een familie willen vormen, bijvoorbeeld door te huwen met een Belg of met
iemand die in België verblijfsrecht heeft, krijgen op hun beurt ook een verblijfsrechtelijk
voordeel.
Problematiek schijnhuwelijken: huwelijken waarbij ondanks de gegeven formele
toestemmingen tot het huwelijk, uit het geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van
minstens één van de echtgenoten kennelijk niet gericht is op het totstandbrengen van een
duurzame levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een verblijfsrechtelijk
voordeel.
Wordt zowel preventief als repressief aangepakt:
Preventief: de ambtenaar burgerlijke stand heeft een aanzienlijke
appreciatiebevoegdheid, en kan het huwelijk desgevallend weigeren af te sluiten bij
vermoedens van schijnhuwelijk
Repressief: een afgesloten schijnhuwelijk kan nietig worden verklaard. Bovendien kan
de correctionele rechtbank beide personen veroordelen tot gevangenisstraffen of
geldboetes
Gaat het om een geldig huwelijk dan kan de betrokkene verblijfsrecht bekomen volgens de
procedure van gezinshereniging. Is ook mogelijk via wettelijke samenwoning of via het
erkennen van een kind.
Beleidsnota Asiel en Migratie (2025): gezinsvorming niet langer mogelijk voor subsidiair
beschermden.
3.5. Vluchtelingen
3.5. Situering en omschrijving termen verzoeker om internationale bescherming (asielzoeker),
erkend vluchteling en subsidiaire bescherming
Om uit te maken voor welke bescherming een vreemdeling in aanmerking komt, moet hij een
‘verzoek om internationale bescherming’ indienden. De persoon zal dan een asielprocedure
doorlopen.
Zolang de procedure loopt geniet hij van een tijdelijk verblijfsrecht en noemen we zijn statuut
dat van een ‘verzoeker om internationale bescherming (asielzoeker)’.
Tijdens de asielprocedure toetsen de asielinstanties het vluchtverhaal aan de definitie van
vluchteling uit de Conventie van Geneve (1951): "elke persoon die zich buiten het land
waarvan hij de nationaliteit heeft of, indien hij geen nationaliteit heeft, buiten zijn land van
herkomst bevindt, en die de bescherming van dat land niet kan of wil inroepen omdat hij
vreest voor vervolging omwille van zijn ras, zijn religie, zijn nationaliteit, het behoren tot een
bepaalde sociale groep, of zijn politieke overtuiging”
Als de verzoeker aan de voorwaarden van deze definitie voldoet, bekomt hij het statuut van
erkend vluchteling en mag hij verder in België verblijven.
