FISCAAL RECHT
HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN PRINCIPES 1
HOOFDSTUK 2: PERSONENBELASTING 17
OEFENINGEN 59
HOOFDSTUK 3: INKOMSTEN VAN JURIDISCHE ENTITEITEN 69
FISCALE VERMOGENSORGANISATIE 86
HOOFDSTUK 4: DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE 90
OEFENINGEN BTW 107
HOOFDSTUK 5: INTERNATIONAAL FISCAAL RECHT 110
OEFENINGEN INTERNATIONAAL 130
HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN PRINCIPES
HET BEGRIP BELASTING
“een belasting is een door de OH eenzijdige opgelegde en verplichte bijdrage op
personen of feiten die een band hebben met het territorium waarop de OH gezag
uitoefent en die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren”
rechtsspraak HVC en GWH
Synoniemen: heffing, bijdragen, taks, recht, …
Relevantie van definitie? Van zodra je voldoet aan vereisten, gelden er bepaalde
beschermingsmechanismen
In cash of in natura:
Tienden in middeleeuwen afstaan aan kerkelijke OH om priesters te betalen en uit te delen
aan armen in samenleving
- Idee nog altijd: OH gebruikt geld om bepaalde goederen en diensten te financieren
EN om te herverdelen van rijk naar arm
Oude Rome: bij te dragen aan de bouw van publieke infrastructuur = Opera Publica,
belastingen in natura
Rwanda vandaag alle burgers verplicht om 1 keer per jaar samen te komen en alle straten
te kuisen
- Goede effecten: nergens ter wereld zijn steden zo proper als in Rwanda door die
belasting
,Vlaanderen Vlaamse erfbelasting: deel van eigendom gekregen van overledene
teruggeven aan OH, zorgen voor herverdeling (rijke families dragen meer bij dan armen)
maar ook bijdragen aan kunstpatrimonium (erfbelasting betalen met bepaalde
kunstgoederen, bepaalde culturele waarden)
VEREISTEN VOOR “BELASTINGEN”
DOOR DE OVERHEID
Private actoren kunnen nooit belastingen heffen OH is enige die drager is van
soevereiniteit
- Juridisch en politiek perspectief: OH heeft gezag over burgers
- Nodig om zelf te kunnen voortbestaan: noodzaak voor OH zelf
OH in ruime zin: federale OH, gewest, gemeenschappen, lokaal
Tegelijkertijd optreden betekent regels met elkaar in conflict + als al belasting
geheven door 1 OH kan andere OH niet meer optreden
Veel verschillen tussen gemeenten onderling, rijkere kunstgemeenten heffen
minder belasting dan landelijke gemeenten
Oh creëert haar eigen UVT om belasting bij u te halen: inschrijving in een administratief
document = kohier, hieruit wordt een juridische waarde afgeleid
Wanneer OH nalaat belasting te betalen, kan OH rechtstreeks geld bij u komen halen
zonder langs rechter te gaan = zelf macht om geld en privébezit bij u te komen halen =
aanslagbiljet
Geen mogelijkheid om te ontsnappen OH legt dit eenzijdig op en burger is verplicht om
dit te betalen (openbare orde)
Ook al bent u het niet eens met manier hoe OH geld spendeer
EENZIJDIG EN VERPLICHT
Waarom betalen wij belasting verplicht?
- OH heeft geld nodig, zonder geld kan OH niet functioneren en zitten we met lock
out
- Economische reden: aanleggen van straten, geven van bescherming door het leger
en politie, … publieke goederen = risico op marktfalen wanneer niet iedereen
bijdraagt; als wij niet meebetalen dan zou het onmogelijk zijn om deze publieke
goederen aan te bieden
Voorbeeld: nationale defensie, stel dat iemand moreel tegen het leger is en hij wil hier niet
voor bijdragen, dan is het onmogelijk voor het leger om alles te beschermen buiten die 1
man in zijn huis, je kan mensen niet afschermen van publieke goederen en diensten dus
iedereen moet hier voor bijdragen
- Door bepaalde projecten zelf in handen te nemen zoals gezondheidszorg creëert
dit schaalvoordelen wij kunnen zo genieten op een economisch efficiëntere
manier
Alles wat u betaalt op contractuele basis met de OH is geen belasting en gelden de
algemene principes ook niet op
Voorbeeld: leeg stuk grond kopen van de OH, betalen aan OH dus geen belasting, er is
een quit pro quo je krijgt er iets voor terug
Voorbeeld; schadevergoeding voor schade aan publiek domein, boetes hebben repressief
karakter en geen belasting
OH bevoegd om sancties te nemen als u niet voldoet aan fiscale verplichtingen
TERRITORIUM
Enkel belasten als er een link is met het grondgebied van de staat
- Gewesten, gemeentelijk of provinciaal
- Gevolg van soevereiniteit
, - Internationaal recht: elke OH heeft soevereiniteit over land, geen belasting
opleggen die niet in territorium liggen
- Mensen die woonachtig zijn in België kan er belasting op geheffen worden
- Ook buitenlandse inkomsten: verhuur van vakantiehuis in Frankrijk
- België kan buitenlanders niet belasten als er geen link is met België
Nexus = de link met het territorium dat nodig is komt onder druk door de opkomst van
digitale economie
Voorbeeld online retailers: België kan die inkomsten niet belasten, pakketje op SHEIN
overschrijven op hun rekening dus geen link met België
Door het kopen in buitenland ontneemt u belastinggeld voor België
VOOR ALGEMEEN NUT
Belastingen zijn in het algemeen belang zorgt ervoor dat belastingen worden
afgescheiden van andere betalingen
Dient om de kosten van OH te dekken
Politiek discretionair OH bepaalt wat er met geld gebeurt, nuance want door
verkiezingen hebben wij inspraak
ANDERE HEFFINGEN EN BIJZONDERE CATEGORIËN
Altijd in concreto bekijken of de 4 elementen aanwezig zijn om te kunnen spreken van een
belasting
Voorbeeld: solidariteitsbijdragen => eigelijk belasting op meerwaarde van aandelen maar
nieuwe regering wilt niet dat dit een belasting noemt
RETRIBUTIE:
= Verzamelterm voor betalingen die je doet aan OH in uw rechtstreeks en onmiddellijk
belang, je krijgt er iets voor in de plaats: specifiek goed of dienst
- Keuze om al dan niet beroep te doen op deze dienst!
- Belasting is verplicht, je krijgt er niks voor in de plaats
- Voorbeelden: haven – en kaaigelden = aanmeren in Haven van Antwerpen moet je
vergoeding betalen, tolgelden = over snelweg te mogen rijden keuze want je kan over
gewone wegen rijden of snelwegen maar dan moet je geld betalen hiervoor
- Bedrag dat je betaalt moet in redelijke verhouding staan tot wat je krijgt van de OH --
> bijdrage mag niet te hoog of niet te laag zijn, veel discussies over omdat
verschillende OH andere visies hierover hebben, voorbeeld: kilometerheffing =
eigenaars van bepaalde vrachtwagens moeten betalen om te rijden over bepaalde
wegen, belasting? Retributie? Redelijke verhouding? In Vlaanderen en BXL is het
een belasting en is er bescherming, in Wallonië is het een retributie zonder
bescherming
- Voorbeeld: combi-taxen = dronken op straat dan wordt je opgehaald door
combi en thuis af gezet, werd een kost op gemeentes omdat dit zo vaak
gebeurde dus idee dat ze die kost moesten dragen voor deze personen,
retributie of belasting? Heeft u mogelijkheid om vrijwillig hier al dan niet
gebruikt van te maken? Levensloos op straat liggen is niet echt mogelijkheid
om nee te zeggen maar rechtspraak kwam er niet uit, 2019: verbod op combi
taxen
SOCIALEZEKERHEIDSBIJDRAGEN:
= Betalingen aan OH getriggerd door feit dat je arbeid levert
- Verschil brutoloon en nettoloon brutoloon wordt afgerond door aantal betalingen
aan OH zoals belastingen en sociale zekerheidsbijdragen
, - Manier van inning verschilt: zelfstandige vs werknemer zelf betalen aan fiscus of
werkgever die betaalt in uw plaats namelijk uw netto-loon
- Belasting = bedrijfsvoorheffing
- Brutoloon 5000, ongeveer 2300 netto overhouden door RSZ bijdrage en belastingen
+ werkgever eigen bijdrage leveren aan OH
- RSZ = verplicht, belasting?
- Nee, want geld dat u betaald is niet bestemd voor algemeen belang maar voor
specifieke sociale risico’s tegen te gaan (vb: pensioenen, werkloosheidsuitkeringen,
…)
- Niet beschermd door mechanismen! RSZ zou door een KB tarief kunnen verhogen
want niet kan bij belastingen
- Niet betalen aan de fiscus maar aan agentschappen
- Economische gezien is het hetzelfde als een belasting
VERHAALSBELASTING:
= specifieke heffing opgelegd door gemeente aan aantal inwoners om iets van infrastructuur
te realiseren
Voorbeeld: nieuw fietspad aanleggen in uw straat, kosten van werken verhalen op mensen
die wonen in die straat
Specifieke prestatie
Belasting want het is verplicht maar betaling geeft u geen recht op een specifiek voordeel in
tegenstelling tot retributies of RSZ
- Belasting betalen zelfs als u nooit fietspad zou gebruiken!
- Beschermd door mechanismes
DIRECTE VS INDIRECTE BELASTINGEN
1) Directe belastingen
= viseren een bepaalde voortdurende toestand en worden periodiek geïnd voorbeeld:
personenbelasting, elke jaar wordt die opgelegd, aan OH laten weten hoeveel inkomsten
we hebben gekregen en berekenen dan hoeveel we moeten betalen, kijken naar
kalenderjaar
- Voorbeeld: vennootschapsbelasting aan rechtspersonen met winstoogmerk, kijken
naar het boekjaar en zien hoeveel ze hebben verdiend
Typisch: zelf rapporteren wat uw inkomsten zijn en nadien uitnodiging om te betalen en
berekend over bepaalde duur
2) Indirecte belastingen
= transacties, eenmalige handeling triggert belastingen voorbeeld: BTW voorbijgaand
feit zonder noodzaak om aangifte voor te doen
- Voorbeeld erfbelasting eenmalig feit namelijk overlijden
AFWENTELBARE VS NIET-AFWENTELBARE BELASTINGEN
Uitgangspunt = als OH belasting oplegt moet je die zelf betalen, je kan die niet doorrekenen
naar iemand anders
- Erfbelasting u krijgt erfenis, u gaat niemand vinden die dat gaat betalen voor u
- Personenbelasting nergens kwijt kunnen, zelf betalen
Afwentelbare belastingen economische pijn ligt niet bij u, u bent juridische
belastingplichtige maar economische is iemand anders
Bewust of onbewust
- Accijnzen = belastingen op alcohol en tabak, olie opgelegd aan verkopers van die
producten, doorgerekend aan de consumenten door verkoopprijs te verhogen, komt
vaak voor in begrotingsgesprekken,
HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN PRINCIPES 1
HOOFDSTUK 2: PERSONENBELASTING 17
OEFENINGEN 59
HOOFDSTUK 3: INKOMSTEN VAN JURIDISCHE ENTITEITEN 69
FISCALE VERMOGENSORGANISATIE 86
HOOFDSTUK 4: DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE 90
OEFENINGEN BTW 107
HOOFDSTUK 5: INTERNATIONAAL FISCAAL RECHT 110
OEFENINGEN INTERNATIONAAL 130
HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN PRINCIPES
HET BEGRIP BELASTING
“een belasting is een door de OH eenzijdige opgelegde en verplichte bijdrage op
personen of feiten die een band hebben met het territorium waarop de OH gezag
uitoefent en die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren”
rechtsspraak HVC en GWH
Synoniemen: heffing, bijdragen, taks, recht, …
Relevantie van definitie? Van zodra je voldoet aan vereisten, gelden er bepaalde
beschermingsmechanismen
In cash of in natura:
Tienden in middeleeuwen afstaan aan kerkelijke OH om priesters te betalen en uit te delen
aan armen in samenleving
- Idee nog altijd: OH gebruikt geld om bepaalde goederen en diensten te financieren
EN om te herverdelen van rijk naar arm
Oude Rome: bij te dragen aan de bouw van publieke infrastructuur = Opera Publica,
belastingen in natura
Rwanda vandaag alle burgers verplicht om 1 keer per jaar samen te komen en alle straten
te kuisen
- Goede effecten: nergens ter wereld zijn steden zo proper als in Rwanda door die
belasting
,Vlaanderen Vlaamse erfbelasting: deel van eigendom gekregen van overledene
teruggeven aan OH, zorgen voor herverdeling (rijke families dragen meer bij dan armen)
maar ook bijdragen aan kunstpatrimonium (erfbelasting betalen met bepaalde
kunstgoederen, bepaalde culturele waarden)
VEREISTEN VOOR “BELASTINGEN”
DOOR DE OVERHEID
Private actoren kunnen nooit belastingen heffen OH is enige die drager is van
soevereiniteit
- Juridisch en politiek perspectief: OH heeft gezag over burgers
- Nodig om zelf te kunnen voortbestaan: noodzaak voor OH zelf
OH in ruime zin: federale OH, gewest, gemeenschappen, lokaal
Tegelijkertijd optreden betekent regels met elkaar in conflict + als al belasting
geheven door 1 OH kan andere OH niet meer optreden
Veel verschillen tussen gemeenten onderling, rijkere kunstgemeenten heffen
minder belasting dan landelijke gemeenten
Oh creëert haar eigen UVT om belasting bij u te halen: inschrijving in een administratief
document = kohier, hieruit wordt een juridische waarde afgeleid
Wanneer OH nalaat belasting te betalen, kan OH rechtstreeks geld bij u komen halen
zonder langs rechter te gaan = zelf macht om geld en privébezit bij u te komen halen =
aanslagbiljet
Geen mogelijkheid om te ontsnappen OH legt dit eenzijdig op en burger is verplicht om
dit te betalen (openbare orde)
Ook al bent u het niet eens met manier hoe OH geld spendeer
EENZIJDIG EN VERPLICHT
Waarom betalen wij belasting verplicht?
- OH heeft geld nodig, zonder geld kan OH niet functioneren en zitten we met lock
out
- Economische reden: aanleggen van straten, geven van bescherming door het leger
en politie, … publieke goederen = risico op marktfalen wanneer niet iedereen
bijdraagt; als wij niet meebetalen dan zou het onmogelijk zijn om deze publieke
goederen aan te bieden
Voorbeeld: nationale defensie, stel dat iemand moreel tegen het leger is en hij wil hier niet
voor bijdragen, dan is het onmogelijk voor het leger om alles te beschermen buiten die 1
man in zijn huis, je kan mensen niet afschermen van publieke goederen en diensten dus
iedereen moet hier voor bijdragen
- Door bepaalde projecten zelf in handen te nemen zoals gezondheidszorg creëert
dit schaalvoordelen wij kunnen zo genieten op een economisch efficiëntere
manier
Alles wat u betaalt op contractuele basis met de OH is geen belasting en gelden de
algemene principes ook niet op
Voorbeeld: leeg stuk grond kopen van de OH, betalen aan OH dus geen belasting, er is
een quit pro quo je krijgt er iets voor terug
Voorbeeld; schadevergoeding voor schade aan publiek domein, boetes hebben repressief
karakter en geen belasting
OH bevoegd om sancties te nemen als u niet voldoet aan fiscale verplichtingen
TERRITORIUM
Enkel belasten als er een link is met het grondgebied van de staat
- Gewesten, gemeentelijk of provinciaal
- Gevolg van soevereiniteit
, - Internationaal recht: elke OH heeft soevereiniteit over land, geen belasting
opleggen die niet in territorium liggen
- Mensen die woonachtig zijn in België kan er belasting op geheffen worden
- Ook buitenlandse inkomsten: verhuur van vakantiehuis in Frankrijk
- België kan buitenlanders niet belasten als er geen link is met België
Nexus = de link met het territorium dat nodig is komt onder druk door de opkomst van
digitale economie
Voorbeeld online retailers: België kan die inkomsten niet belasten, pakketje op SHEIN
overschrijven op hun rekening dus geen link met België
Door het kopen in buitenland ontneemt u belastinggeld voor België
VOOR ALGEMEEN NUT
Belastingen zijn in het algemeen belang zorgt ervoor dat belastingen worden
afgescheiden van andere betalingen
Dient om de kosten van OH te dekken
Politiek discretionair OH bepaalt wat er met geld gebeurt, nuance want door
verkiezingen hebben wij inspraak
ANDERE HEFFINGEN EN BIJZONDERE CATEGORIËN
Altijd in concreto bekijken of de 4 elementen aanwezig zijn om te kunnen spreken van een
belasting
Voorbeeld: solidariteitsbijdragen => eigelijk belasting op meerwaarde van aandelen maar
nieuwe regering wilt niet dat dit een belasting noemt
RETRIBUTIE:
= Verzamelterm voor betalingen die je doet aan OH in uw rechtstreeks en onmiddellijk
belang, je krijgt er iets voor in de plaats: specifiek goed of dienst
- Keuze om al dan niet beroep te doen op deze dienst!
- Belasting is verplicht, je krijgt er niks voor in de plaats
- Voorbeelden: haven – en kaaigelden = aanmeren in Haven van Antwerpen moet je
vergoeding betalen, tolgelden = over snelweg te mogen rijden keuze want je kan over
gewone wegen rijden of snelwegen maar dan moet je geld betalen hiervoor
- Bedrag dat je betaalt moet in redelijke verhouding staan tot wat je krijgt van de OH --
> bijdrage mag niet te hoog of niet te laag zijn, veel discussies over omdat
verschillende OH andere visies hierover hebben, voorbeeld: kilometerheffing =
eigenaars van bepaalde vrachtwagens moeten betalen om te rijden over bepaalde
wegen, belasting? Retributie? Redelijke verhouding? In Vlaanderen en BXL is het
een belasting en is er bescherming, in Wallonië is het een retributie zonder
bescherming
- Voorbeeld: combi-taxen = dronken op straat dan wordt je opgehaald door
combi en thuis af gezet, werd een kost op gemeentes omdat dit zo vaak
gebeurde dus idee dat ze die kost moesten dragen voor deze personen,
retributie of belasting? Heeft u mogelijkheid om vrijwillig hier al dan niet
gebruikt van te maken? Levensloos op straat liggen is niet echt mogelijkheid
om nee te zeggen maar rechtspraak kwam er niet uit, 2019: verbod op combi
taxen
SOCIALEZEKERHEIDSBIJDRAGEN:
= Betalingen aan OH getriggerd door feit dat je arbeid levert
- Verschil brutoloon en nettoloon brutoloon wordt afgerond door aantal betalingen
aan OH zoals belastingen en sociale zekerheidsbijdragen
, - Manier van inning verschilt: zelfstandige vs werknemer zelf betalen aan fiscus of
werkgever die betaalt in uw plaats namelijk uw netto-loon
- Belasting = bedrijfsvoorheffing
- Brutoloon 5000, ongeveer 2300 netto overhouden door RSZ bijdrage en belastingen
+ werkgever eigen bijdrage leveren aan OH
- RSZ = verplicht, belasting?
- Nee, want geld dat u betaald is niet bestemd voor algemeen belang maar voor
specifieke sociale risico’s tegen te gaan (vb: pensioenen, werkloosheidsuitkeringen,
…)
- Niet beschermd door mechanismen! RSZ zou door een KB tarief kunnen verhogen
want niet kan bij belastingen
- Niet betalen aan de fiscus maar aan agentschappen
- Economische gezien is het hetzelfde als een belasting
VERHAALSBELASTING:
= specifieke heffing opgelegd door gemeente aan aantal inwoners om iets van infrastructuur
te realiseren
Voorbeeld: nieuw fietspad aanleggen in uw straat, kosten van werken verhalen op mensen
die wonen in die straat
Specifieke prestatie
Belasting want het is verplicht maar betaling geeft u geen recht op een specifiek voordeel in
tegenstelling tot retributies of RSZ
- Belasting betalen zelfs als u nooit fietspad zou gebruiken!
- Beschermd door mechanismes
DIRECTE VS INDIRECTE BELASTINGEN
1) Directe belastingen
= viseren een bepaalde voortdurende toestand en worden periodiek geïnd voorbeeld:
personenbelasting, elke jaar wordt die opgelegd, aan OH laten weten hoeveel inkomsten
we hebben gekregen en berekenen dan hoeveel we moeten betalen, kijken naar
kalenderjaar
- Voorbeeld: vennootschapsbelasting aan rechtspersonen met winstoogmerk, kijken
naar het boekjaar en zien hoeveel ze hebben verdiend
Typisch: zelf rapporteren wat uw inkomsten zijn en nadien uitnodiging om te betalen en
berekend over bepaalde duur
2) Indirecte belastingen
= transacties, eenmalige handeling triggert belastingen voorbeeld: BTW voorbijgaand
feit zonder noodzaak om aangifte voor te doen
- Voorbeeld erfbelasting eenmalig feit namelijk overlijden
AFWENTELBARE VS NIET-AFWENTELBARE BELASTINGEN
Uitgangspunt = als OH belasting oplegt moet je die zelf betalen, je kan die niet doorrekenen
naar iemand anders
- Erfbelasting u krijgt erfenis, u gaat niemand vinden die dat gaat betalen voor u
- Personenbelasting nergens kwijt kunnen, zelf betalen
Afwentelbare belastingen economische pijn ligt niet bij u, u bent juridische
belastingplichtige maar economische is iemand anders
Bewust of onbewust
- Accijnzen = belastingen op alcohol en tabak, olie opgelegd aan verkopers van die
producten, doorgerekend aan de consumenten door verkoopprijs te verhogen, komt
vaak voor in begrotingsgesprekken,
