Filosofie Mondiale Rechtvaardigheid
Begrippenlijst H1 t/m H6
VWO 5
Mondiale rechtvaardigheid
gaat over de vraag of mensen –ongeacht hun plaats in
de wereld- bepaalde verantwoordelijkheden of plichten
tegenover elkaar hebben.
Rechtvaardigheid
juiste verdeling of toedeling van zaken. Wat mensen
verdient hebben. Heeft ook te maken met de verdeling
van de lusten en lasten.
Medemenselijkheid
iets voor een ander doen, omwille van de ander.
Medemenselijkheid is voor de menselijke samenleving
van groot belang, maar voor het vervullen van die plicht
mogen mensen kiezen het niet te doen. Het is
welwillend en deugdzaam, maar er staat geen sanctie
op als je het niet doet.
Algemene/ wettelijke dit is rechtvaardigheid volgens de wet. Iemand is
rechtvaardigheid rechtvaardig wanneer hij de wet volgt. Als je je aan de
wet houdt, handel je dus rechtvaardig.
Bijzondere/ speciale kent twee vormen:
rechtvaardigheid - Verdelende rechtvaardigheid
- Corrigerend recht
Verdelende rechtvaardigheid
verdeling van rechten, privileges, plichten en nadelen
binnen de maatschappij. Een verdeling is rechtvaardig
wanneer deze op gelijkheid is gebaseerd.
Twee posities aan de orde:
- Centrale positie van waaruit verdeeld wordt
- Positie van alle mensen die te maken krijgen met
die verdeling
Eis van de verdelende rechtvaardigheid: Alle mensen
moeten toegang hebben tot bepaalde
basisvoorzieningen zodat zij in staat zijn een
menswaardig leven te leiden.
, Corrigerend recht
verhouding van mensen tot elkaar, de transacties
tussen mensen. Voor goederen die veel arbeid vergen
of die zeldzaam zijn, zal de prijs volgens Aristoteles
hoger zijn dan voor goederen die gewoner zijn.
Te verdelen in:
1. Vrijwillig = iets wordt gekocht voor een eerlijk
bedrag
2. Onvrijwillig = iets wordt gestolen of afgenomen
Armoede
situatie waarin mensen een fundamenteel tekort of
gebrek aan iets hebben. Wie de vrije keuze ervoor
heeft kent geen fundamentele tekorten (bijv. een
monnik die in armoede leeft, is niet arm)
Soorten tekorten waar armoede
te maken mee heeft:
1. Materiële zaken (fysiek) zaken die mensen absoluut nodig hebben. Dit houdt in
dat iemand arm is wanneer diegene een tekort heeft
aan tastbare zaken zoals voedsel en onderdak.
2. Sociale voorwaarden iemand is arm wanneer hij een tekort heeft aan
(immaterieel) immateriële zaken. Vb. iemand wordt beperkt in zijn
mening of dat hij niet het geloof mag belijden dat hij wil.
Iemand kan volgens deze definitie ook arm zijn
wanneer hij weinig sociale contacten heeft.
Piramide van Maslow
1. Fysieke behoeften
2. Behoefte aan veiligheid
3. Behoefte aan liefde en vriendschap
4. Behoefte aan erkenning
5. Behoefte aan volle ontplooiing van de eigen
persoonlijkheid
“Pas als je de trede eronder hebt, kun je de volgende
behalen. Iemand zonder trede 1 & 2 is arm.”
Deugdethicus waardeert de ontwikkeling van het karakter
Absolute armoede (absolute ook wel extreme armoede. Gaat over zaken die voor
deprivatie) ieder mens noodzakelijk zijn om een zeer minimaal
fatsoenlijk bestaan te leiden. (eten, drinken) Het maakt
niet uit waar of wanneer je leeft, deze armoede is voor
iedereen hetzelfde
Begrippenlijst H1 t/m H6
VWO 5
Mondiale rechtvaardigheid
gaat over de vraag of mensen –ongeacht hun plaats in
de wereld- bepaalde verantwoordelijkheden of plichten
tegenover elkaar hebben.
Rechtvaardigheid
juiste verdeling of toedeling van zaken. Wat mensen
verdient hebben. Heeft ook te maken met de verdeling
van de lusten en lasten.
Medemenselijkheid
iets voor een ander doen, omwille van de ander.
Medemenselijkheid is voor de menselijke samenleving
van groot belang, maar voor het vervullen van die plicht
mogen mensen kiezen het niet te doen. Het is
welwillend en deugdzaam, maar er staat geen sanctie
op als je het niet doet.
Algemene/ wettelijke dit is rechtvaardigheid volgens de wet. Iemand is
rechtvaardigheid rechtvaardig wanneer hij de wet volgt. Als je je aan de
wet houdt, handel je dus rechtvaardig.
Bijzondere/ speciale kent twee vormen:
rechtvaardigheid - Verdelende rechtvaardigheid
- Corrigerend recht
Verdelende rechtvaardigheid
verdeling van rechten, privileges, plichten en nadelen
binnen de maatschappij. Een verdeling is rechtvaardig
wanneer deze op gelijkheid is gebaseerd.
Twee posities aan de orde:
- Centrale positie van waaruit verdeeld wordt
- Positie van alle mensen die te maken krijgen met
die verdeling
Eis van de verdelende rechtvaardigheid: Alle mensen
moeten toegang hebben tot bepaalde
basisvoorzieningen zodat zij in staat zijn een
menswaardig leven te leiden.
, Corrigerend recht
verhouding van mensen tot elkaar, de transacties
tussen mensen. Voor goederen die veel arbeid vergen
of die zeldzaam zijn, zal de prijs volgens Aristoteles
hoger zijn dan voor goederen die gewoner zijn.
Te verdelen in:
1. Vrijwillig = iets wordt gekocht voor een eerlijk
bedrag
2. Onvrijwillig = iets wordt gestolen of afgenomen
Armoede
situatie waarin mensen een fundamenteel tekort of
gebrek aan iets hebben. Wie de vrije keuze ervoor
heeft kent geen fundamentele tekorten (bijv. een
monnik die in armoede leeft, is niet arm)
Soorten tekorten waar armoede
te maken mee heeft:
1. Materiële zaken (fysiek) zaken die mensen absoluut nodig hebben. Dit houdt in
dat iemand arm is wanneer diegene een tekort heeft
aan tastbare zaken zoals voedsel en onderdak.
2. Sociale voorwaarden iemand is arm wanneer hij een tekort heeft aan
(immaterieel) immateriële zaken. Vb. iemand wordt beperkt in zijn
mening of dat hij niet het geloof mag belijden dat hij wil.
Iemand kan volgens deze definitie ook arm zijn
wanneer hij weinig sociale contacten heeft.
Piramide van Maslow
1. Fysieke behoeften
2. Behoefte aan veiligheid
3. Behoefte aan liefde en vriendschap
4. Behoefte aan erkenning
5. Behoefte aan volle ontplooiing van de eigen
persoonlijkheid
“Pas als je de trede eronder hebt, kun je de volgende
behalen. Iemand zonder trede 1 & 2 is arm.”
Deugdethicus waardeert de ontwikkeling van het karakter
Absolute armoede (absolute ook wel extreme armoede. Gaat over zaken die voor
deprivatie) ieder mens noodzakelijk zijn om een zeer minimaal
fatsoenlijk bestaan te leiden. (eten, drinken) Het maakt
niet uit waar of wanneer je leeft, deze armoede is voor
iedereen hetzelfde
