Metabolisme en voeding
1. Introductie
Relatie tussen voeding en gezondheid
Link tussen voeding en gezondheid
Meest frequente doodsoorzaken over de jaren:
→ verschuiving van acute aandoeningen nr chronische aandoeningen
Risicofactoren:
- Tabak
- Hoge bloeddruk
- Slechte voeding (niet genoeg fruit en groenten, te weinig granen,…)
- Alcohol en drugs
- …
→ allemaal gerelateerd aan ons levensstijl
Link tssn dieet en gezondheid
Exposure = voedingsconsumptie
→ directe link met indicators of exposure
Bv: consumptie van ijzer → verhoging v ijzerstatus
→ heeft niet onmiddellijk klinische outcome
Reclame is vooral gebaseerd op eerste deel (bv veel melk
drinken → vitamine D → heeft niet per se positieve klinische
resultaten (clinical outcome = botversterking)
Maar clinical outcome zoals osteoporose kan je niet per se
meten → daarom surrogate outcomes (voorspellen van
clinical outcome, bv: botdensiteit) en intermediate
outcomes (mogelijke voorspeller: bv hypertensie)
,Hoe voeding gerelateerd is aan coronaire aandoeningen continu vit A tekort
Dieet = tekort aan vitamine → nachtblindheid
Groene lijn = verhoogd risico als je ongezond
eet
Blauw = gezond leven (en gezond eten)
• Many other lifestyle and environmental factors influence health and well-being
• BUT nutrition is a major modifiable and powerful factor in promoting health, preventing
and treating disease and improving quality of life.
,Lichaamssamenstelling
Invloed van voeding op lichaamssamenstelling
drieling
A = normaal voedingspatroon
B = eenzijdig voedingspatroon
C = tekort van alles
Waarom?
• Evaluatie voedingstoestand
• Groei en ontwikkeling
• Ziekte en gezondheid
Modellen
• Twee compartimenten model
• Moleculair niveau: Body Weight (BW) = Fat Mass (FM) (=VZ) + Fat Free Mass (FFM)
• Weefsel niveau: BW = Adipose Tissue (FM, eiwitten ook erin) + Lean Body Mass
FM AT
FFM LBM
Vetmassa kunnen we oneindig opslaan
Moleculair vs weefsel niveau
vrouw: groter vetpercentage
, Bepaling van lichaamssamenstelling
Relatie tssn de diverse niveaus
• Directe
• Chemische karkasanalyse, IVNAA
• Indirecte
• van stikstof naar eiwit via factor 6.25 (niet altijd voor iedereen geldig)
• Dubbel indirect
• statistische verbanden, bv huidplooi
• Veronderstellingen
• Bot: aanname zeker % Ca2+ is bot
• Component based vs Property based
• Water van H2 Component based
• Lichaamsvet van huidplooi= prop based van statistische relatie
• Experimenteel afgeleide aannames
• Directe methode
• Karkas analyse (chemische analyse)
• IVNAA
• Indirecte methode
• Densiometrie – klassieke methode
• Beeldvorming – klinische methode
• Dubbel indirecte methode
• Bio Impedantie Analyse (BIA)
• Antropometrie
Directe methode
• Karkas analyse – chemische analyse
• Gebaseerd op kadavers
• Gewicht van weefsels
• Chemische analyse
• FFM: water 72,6% - eiwit 20,5% - mineralen 6,9%
• Basis voor indirecte en dubbel indirecte methodes
• Ouderwets maar wel basis!
• In Vivo Neutron Activatie Analyse
• Bepaling van specifieke chemische elementen in het lichaam (Ca, P, N, O, Na, Cl, H,
C)
• Beschoten met neutronen met een gekend laag energie niveau
• 14N + 1n è15N* + specifieke gamma straling
Adhv gamma-stralingen meten hvl elk element aanwezig is
1. Introductie
Relatie tussen voeding en gezondheid
Link tussen voeding en gezondheid
Meest frequente doodsoorzaken over de jaren:
→ verschuiving van acute aandoeningen nr chronische aandoeningen
Risicofactoren:
- Tabak
- Hoge bloeddruk
- Slechte voeding (niet genoeg fruit en groenten, te weinig granen,…)
- Alcohol en drugs
- …
→ allemaal gerelateerd aan ons levensstijl
Link tssn dieet en gezondheid
Exposure = voedingsconsumptie
→ directe link met indicators of exposure
Bv: consumptie van ijzer → verhoging v ijzerstatus
→ heeft niet onmiddellijk klinische outcome
Reclame is vooral gebaseerd op eerste deel (bv veel melk
drinken → vitamine D → heeft niet per se positieve klinische
resultaten (clinical outcome = botversterking)
Maar clinical outcome zoals osteoporose kan je niet per se
meten → daarom surrogate outcomes (voorspellen van
clinical outcome, bv: botdensiteit) en intermediate
outcomes (mogelijke voorspeller: bv hypertensie)
,Hoe voeding gerelateerd is aan coronaire aandoeningen continu vit A tekort
Dieet = tekort aan vitamine → nachtblindheid
Groene lijn = verhoogd risico als je ongezond
eet
Blauw = gezond leven (en gezond eten)
• Many other lifestyle and environmental factors influence health and well-being
• BUT nutrition is a major modifiable and powerful factor in promoting health, preventing
and treating disease and improving quality of life.
,Lichaamssamenstelling
Invloed van voeding op lichaamssamenstelling
drieling
A = normaal voedingspatroon
B = eenzijdig voedingspatroon
C = tekort van alles
Waarom?
• Evaluatie voedingstoestand
• Groei en ontwikkeling
• Ziekte en gezondheid
Modellen
• Twee compartimenten model
• Moleculair niveau: Body Weight (BW) = Fat Mass (FM) (=VZ) + Fat Free Mass (FFM)
• Weefsel niveau: BW = Adipose Tissue (FM, eiwitten ook erin) + Lean Body Mass
FM AT
FFM LBM
Vetmassa kunnen we oneindig opslaan
Moleculair vs weefsel niveau
vrouw: groter vetpercentage
, Bepaling van lichaamssamenstelling
Relatie tssn de diverse niveaus
• Directe
• Chemische karkasanalyse, IVNAA
• Indirecte
• van stikstof naar eiwit via factor 6.25 (niet altijd voor iedereen geldig)
• Dubbel indirect
• statistische verbanden, bv huidplooi
• Veronderstellingen
• Bot: aanname zeker % Ca2+ is bot
• Component based vs Property based
• Water van H2 Component based
• Lichaamsvet van huidplooi= prop based van statistische relatie
• Experimenteel afgeleide aannames
• Directe methode
• Karkas analyse (chemische analyse)
• IVNAA
• Indirecte methode
• Densiometrie – klassieke methode
• Beeldvorming – klinische methode
• Dubbel indirecte methode
• Bio Impedantie Analyse (BIA)
• Antropometrie
Directe methode
• Karkas analyse – chemische analyse
• Gebaseerd op kadavers
• Gewicht van weefsels
• Chemische analyse
• FFM: water 72,6% - eiwit 20,5% - mineralen 6,9%
• Basis voor indirecte en dubbel indirecte methodes
• Ouderwets maar wel basis!
• In Vivo Neutron Activatie Analyse
• Bepaling van specifieke chemische elementen in het lichaam (Ca, P, N, O, Na, Cl, H,
C)
• Beschoten met neutronen met een gekend laag energie niveau
• 14N + 1n è15N* + specifieke gamma straling
Adhv gamma-stralingen meten hvl elk element aanwezig is
