H1: de geschiedenis van de ergotherapie in de geestelijke gezondheidszorg.
- Een stukje niet zo fraaie geschiedenis: https://www.youtube.com/watch?v=8xdYj-Jl4S4
- Ergotherapie ontstaan in de geestelijke gezondheidszorg
• Ergon (Grieks): werk/handeling
• 1798: Philippe Pinel, introduceert arbeid als vervanging van de ketenen van de krankzinnigen
• 1800: Tuke, overtuigd van individualiteit (gewoontes, manieren, voorkeuren)
• 1856: Connoly, dwang is nooit gerechtvaardigd en altijd schadelijk
- Geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg in België
1. De middeleeuwen
➢ Waanzin= werk van de duivel
❖ Behandeling: bidden, duiveluitdrijving, geseling
➢ Ontwikkeling geneeskunde
❖ Behandelingen op het hoofd, schedelboring, heilig mos,
aderlaten …
❖ Krankzinnigen werden opgevangen binnen gezin of klooster/gasthuis
2. De verstedelijking
➢ Kooien aan toegangspoorten van de stad
➢ Ontstaan van dolhuizen
3. De Franse revolutie
➢ Humane denken doet zijn intrede (vrijheid, gelijkheid en
broederlijkheid)
➢ Philippe Pinel ontdoet de geestesziekte van zijn ketenen
➢ Ruime gebouwen, veel licht, gezond voedsel, regelmaat
4. Einde van de 19de eeuw
➢ Alternatieve behandelmethodes
1
, 5. De 20ste eeuw
➢ Jaren 60
❖ Revalidatiecentra ontstaan + CGG
vermaatschappelijking
➢ Jaren 70
❖ Kwaliteitsvereisten (A, T en K bedden)
❖ Mens= bio-psycho-sociaal wezen
➢ Jaren 80
❖ Stop stijging residentiële bedden
❖ Start nieuwe residentiële woonvormen
➢ Jaren 90
❖ Afbouw residentiële bedden
❖ Uitbouw beschut wonen
❖ Schaalvergroting van de CGG’s
21ste eeuw: Aanbod gestuurde, residentiële => vraag gestuurde meer gedifferentieerde zorg
Reconversie in de GGZ
Toekomst: acute en chronische GGZ organiseren in zorgcircuits en zorgnetwerken
Indien opname onvermijdelijk is => zo kort mogelijk
Doel: Residentiële opnames vermijden
Zorg aansluiten op de zorgvragen en zorgbehoeften
- Definities:
• Een zorgcircuit omvat het volledige ggz-aanbod afgestemd op de specifieke behoeften van
een leeftijdsdoelgroep. Het voorziet in alle mogelijke zorgmodules voor personen met
psychische problemen behorend tot een specifieke leeftijdsdoelgroep: kinderen en jongeren,
(jong)volwassenen of ouderen.
• Elke zorgcircuit wordt georganiseerd door samenwerking tussen zorgaanbieders. Die
samenwerking wordt geconsolideerd in een zorgnetwerk: dit is een netwerk van
zorgaanbieders die samen één of meerdere zorgcircuits realiseren.
- Totaal aantal bedden en plaatsen in residentiële psychiatrische voorzieningen per 100.000
inwoners
2
,Zorgvernieuwingsproject Art 107
Samenwerking federale overheid (art107) & gemeenschappen (art 33)
Art 107= financieringstechniek: ‘bevriezen’ van ziekenhuisbedden met
behoudt van middelen
Experimentele projecten ivm zorgvernieuwing
5 functies in het nieuwe GGZ model
3
, - Rehabilitatie en herstel
• Rehabilitatie is mensen met beperkingen ondersteunen bij het verkennen, kiezen,
verkrijgen en behouden van hun eigen doelen zodat zij tevreden en succesvol zijn in hun
activiteiten en in hun deelnamen aan de samenleving.
• De ondersteuning kan bestaan uit individuele begeleiding of normalisatie/ aanpassing van
het milieu. Er wordt gestreefd naar zo weinig mogelijk professionele ondersteuning als
mogelijk.
- Andere vormen van hulpverlening
Vele hulpbronnen maken deel uit van rehabilitatietraject
• Behandeling: terugdringen van stoornissen
• Revalidatie: terugdringen van activiteitenbeperking
• Eerherstel: terugdringen van participatieproblemen
• Rehabilitatie: vergroten van activiteiten
• Bemoeizorg: onvrijwillig verleende zorg
- Verschillende rehabilitatiebenaderingen
• Milieugerichte benadering (Bennett en Sheperd)
➢ Uitgangspunt: vraag van cliënt om een aangenaam leven te leiden
❖ Omgevingsprothesen: zorgen voor veilige omgeving om verder te ontplooien
(milieu= prothese voor de beperkingen van de cliënt)
❖ Gevolg: deconcentratie van de PZ
• Ontwikkelingsgerichte benadering (Anthony et al)
Gericht op individuele, persoonlijke groei en ontwikkeling van de cliënten
Welke doelen worden er nagestreefd? Welke vaardigheden en hulpbron zijn nodig?
Uitgangspunt: iedereen kan leren!
= missie
4
- Een stukje niet zo fraaie geschiedenis: https://www.youtube.com/watch?v=8xdYj-Jl4S4
- Ergotherapie ontstaan in de geestelijke gezondheidszorg
• Ergon (Grieks): werk/handeling
• 1798: Philippe Pinel, introduceert arbeid als vervanging van de ketenen van de krankzinnigen
• 1800: Tuke, overtuigd van individualiteit (gewoontes, manieren, voorkeuren)
• 1856: Connoly, dwang is nooit gerechtvaardigd en altijd schadelijk
- Geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg in België
1. De middeleeuwen
➢ Waanzin= werk van de duivel
❖ Behandeling: bidden, duiveluitdrijving, geseling
➢ Ontwikkeling geneeskunde
❖ Behandelingen op het hoofd, schedelboring, heilig mos,
aderlaten …
❖ Krankzinnigen werden opgevangen binnen gezin of klooster/gasthuis
2. De verstedelijking
➢ Kooien aan toegangspoorten van de stad
➢ Ontstaan van dolhuizen
3. De Franse revolutie
➢ Humane denken doet zijn intrede (vrijheid, gelijkheid en
broederlijkheid)
➢ Philippe Pinel ontdoet de geestesziekte van zijn ketenen
➢ Ruime gebouwen, veel licht, gezond voedsel, regelmaat
4. Einde van de 19de eeuw
➢ Alternatieve behandelmethodes
1
, 5. De 20ste eeuw
➢ Jaren 60
❖ Revalidatiecentra ontstaan + CGG
vermaatschappelijking
➢ Jaren 70
❖ Kwaliteitsvereisten (A, T en K bedden)
❖ Mens= bio-psycho-sociaal wezen
➢ Jaren 80
❖ Stop stijging residentiële bedden
❖ Start nieuwe residentiële woonvormen
➢ Jaren 90
❖ Afbouw residentiële bedden
❖ Uitbouw beschut wonen
❖ Schaalvergroting van de CGG’s
21ste eeuw: Aanbod gestuurde, residentiële => vraag gestuurde meer gedifferentieerde zorg
Reconversie in de GGZ
Toekomst: acute en chronische GGZ organiseren in zorgcircuits en zorgnetwerken
Indien opname onvermijdelijk is => zo kort mogelijk
Doel: Residentiële opnames vermijden
Zorg aansluiten op de zorgvragen en zorgbehoeften
- Definities:
• Een zorgcircuit omvat het volledige ggz-aanbod afgestemd op de specifieke behoeften van
een leeftijdsdoelgroep. Het voorziet in alle mogelijke zorgmodules voor personen met
psychische problemen behorend tot een specifieke leeftijdsdoelgroep: kinderen en jongeren,
(jong)volwassenen of ouderen.
• Elke zorgcircuit wordt georganiseerd door samenwerking tussen zorgaanbieders. Die
samenwerking wordt geconsolideerd in een zorgnetwerk: dit is een netwerk van
zorgaanbieders die samen één of meerdere zorgcircuits realiseren.
- Totaal aantal bedden en plaatsen in residentiële psychiatrische voorzieningen per 100.000
inwoners
2
,Zorgvernieuwingsproject Art 107
Samenwerking federale overheid (art107) & gemeenschappen (art 33)
Art 107= financieringstechniek: ‘bevriezen’ van ziekenhuisbedden met
behoudt van middelen
Experimentele projecten ivm zorgvernieuwing
5 functies in het nieuwe GGZ model
3
, - Rehabilitatie en herstel
• Rehabilitatie is mensen met beperkingen ondersteunen bij het verkennen, kiezen,
verkrijgen en behouden van hun eigen doelen zodat zij tevreden en succesvol zijn in hun
activiteiten en in hun deelnamen aan de samenleving.
• De ondersteuning kan bestaan uit individuele begeleiding of normalisatie/ aanpassing van
het milieu. Er wordt gestreefd naar zo weinig mogelijk professionele ondersteuning als
mogelijk.
- Andere vormen van hulpverlening
Vele hulpbronnen maken deel uit van rehabilitatietraject
• Behandeling: terugdringen van stoornissen
• Revalidatie: terugdringen van activiteitenbeperking
• Eerherstel: terugdringen van participatieproblemen
• Rehabilitatie: vergroten van activiteiten
• Bemoeizorg: onvrijwillig verleende zorg
- Verschillende rehabilitatiebenaderingen
• Milieugerichte benadering (Bennett en Sheperd)
➢ Uitgangspunt: vraag van cliënt om een aangenaam leven te leiden
❖ Omgevingsprothesen: zorgen voor veilige omgeving om verder te ontplooien
(milieu= prothese voor de beperkingen van de cliënt)
❖ Gevolg: deconcentratie van de PZ
• Ontwikkelingsgerichte benadering (Anthony et al)
Gericht op individuele, persoonlijke groei en ontwikkeling van de cliënten
Welke doelen worden er nagestreefd? Welke vaardigheden en hulpbron zijn nodig?
Uitgangspunt: iedereen kan leren!
= missie
4
