10. De kandidaten kunnen cognitivistische benaderingen van emoties uitleggen, zoals die van
Nussbaum en Solomon.
- De cognitivistische benadering van emoties houdt in dat emoties en ratio, gevoelens en gedachten
met elkaar in verband staan.
11. De kandidaten kunnen uitleggen dat emoties volgens de benadering van Nussbaum een
cognitieve en een evaluatieve lading hebben en kunnen daarbij vier factoren onderscheiden die
een rol spelen.
- Volgens Nussbaum hebben emoties een cognitieve, evaluatieve lading. Dit houdt in dat emoties
verbonden zijn met kennis of ten minste met informatieverwerking (cognitief aspect) en
waardeoordelen (evaluatief aspect). Nussbaum geeft aan dat er vier factoren zijn bij emoties:
1. Emoties hebben een object. (Ze gaan ergens over)
2. We interpreteren dat object op een bepaalde manier.
3. Het gaat niet zomaar over een manier van zien. Er zijn overtuigingen in het geding.
4. Er zijn bij emoties altijd waarden in het spel. (Het betrokken object is waardevol voor de
geëmotioneerde persoon)
12. De kandidaten kunnen fysiologische opvattingen over emoties uitleggen en toepassen, zoals
die van James en Ekman.
- Volgens James zijn emoties niet mogelijk als er niet een of andere lichamelijke prikkel is, er is geen
emotie zonder “arousal”. Bijvoorbeeld bij een ontmoeting met een op het eerste gezicht gevaarlijke
gestalte. Als we die gestalte zien opdoemen, zou James zeggen, dan trekken onze spieren zich
samen, houden we eerst onze adem in en beginnen dan sneller te ademen, terwijl ons hart sneller
gaat kloppen. Het is alsof we ons, in een instinctieve reactie, voorbereiden op een sprint. Op het
moment dat we het (vermeende gevaar in het oog krijgen, vinden er dus lichamelijke (fysiologische)
veranderingen plaats. Van angst is volgens James sprake op het moment dat we deze veranderingen
bij onszelf waarnemen. Volgens Ekman zijn gelaatsexpressies (gezichtsexpressies) het soort
jamesiaans-lichamelijke veranderingen die duidelijk maken wat emoties zijn. Denk bijvoorbeeld aan
het trekken van een pruillip bij teleurstelling.
13. De kandidaten kunnen aan de hand van voorbeelden aangeven wat de belangrijkste verschillen
zijn tussen de opvattingen van James en Ekman enerzijds en die van Nüssbaum en Solomon
anderzijds.
- Terwijl voor James en Ekman de lichamelijke aspecten wezenlijk zijn voor emoties (er bestaat geen
emotie zonder een lichamelijk gevoel), zijn ze dat voor de cognitivisten niet. Cognitivisten achten
overtuigingen wezenlijk voor emoties. James en Ekman zouden bijvoorbeeld zeggen dat je verdrietig
bent als je huilt. Nussbaum en Solomon zouden zeggen dat je niet per se hoeft te huilen om je
verdrietig te voelen.
14. De kandidaten kunnen een beargumenteerd standpunt innemen over de vraag in hoeverre
leugendetectors en emotiemeters geschikte middelen zijn bij het onderzoek naar emoties.
- Ik denk dat leugendetectors en emotiemeters geschikte middelen kunnen zijn bij het fysiologische
onderzoek naar emoties, want een emotiemeter reageert op een fysieke reactie die mensen kunnen
krijgen wanneer ze bijvoorbeeld zenuwachtig worden van een vraag. Een nadeel van een
leugendetector is dat sommige mensen zo overtuigend kunnen liegen, dat diegene de
Nussbaum en Solomon.
- De cognitivistische benadering van emoties houdt in dat emoties en ratio, gevoelens en gedachten
met elkaar in verband staan.
11. De kandidaten kunnen uitleggen dat emoties volgens de benadering van Nussbaum een
cognitieve en een evaluatieve lading hebben en kunnen daarbij vier factoren onderscheiden die
een rol spelen.
- Volgens Nussbaum hebben emoties een cognitieve, evaluatieve lading. Dit houdt in dat emoties
verbonden zijn met kennis of ten minste met informatieverwerking (cognitief aspect) en
waardeoordelen (evaluatief aspect). Nussbaum geeft aan dat er vier factoren zijn bij emoties:
1. Emoties hebben een object. (Ze gaan ergens over)
2. We interpreteren dat object op een bepaalde manier.
3. Het gaat niet zomaar over een manier van zien. Er zijn overtuigingen in het geding.
4. Er zijn bij emoties altijd waarden in het spel. (Het betrokken object is waardevol voor de
geëmotioneerde persoon)
12. De kandidaten kunnen fysiologische opvattingen over emoties uitleggen en toepassen, zoals
die van James en Ekman.
- Volgens James zijn emoties niet mogelijk als er niet een of andere lichamelijke prikkel is, er is geen
emotie zonder “arousal”. Bijvoorbeeld bij een ontmoeting met een op het eerste gezicht gevaarlijke
gestalte. Als we die gestalte zien opdoemen, zou James zeggen, dan trekken onze spieren zich
samen, houden we eerst onze adem in en beginnen dan sneller te ademen, terwijl ons hart sneller
gaat kloppen. Het is alsof we ons, in een instinctieve reactie, voorbereiden op een sprint. Op het
moment dat we het (vermeende gevaar in het oog krijgen, vinden er dus lichamelijke (fysiologische)
veranderingen plaats. Van angst is volgens James sprake op het moment dat we deze veranderingen
bij onszelf waarnemen. Volgens Ekman zijn gelaatsexpressies (gezichtsexpressies) het soort
jamesiaans-lichamelijke veranderingen die duidelijk maken wat emoties zijn. Denk bijvoorbeeld aan
het trekken van een pruillip bij teleurstelling.
13. De kandidaten kunnen aan de hand van voorbeelden aangeven wat de belangrijkste verschillen
zijn tussen de opvattingen van James en Ekman enerzijds en die van Nüssbaum en Solomon
anderzijds.
- Terwijl voor James en Ekman de lichamelijke aspecten wezenlijk zijn voor emoties (er bestaat geen
emotie zonder een lichamelijk gevoel), zijn ze dat voor de cognitivisten niet. Cognitivisten achten
overtuigingen wezenlijk voor emoties. James en Ekman zouden bijvoorbeeld zeggen dat je verdrietig
bent als je huilt. Nussbaum en Solomon zouden zeggen dat je niet per se hoeft te huilen om je
verdrietig te voelen.
14. De kandidaten kunnen een beargumenteerd standpunt innemen over de vraag in hoeverre
leugendetectors en emotiemeters geschikte middelen zijn bij het onderzoek naar emoties.
- Ik denk dat leugendetectors en emotiemeters geschikte middelen kunnen zijn bij het fysiologische
onderzoek naar emoties, want een emotiemeter reageert op een fysieke reactie die mensen kunnen
krijgen wanneer ze bijvoorbeeld zenuwachtig worden van een vraag. Een nadeel van een
leugendetector is dat sommige mensen zo overtuigend kunnen liegen, dat diegene de
