Zwangerschapscholestase
1. Normale leverfunctie en anatomie
De lever is een essentieel orgaan met een zeer complexe werking. Ze ontvangt
bloed via twee systemen:
Arteria hepatica: zuurstofrijk bloed afkomstig van de truncus coeliacus
Vena porta: zuurstofarm maar nutriëntenrijk bloed uit het darmstelsel
(≈75% van de bloedtoevoer, tot 90% na een maaltijd)
Na verwerking stroomt het bloed via de vena hepatica naar de vena cava
inferior en vervolgens naar het hart.
De lever bestaat uit kleine functionele eenheden: leverlobuli (50.000–100.000),
die instaan voor talrijke functies:
Metabolisme van suikers (glycogenese)
Synthese van plasma-eiwitten (albumine, stollingsfactoren)
Vetmetabolisme (cholesterol, triglyceriden)
Detoxificatie (afbraak van medicatie, toxines, bilirubine)
Opslag van vitamines (A, D, E, K, B12) en mineralen
Immuunfunctie via Kupffer-cellen
Productie van gal (600–700 mL/dag)
2. Gal: productie, functie en cyclus
Gal wordt geproduceerd in de lever en deels opgeslagen in de galblaas. Via de
galwegen (ductus hepaticus → ductus choledochus) komt gal in het duodenum
terecht, gereguleerd door de sfincter van Oddi.
Samenstelling van gal:
Water (>95%)
Galzuren en galzouten
Geconjugeerd bilirubine
Cholesterol en vetzuren
Functie:
Vetafbraak en opname van vetoplosbare vitaminen (A, D, E, K)
Zonder gal → steatorroe (vetdiarree)
Belangrijk onderscheid:
Galzuren: geproduceerd in de lever (in bloed)
Galzouten: geactiveerde vorm in de darm
, Via de enterohepatische cyclus wordt ~95% van de galzouten opnieuw
opgenomen en hergebruikt.
3. Bilirubinemetabolisme
Bilirubine ontstaat uit de afbraak van hemoglobine:
Indirect (ongeconjugeerd) bilirubine: vetoplosbaar, gebonden aan
albumine → niet uitscheidbaar
In de lever wordt het geconjugeerd via UGT1A1 →
Direct (geconjugeerd) bilirubine: wateroplosbaar → uitscheiding via gal
In de darm wordt het omgezet tot:
Stercobiline → kleur van stoelgang
Urobiline → kleur van urine
Klinisch:
↑ indirect bilirubine → probleem vóór/in lever (bv. hemolyse)
↑ direct bilirubine → probleem na lever (bv. cholestase)
4. Cholestase: algemene definitie en symptomen
een verminderde of geblokkeerde galafvoer, waardoor galbestanddelen zich
opstapelen in het bloed.
Gevolgen:
↑ bilirubine → icterus, donkere urine
↑ galzuren → jeuk (pruritus)
↓ gal in darm → bleke stoelgang, vetmalabsorptie, vitaminetekorten
(vooral vit K → stollingsstoornissen)
5. Zwangerschapscholestase (ICP)
Definitie en symptomen
Zwangerschapscholestase wordt gekenmerkt door:
Intense jeuk (vooral handpalmen en voetzolen, vaak ’s nachts)
Verhoogde galzuren
Opvallend:
Geen huidafwijkingen (behalve krabletsels)
Jeuk correleert niet met galzuurwaarden
Andere (zeldzame) symptomen:
Donkere urine
1. Normale leverfunctie en anatomie
De lever is een essentieel orgaan met een zeer complexe werking. Ze ontvangt
bloed via twee systemen:
Arteria hepatica: zuurstofrijk bloed afkomstig van de truncus coeliacus
Vena porta: zuurstofarm maar nutriëntenrijk bloed uit het darmstelsel
(≈75% van de bloedtoevoer, tot 90% na een maaltijd)
Na verwerking stroomt het bloed via de vena hepatica naar de vena cava
inferior en vervolgens naar het hart.
De lever bestaat uit kleine functionele eenheden: leverlobuli (50.000–100.000),
die instaan voor talrijke functies:
Metabolisme van suikers (glycogenese)
Synthese van plasma-eiwitten (albumine, stollingsfactoren)
Vetmetabolisme (cholesterol, triglyceriden)
Detoxificatie (afbraak van medicatie, toxines, bilirubine)
Opslag van vitamines (A, D, E, K, B12) en mineralen
Immuunfunctie via Kupffer-cellen
Productie van gal (600–700 mL/dag)
2. Gal: productie, functie en cyclus
Gal wordt geproduceerd in de lever en deels opgeslagen in de galblaas. Via de
galwegen (ductus hepaticus → ductus choledochus) komt gal in het duodenum
terecht, gereguleerd door de sfincter van Oddi.
Samenstelling van gal:
Water (>95%)
Galzuren en galzouten
Geconjugeerd bilirubine
Cholesterol en vetzuren
Functie:
Vetafbraak en opname van vetoplosbare vitaminen (A, D, E, K)
Zonder gal → steatorroe (vetdiarree)
Belangrijk onderscheid:
Galzuren: geproduceerd in de lever (in bloed)
Galzouten: geactiveerde vorm in de darm
, Via de enterohepatische cyclus wordt ~95% van de galzouten opnieuw
opgenomen en hergebruikt.
3. Bilirubinemetabolisme
Bilirubine ontstaat uit de afbraak van hemoglobine:
Indirect (ongeconjugeerd) bilirubine: vetoplosbaar, gebonden aan
albumine → niet uitscheidbaar
In de lever wordt het geconjugeerd via UGT1A1 →
Direct (geconjugeerd) bilirubine: wateroplosbaar → uitscheiding via gal
In de darm wordt het omgezet tot:
Stercobiline → kleur van stoelgang
Urobiline → kleur van urine
Klinisch:
↑ indirect bilirubine → probleem vóór/in lever (bv. hemolyse)
↑ direct bilirubine → probleem na lever (bv. cholestase)
4. Cholestase: algemene definitie en symptomen
een verminderde of geblokkeerde galafvoer, waardoor galbestanddelen zich
opstapelen in het bloed.
Gevolgen:
↑ bilirubine → icterus, donkere urine
↑ galzuren → jeuk (pruritus)
↓ gal in darm → bleke stoelgang, vetmalabsorptie, vitaminetekorten
(vooral vit K → stollingsstoornissen)
5. Zwangerschapscholestase (ICP)
Definitie en symptomen
Zwangerschapscholestase wordt gekenmerkt door:
Intense jeuk (vooral handpalmen en voetzolen, vaak ’s nachts)
Verhoogde galzuren
Opvallend:
Geen huidafwijkingen (behalve krabletsels)
Jeuk correleert niet met galzuurwaarden
Andere (zeldzame) symptomen:
Donkere urine
