Samenvatting beknopt burgerlijkrecht voor welzijnswerk 1ste jaar orthopedagogie

Recht




1

, Deel 1: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Definitie
2. Kenmerken van het recht
1. Het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1.1 Het recht wordt gevormd door gedragsregels
1.1.1 Gebodsbepaling
1.1.2 verbodsbepaling
1.1.3 Verlofbepaling
1.1.4 Louter technische regels

1.2 Het recht omvat het geheel van regelingen en instellingen

2. Het doel van het recht is het ordenen van de samenleving
2.1 Het recht is een instrument om het samenleven in groep mogelijk te maken
2.2 Er is in de samenleving een toenemende “juridisering” merkbaar

3. Er bestaat een binding tussen gezag en recht
4. Het recht heeft een dwingend karakter
3. Enkele belangrijke begrippen
1. Objectief en subjectief recht
2. Rechtssubject en rechtsobject
3. Rechtsfeit en rechtshandeling
4. Dwingend recht en wilsaanvullende rechtsregels




2

,Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Definitie
- Er bestaat geen algemeen aanvaarde bepaling van recht
o Definitie die mnr best vindt: Het recht is het geheel der regels die op een bepaalde tijdstip, in een
bepaalde gemeenschap gelden en op haar gezag zijn vastgesteld.
- Definitie recht: 4 elementen
o Regels beslissingen en wie maakt deze regels
o Plaats (hoe komt het dat recht afhangt van plaats tot plaats)
o Tijd (hoe komt het dat recht evolueert in de tijd)
o Gezag dwang (waarom is een rechtsregel anders dan beleefdheidsregel)

2. Kenmerken van het recht
1. Het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1.1Het recht wordt gevormd door gedragsregels
- In recht komen tal van regels voor die aan de individuen een bepaalde gedraging voorschrijven.
Gebodsbepalingen
- plichten:
- Voorbeelden:
o Aangifte geboorte
 Napoleontisch recht: hij wou weten hoeveel jongens er geboren werden om te weten
wanneer ze in zijn leger konden komen
o Kiesplicht
 Opkomstplicht!!
 Niet verplicht om te stemmen
 Vele landen hebben dit niet
 Bij ons in België hierdoor makkelijk 96% die gaat stemmen
o (vroeger) dienstplicht
 Legerdienst België kennen en kunnen vergelijken met andere landen
 Eind jaren 80 legerdienst afgeschaft
 We hebben 10/ 20 jaar algemene vrede gehad en ze zouden nu kijken of ze de legerdienst
terug invoeren
 In Nederland kijkt men van ja als we het zouden doen is het zowel voor mannen en vrouwen
 Vroeger traditioneel enkel voor mannen
 Israël word constant bedreigt door rondomliggende Arabische landen -> zeer groot
beroepsleger en 2 jaar legerdienst zowel mannen als vrouwen, vrouwen mogen wel niet in
gevechtssituaties terecht komen
 Zij krijgen vrij legerdienst om religieuze redenen
 Zij moeten geen legerdienst doen -> niet nuttig
 Syrische burgeroorlog -> meerderheid Koerdische vrouwen
 In Turkije kan je je vrij kopen voor 1000 euro om geen legerdienst te moeten doen (zij
moeten voor 35 legerdienst doen) ( niet eerlijk voor de arme turken zij kunnen dit niet,
westerse turken meestal wel discriminatie?)
o belastingen
o leerplicht (monnik Giel)
 geen schoolplicht
o opkomstplicht (moet naar stemhokje wat je daar doet maakt niet uit)

3

, Verbodsbepalingen
- Opleggen om u te onthouden van iets, wat je absoluut niet mag doen, zitten allemaal in strafrecht
- Voorbeelden:
o Bigamie
o Oneerlijke handelspraktijken
o Het strafrecht
o verboden om te doden, verkrachten, te slaan/ te verwonden
o te stelen, in te breken
o rapper dan 120 te rijden op autostrade, door het rood te rijden
o verboden om getrouwd te zijn met meerdere personen verbod om polygamie (tegenovergestelde
monogamie) islam wereld wel geval, Afrika ook mogelijkheid tot polygamie mogen er zelf 4 zijn,
amish hebben ook polygamie in VS in veel staten kan het wel
Poliandrie = vrouw met meerdere echtgenoten word in tibet (china)
Poligaan huwelijk mag niet maar wel samenzijn met meerdere mannen of vrouwen in België
o Verbod op oneerlijke handelspraktijken in België
Verlofbepalingen
- Het recht bevat regels die niet moeten nageleefd worden, maar waar de “mogelijkheid” bestaat om al dan
niet gebruik te maken van de rechtsregel
o Bv. Indexering van woninghuur
 Gezondheidsindex
 Korf – index (indexen waar men een korfproducten maand na maand vergelijkt en de
prijsstijging in kaart brengt )
 Korf – index
 Producten na x aantal tijd altijd kopen en de prijs in grafiek steken -> je ziet stijging
 Je ziet dat het stijgt en je loon moet mee evolueren
 Huurprijs ook belangrijke vorm van inkomen zodat dit ook mee stijgt
 Huurovereenkomst = huurder en verhuurder beslissen samen
 huurprijs mee doen stijgen
 we passen indexering niet toe
 niets in contract zetten -> dan word indexering geacht toegepast te worden
Louter technische regels
- In ons rechtsstelsel -> ontelbare regels die geen gebod of verbod inhouden -> louter technische regels. Ze
dienen om het rechtsapparaat te laten draaien
o Bv. De akten van Burgerlijke Stand
o Bv. De inhoud van een dagvaarding
o Bv. De regels over de verplichte vermeldingen op een rijbewijs of identiteitskaart

1.2Het recht omvat het geheel van regelingen en instellingen
- Recht bestaat niet alleen uit abstracte normen die een algemene draagwijdte hebben en die op iedereen van
toepassing zijn
- Het recht bestaat ook uit regelingen die geen regels of normen zijn
o Bv. Beschikkingen die ene individu draagwijdte hebben, zoals benoemingen, naamsverandering
o Bv. De rechtspraak
- Recht bevat ook een aantal regels die betrekking hebben op de instellingen v/h land, zoals:
o Bv. De staatstructuur: samenstelling, werking, bevoegdheden v/d wetgevende, uitvoerende en
rechtelijke macht
o Bv. Gerechtelijke organisatie: de samenstelling, de werking en de bevoegdheden v/d rechtbanken


4