1
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
,Inhoudsopgave
Psyhologie ........................................................................................................... 3
Ontwikkelingspsychologie .................................................................................... 3
Sociologie ......................................................................................................... 3
Grondleggers ontwikelingspsychologie ................................................................... 5
Een levenslang ontwikkelingsproces....................................................................... 8
Ontwikkelingspsychologische periodes ............................................................... 10
Babytijd (0-1 jaar) .............................................................................................10
De peuterjaren (1-3/4 jaar) ................................................................................12
Kleutertijd (3/4-6 jaar) .......................................................................................13
Schooltijd (6-12 jaar) .........................................................................................14
Adolescentie .....................................................................................................14
Volwassenheid en ouder worden ..........................................................................14
Lichamelijke en motorische ontwikkeling ............................................................ 15
Zintuigen .........................................................................................................17
Sociale ontwikkeling........................................................................................... 24
Ontwikkeling v.h. zelfconcept ..............................................................................25
Morele ontwikkeling ...........................................................................................29
Sociologie .......................................................................................................... 30
Sociologie bestudeert interactie ...........................................................................30
Sociale structuur ...............................................................................................31
Is individualisering hetzelfde als individualisme? .....................................................33
Cultuur ............................................................................................................... 34
Socialisatie .......................................................................................................35
Sociale ongelijkheid ...........................................................................................36
Belang => empowerment ...................................................................................37
Gezin naderbij bedenken ....................................................................................37
Gender en sociale kaart ......................................................................................41
Voeding.............................................................................................................. 46
Stofwisseling en energie .....................................................................................46
Macronutriënten ................................................................................................47
Micronutriënten .................................................................................................49
Krijgen vegetariërs en veganisten dan voldoende voedingsstoffen binnen? ..................51
Gezond leven ....................................................................................................52
Voeding tijdens de zwangerschap .........................................................................55
Starten met vaste voeding ..................................................................................56
Methodes voor introductie van vast voedsel ...........................................................58
Allergie en andere problemen ..............................................................................60
Responsief voeden .............................................................................................61
Veggie/vegan for kids.........................................................................................61
2
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
,Psychologie
Ontwikkelingspsychologie
→ Focus op ontwikkeling v.d. mens en wat hierachter zit
Ontwikkelingspsychologie bestudeert hoe en waarom mensen veranderen doorheen hun leven
Richt zich op de ontwikkeling van cognitieve, emotionele, sociale en fysieke vermogens van kinderen en
volwassenen.
Dus: babytijd tot en met schooltijd
3 basisideeën
- Ontwikkeling is een proces dat in vaste, logische volgorde verloopt en dat onomkeerbaar is:
- Ontwikkeling is cumulatief
- Ontwikkeling gaat altijd van eenvoudig naar complex.
Ontwikkelingspsychologie helpt bij
- De begeleiding v.d. (aanstaande) ouders
o Vroedvrouwen (VV) zijn in staat om ouders te informeren over gezonde gehechtheid,
stimulatie, en opvoeding die de optimale ontwikkeling van hun kind bevordert
- Signalering van ontwikkelingsproblemen
o Door kennis over problemen, kunnen VV mogelijke stoornissen of vertragingen bij baby’s
vroegtijdig herkennen en de ouders doorverwijzen voor verdere evaluatie
- Interdisciplinaire samenwerking
o VV werken vaak samen met andere professionals zoals pediaters en psychologen.
o Kennis over ontwikkelingspsychologie vergemakkelijkt deze samenwerking.
Sociologie
Sociologen bestuderen dus het samenleven van mensen, en meer bepaald de interactie tussen mensen. Dat
wil Vroedvrouw in het gezin zeggen:
Zij onderzoeken het gedrag van mensen of groepen mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge
wisselwerking.
Moeder der wetenschappen
Vraagt zich af
- Hoe worden mensen beïnvloed in hun gedrag door het feit dat ze deel uitmaken van grote sociale
eenheden?
o Vb. Klas: meewerken, keuze naam baby, …
- Hoe zit de maatschappij in elkaar.
o Vb. Invloed van armoede op perinatale outcome, invloed van organisatie zorg op ongelijkheid
Sociologie helpt bij
- Inzicht in de sociale en culturele context waarin kinderen worden geboren en opgroeien.
- Invloed van sociale structuren, culturele normen en waarden, en economische omstandigheden op
gezinnen.
- Eigen handelen in vraag leren stellen+ impact zorgverlening
3
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
, Beide disciplines zijn wetenschappen
- Dus doen vaststellingen op basis van wetenschappelijk onderzoek
- Wel: sociale wetenschappen (geen exacte)
- Nastreven objectiviteit is belangrijk (hoewel je zelf deel uitmaakt van de samenleving)
Ontstaan
- Beide disciplines: 2de helft 19 e eeuw
- Sociologie:
o Adolphe Quetelet (statisticus): statistische methoden ingevoerd in sociale wetenschappen -
ook BMI geintroduceerd
o Auguste Comte (filosoof, socioloog) - idealist – vanuit positivisme vooruitgang samenleving
verbeteren (verklaringen zoeken voor wat er gebeurt- hier wetten uit afleiden) – zocht oplossing
voor wat er na de Franse Revolutie kon gebeuren
- Ontwikkelingspsychologie:
o Charles Darwin (bioloog) – beschreef ontwikkeling eigen zoon
o Binet (psycholoog) : IQ test (1903) bvb kind van 3 moet neus kunnen aanwijzen
Wat bepaalt de ontwikkeling
Er is een debat om de vraag
“Wordt de ontwikkeling aangestuurd vanuit factoren die al van bij de geboorte aanwezig zijn, of vanuit factoren
die aangeleverd worden door de omgeving?”
Huidige inzichten
- Erfelijkheid (DNA, genen)
- Voorgaande ontwikkeling (ontwikkelingsgeschiedenis)
- Actuele omgevingsinvloeden (lucht, maar ook gezin, …)
- Zelfbepaling
- Daarbij:
- Erfelijkheid en omgeving = in wisselwerking
4
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
,Inhoudsopgave
Psyhologie ........................................................................................................... 3
Ontwikkelingspsychologie .................................................................................... 3
Sociologie ......................................................................................................... 3
Grondleggers ontwikelingspsychologie ................................................................... 5
Een levenslang ontwikkelingsproces....................................................................... 8
Ontwikkelingspsychologische periodes ............................................................... 10
Babytijd (0-1 jaar) .............................................................................................10
De peuterjaren (1-3/4 jaar) ................................................................................12
Kleutertijd (3/4-6 jaar) .......................................................................................13
Schooltijd (6-12 jaar) .........................................................................................14
Adolescentie .....................................................................................................14
Volwassenheid en ouder worden ..........................................................................14
Lichamelijke en motorische ontwikkeling ............................................................ 15
Zintuigen .........................................................................................................17
Sociale ontwikkeling........................................................................................... 24
Ontwikkeling v.h. zelfconcept ..............................................................................25
Morele ontwikkeling ...........................................................................................29
Sociologie .......................................................................................................... 30
Sociologie bestudeert interactie ...........................................................................30
Sociale structuur ...............................................................................................31
Is individualisering hetzelfde als individualisme? .....................................................33
Cultuur ............................................................................................................... 34
Socialisatie .......................................................................................................35
Sociale ongelijkheid ...........................................................................................36
Belang => empowerment ...................................................................................37
Gezin naderbij bedenken ....................................................................................37
Gender en sociale kaart ......................................................................................41
Voeding.............................................................................................................. 46
Stofwisseling en energie .....................................................................................46
Macronutriënten ................................................................................................47
Micronutriënten .................................................................................................49
Krijgen vegetariërs en veganisten dan voldoende voedingsstoffen binnen? ..................51
Gezond leven ....................................................................................................52
Voeding tijdens de zwangerschap .........................................................................55
Starten met vaste voeding ..................................................................................56
Methodes voor introductie van vast voedsel ...........................................................58
Allergie en andere problemen ..............................................................................60
Responsief voeden .............................................................................................61
Veggie/vegan for kids.........................................................................................61
2
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
,Psychologie
Ontwikkelingspsychologie
→ Focus op ontwikkeling v.d. mens en wat hierachter zit
Ontwikkelingspsychologie bestudeert hoe en waarom mensen veranderen doorheen hun leven
Richt zich op de ontwikkeling van cognitieve, emotionele, sociale en fysieke vermogens van kinderen en
volwassenen.
Dus: babytijd tot en met schooltijd
3 basisideeën
- Ontwikkeling is een proces dat in vaste, logische volgorde verloopt en dat onomkeerbaar is:
- Ontwikkeling is cumulatief
- Ontwikkeling gaat altijd van eenvoudig naar complex.
Ontwikkelingspsychologie helpt bij
- De begeleiding v.d. (aanstaande) ouders
o Vroedvrouwen (VV) zijn in staat om ouders te informeren over gezonde gehechtheid,
stimulatie, en opvoeding die de optimale ontwikkeling van hun kind bevordert
- Signalering van ontwikkelingsproblemen
o Door kennis over problemen, kunnen VV mogelijke stoornissen of vertragingen bij baby’s
vroegtijdig herkennen en de ouders doorverwijzen voor verdere evaluatie
- Interdisciplinaire samenwerking
o VV werken vaak samen met andere professionals zoals pediaters en psychologen.
o Kennis over ontwikkelingspsychologie vergemakkelijkt deze samenwerking.
Sociologie
Sociologen bestuderen dus het samenleven van mensen, en meer bepaald de interactie tussen mensen. Dat
wil Vroedvrouw in het gezin zeggen:
Zij onderzoeken het gedrag van mensen of groepen mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge
wisselwerking.
Moeder der wetenschappen
Vraagt zich af
- Hoe worden mensen beïnvloed in hun gedrag door het feit dat ze deel uitmaken van grote sociale
eenheden?
o Vb. Klas: meewerken, keuze naam baby, …
- Hoe zit de maatschappij in elkaar.
o Vb. Invloed van armoede op perinatale outcome, invloed van organisatie zorg op ongelijkheid
Sociologie helpt bij
- Inzicht in de sociale en culturele context waarin kinderen worden geboren en opgroeien.
- Invloed van sociale structuren, culturele normen en waarden, en economische omstandigheden op
gezinnen.
- Eigen handelen in vraag leren stellen+ impact zorgverlening
3
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
, Beide disciplines zijn wetenschappen
- Dus doen vaststellingen op basis van wetenschappelijk onderzoek
- Wel: sociale wetenschappen (geen exacte)
- Nastreven objectiviteit is belangrijk (hoewel je zelf deel uitmaakt van de samenleving)
Ontstaan
- Beide disciplines: 2de helft 19 e eeuw
- Sociologie:
o Adolphe Quetelet (statisticus): statistische methoden ingevoerd in sociale wetenschappen -
ook BMI geintroduceerd
o Auguste Comte (filosoof, socioloog) - idealist – vanuit positivisme vooruitgang samenleving
verbeteren (verklaringen zoeken voor wat er gebeurt- hier wetten uit afleiden) – zocht oplossing
voor wat er na de Franse Revolutie kon gebeuren
- Ontwikkelingspsychologie:
o Charles Darwin (bioloog) – beschreef ontwikkeling eigen zoon
o Binet (psycholoog) : IQ test (1903) bvb kind van 3 moet neus kunnen aanwijzen
Wat bepaalt de ontwikkeling
Er is een debat om de vraag
“Wordt de ontwikkeling aangestuurd vanuit factoren die al van bij de geboorte aanwezig zijn, of vanuit factoren
die aangeleverd worden door de omgeving?”
Huidige inzichten
- Erfelijkheid (DNA, genen)
- Voorgaande ontwikkeling (ontwikkelingsgeschiedenis)
- Actuele omgevingsinvloeden (lucht, maar ook gezin, …)
- Zelfbepaling
- Daarbij:
- Erfelijkheid en omgeving = in wisselwerking
4
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het gezin
