Samenvatting Recht en Deontologie | Bescherming persoon | PXL | 2025/26

Recht samenvatting
H4: de bijzondere bescherming v/d persoon


1. Bescherming persoon met psychiatrische
aandoeningen
Grote evolutie in behandeling geestesziekte
- Tot 1850: geesteszieke = delinquent
- 1850 => invoering krankzinnigenwet
o 2 mogelijkheden:
 Opsluiting in krankzinnigengesticht
 Isolatie vn geesteszieke in woning
 Doel:
o Isoleren geesteszieke
o Bescherming maatschappij
- Pas in 1990 => wet ter bescherming vn persoon vn geesteszieke
o Vrijwillige behandeling & opname  ook gedwongen opnamen
 Artikel 5 E.V.R.M.:
 De gezondheidstoestand vn persoon kan uitzondering op basisrecht vn
bewegingsvrijheid rechtvaardigen
o Basisrechten dienen gerespecteerd w
- Op 1 jan 2025 => trad wet vn 16 mei 2024 op
o Houdende diverse bepalingen betreffende de bescherming vn persoon vn geesteszieke in
werking
- Voortaan:
o Wet vn 16 jun 1990 => inzake bescherming opgelegd aan persoon met psychiatrische
aandoening

1.1 Toepassingsgebied
- Wet vn 26/06/1990 => verschillende beschermende maatregelen persoon psychiatrische
aandoening
- 2 hoofdzakelijke beschermende maatregelen
o De beschermende observatiemaatregel (BOM)
 Verplichte opname
 Tegen wil vn persoon
 Residentiële instelling
 Instelling vr behandeling vn psychiatrische aandoening
 Daartoe erkend is overeenkomstig de geldende wetgeving
 Voldoende veiligheidsgaranties biedt vr betrokkene & samenleving
 Observaties mogelijk maakt
o Vrijwillige behandeling onder voorwaarden (VBOV)
 Voorwaarden => vastgesteld in behandelingsplan
 Rechter kan bijkomende voorwaarden opleggen
 Vormelijke voorwaarden:
o Verblijfplaats, locatie behandeling, dagtherapie, …
 Inhoudelijke voorwaarden:
o Inname voorgeschreven medicatie, gebruik crisiskaart, gn gebruik
alcohol, …
 Enkel opgelegd w dr vrederechter/voorgesteld w dr procureur des Konings
- Voorwaarden vr opleggen vn beschermingsmaatregel
o Psychiatrische aandoening

,  Betrokken persoon heeft psychiatrische aandoening



Psychiatrische aandoening: in artikel 1/1 vn wet:
“Volgens huidige stand vn wetenschap als zodanig omschreven aandoening die
realiteitsperceptie, oordeelsvermogen, denkprocessen, stemming, controle over diens
daden ernstig kan verstoren”
Gepreciseerd => “de onaangepastheid aan zedelijke, maatschappelijke, religieuze,
politieke of andere waarden ≠ psychiatrische aandoening”
Begrip nt nader omschreven  toepassingsgebied vn wet nt strikt beperken
 Situatie beoordelen
 Bepaalde aandoeningen (bv: dementie)  uitgesloten vn begrip
 Kunnen uitzonderingen zijn => afh. Vn waargenomen situaties & symptomen
 Verslaving ≠ psychiatrisch aandoening
 Maar gevolgen die verband houden met consumptie aanleiding geven tot
veranderend denkpatroon
 Arts verantwoordelijk vr evaluatie => nauwkeurige diagnose te stellen &
beoordelen
o Nood aan bescherming
 Persoon ernstig gevaar vr zichzelf/anderen
 Gevaar in detail w omschreven
 Mag nt hypothetisch zijn
o Gn alternatieven mogelijkheden
 Gn enkele andere geschikte behandeling
mogelijk

1.2 Procedure
- Vrijheidsberoving => tussenkomst vn rechter vereist
- 2 mogelijke procedures:
o Gewone
o Spoedprocedure




1.2.1De gewone procedure
Belanghebbende persoon:
- Betrokken & belang bij aanvragen vn beschermingsmaatregel
- Uitzondering vn diegene die uitsluitend vanuit financieel/materieel belang handelen
- Wie kan optreden?
o De behandelend arts
o Familie & naasten:
 Echtgenoten, partners, buren, …
o Openbaar ministerie
o Publieke instanties: