Samenvatting Onderzoeksmethoden en technieken I | VUB | 2023/24

1



Onderzoeksmethoden- en Technieken
1.1) Het belang van psychologische testen 6
1.1.1) Voor psychologen 6
1.1.2) Voor onderzoekers 7
1.1.3) Voor de maatschappij 7
1.2) Wat zijn psychologische testen 7
1.2.1) Een staal van gedrag 8
1.2.2) Systematische procedures 8
1.2.2.1) Testontwikkeling 9
1.2.2.2) Testafname 9
1.2.2.3) Testscoring en interpretatie 9
1.2.3) Testscores 10
1.2.4) Normen en standaarden 10
1.2.5) Gedrag voorspellen buiten de test 10
1.3) Geschiedenis van psychologische testen 10
1.3.1) Eerste psychologische testen 10
1.3.2) Experimentele psychologie 11
1.3.2.1) Wilhelm Wundt 11
1.3.2.2) Francis Galton 11
1.3.2.3) James McKeen Cattell 12
1.3.2.4) Clark Wissler 12
1.3.3) Eerste moderne intelligentietesten 13
1.3.3.1) Eerste versie van Binet-Simon test 13
1.3.3.2) Tweede versie van Binet-Simon test 14
1.3.3.3) Derde versie van Binet-Simon test 14
1.3.3.4) Stanford-Binet test 15
1.3.4) Misbruiken van intelligentietesten 15
1.4) Invloed van WO I en WO II 15
1.5) Conclusie 16
2.1) Soorten psychologische testen 17
2.1.1) Meten 17
2.1.2) Manieren om testen in te delen 17
2.1.3) Overzicht van verschillende soorten op basis van aard construct 17
2.1.4) Intelligentietesten 18
2.1.4.1) Wechslerintelligentietesten 18
2.1.4.2) Stanford-binetinnteligentie test 19
2.1.4.3) Progressive matrices van raven 20
2.1.5) Bekwaamheidstesten 20
2.1.6) Prestatietesten 20
2.1.7) Creativiteitstesten 20

, 2


2.1.8) Persoonlijkheidstesten 21
2.1.8.1) Ontwikkeling van persoonlijkheidstesten 21
2.1.8.2) Projectieve testen 22
2.1.9) Interessetesten 22
2.1.10) Gedragsprocedures 22
2.1.10) Neurologische testen 22
2.1.11) Individuele testen vs groepstesten 23
2.1.12) Populaire testen in België 23
2.2) Operationaliseren 23
2.2.1) Constructen 23
2.2.2) Van construct naar variabele 24
2.2.3) Meten 24
2.3) Eigenschappen van getallen 24
2.3.1) Identiteit 24
2.3.2) Orde 25
2.3.3) Kwantiteit 25
2.3.4) Het getal 0 26
2.3.5) Meetschalen 26
2.3.5.1) Meetschalen in de praktijk 26
3.1) Verdeling van scores 28
3.1.1) Variabiliteit 28
3.1.1.1) Frequentietabel van neuroticisme - Schaalscores 29
3.1.2) Karakteristieke waarden 29
3.1.2.1) Modus 29
3.1.2.2) Mediaan 29
3.1.2.3) Rekenkundig gemiddelde 29
3.1.2.4) Kwantielen 30
3.1.2.5) Variantie 30
3.1.2.6) Standaarddeviatie 31
3.1.3) Vorm van verdeling 31
3.2) Het verband tussen verdelingen van scores 32
3.2.1) Neuroticisme en stress 32
3.2.2) Covariantie 32
3.2.3) Correlatie 32
3.2.4) Lambda 33
3.2.5) Chi-kwadraat 33
3.2.6) Overzicht 34
3.3) Normaalverdeling 34
3.3.1) Omschrijving 34
4.1) De normaalverdeling toepassen 36
4.1.1) Toepassing 36

, 3


4.2) Transformatie meetwaarden 38
4.2.1) Overzicht 39
4.2.2) Percentage juist 39
4.2.3) Rangnummers 39
4.2.4) Percentiele rangen 40
4.2.4) Lineaire standaardmeetwaarden 40
4.2.5) Genormaliseerde standaardmeetwaarden 41
4.2.6) Stanines 41
4.3) Normen 42
4.3.1) Leeftijdsnormen 43
4.3.2) Percentielnormen 43
4.3.3) Standaardnormen 44
5.1) Illustratie 45
5.2) Meetfouten 45
5.3) Assumpties klassieke test theorie 46
5.3.1) Voorbeeld 47
5.3.1.1) Variantie van meetfouten 47
5.4) 4 manieren om naar betrouwbaarheid te kijken 48
5.5) Verhouding true score variantie en geobserveerde score variantie 48
5.6) Verband tussen geobserveerde scores en meetfouten 49
5.7) Standaardmeetfout 50
5.8) The Elephant in the Room 51
5.8.1) Parallelle testen 51
6.1) Recap HOC5 53
6.2) Paralleltestbetrouwbaarheid 53
6.2.1) Carry-over effect 56
6.3) Test-hertestbetrouwbaarheid 57
6.4) Interne consistentie betrouwbaarheid 58
6.4.1) Split-half betrouwbaarheid 58
6.4.2) Ruwe cronbachs alpha 60
6.4.3) Gestandaardiseerde cronbachs alpha 61
6.4.4) Kuder-richardson 20 62
6.4.5) Omega 63
6.2) Factoren die betrouwbaarheid beïnvloeden 64
6.2.1) Lengte van de test 64
6.2.2) Steekproef samenstelling 65
6.2.2.1) Toegepast op voorbeeld dataset 66
7.1) Definitie 67
7.2) Inhoud van de test 68
7.3) Interne structuur van de test 68
7.4) Antwoordprocessen 70

, 4


7.5) Verbanden met andere variabelen 70
7.6) Convergente validiteit 70
7.7) Discriminante validiteit 71
7.8) Concurrente en predictieve validiteit 71
7.9) Known-groups validiteit 71
7.10) Gevolgen van de test 71
7.11) Relatie met betrouwbaarheid 72
8.1) Validiteitscoëfficiënten en nomologische netwerken 74
8.1.1) Korte recap HOC 7 74
8.1.2) Nomologisch netwerk 74
8.1.3) Validiteit Coëfficiënten 75
8.1.4) Problemen 77
8.2) MTMM Methode 77
8.2.1) Basisidee 77
8.3) Factoren die validiteit coëfficiënten beïnvloeden 79
8.3.1) True-score correlatie 79
8.3.2) Meetfouten 80
8.3.3) Range restriction 81
8.3.4) Methode 81
8.4) Illustratie 81
8.4.1) Nomologisch netwerk TIPI 81
8.4.2) MTMM Matrix 82
8.4.3) Interpretatief effect sizes 83
9.1) Historisch voorbeeld 84
9.2) Definitie 84
9.3) Verschillende soorten responsbias 84
9.3.1) Acquiescence bias 84
9.3.2) Extreme antwoorden en neutrale antwoorden bias 86
9.3.3) Sociale wenselijkheid 87
9.3.4) Malingering 89
9.3.5) Achteloze antwoorden 89
9.3.6) Gokken 90
9.4) Responsbias managen 90
9.4.1) Doelen 90
9.4.2) Responsbias voorkomen 90
9.4.3) Effecten van reponsbias minimaliseren 90
9.4.3.1) Gebalanceerde schalen 90
9.4.3.2) Giscorrectie 92
9.4.3.3) Situational judgment test 92
9.4.4) Responsbias detecteren 92
9.4.4.1) Gespecialiseerde testen 93