AUTOMATISATIE
1. INLEIDING
1.1. DEFINITIE V AUTOMATISERING
Automatisatie= mechanische overdracht ve specimen dmv microprocessoren nr zelfuitvoerende analytische
toestellen
- Geen manuele staaloverdracht
- Pc
- Herhalende procedure op grote schaal
Stalen: serum, bloed, urine à groot # of enkelvoudige monsters
1.2. BELANGRIJKE BEGRIPPPEN
Testrepertorium (TR):
- Onmiddellijk TR: # soorten uitvoerbare tests op elk ogenblik
- Totaal TR: totaal # soorten uitvoerbare tests na wissel van reagentia (R) + toebehoren
Discrete analysers: iedere monsterreactie in afzonderlijk compartiment (vb. cuvet)
STAT testing: dringende stalen
- Short Turn Around Time
- Onmiddellijk uitvoeren test
- Test lopend voor S eerst afwerken à direct STAT s behandelen
Verblijftijd/ Dwell time= minimale tijd nodig v bemonstering vh toestel tot resultaat
à ¹ testen op 1S à verblijftijd
Doorvoercapaciteit (throughput) (DC)= max # S/uur geanalyseerd of max # tests/uur uitgevoerd
à batch analyser: totale testcapaciteit= # S/uur * # testen uitgevoerd op ieder specimen
Operationele cyclus= regelmatige opeenvolging v opdrachten in automaat à snelheid v operationele cyclus
bepaalt DC = som van bemonsterings-, reagens-, analytische-,… cyclus
- Bemonsteringscyclus= snelheid waarmee een nieuw specimen kan geïntroduceerd w vr de meting
(wascyclus tss ¹ stalen à snelheid ¯)
- Reagenscyclus= snelheid waarmee nieuwe reagentia kunnen geïntroduceerd w vr de meting
- Analytische cyclus= snelheid waarmee een nieuwe analyse kan gestart w
• Noodzaak R- of S-blanco à snelheid ¯
• Meerdere R nodig voor 1 test à snelheid ¯
• ISE (ion-selectieve elektrode)-meting à snelheid ¯
Vaak aparte ISE-module à afzonderlijk pipetteersysteem à snelheid
• Onbewaakte cyclus= tijd waarbinnen een toestel werkt zonder tussenkomst operator
Beperkende factoren: monsterrotor met geringe capaciteit, geringe aanvoer cuvetten of R
Therapeutische omlooptijd= tijd vanaf ogenblik v aanvraag tot resultaat= Turnaround Time à liefst zo laag mog
Kalibrator= vloeistof om te ijken of standaardiseren
Controle serum= vloeistof met exact gekende waarde als controle
1
, 1.3. TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
1.3.1. ONTWIKKELINGEN TOT NU TOE
Eigenschappen niet-geautomatiseerde analyses:
- Manuele additie vh S en R met pipetten
- Afzonderlijke reactierecipiënt
- Afzonderlijke cuvetten voor fotometrische bepaling
1e stap naar automatisatie:
- Vaste volume verdunningssystemen (dilutors)
- Automatisering v additie + menging v S en R
ð DC, accuraatheid, reproduceerbaarheid
Volgende stap:
- Enkel en dubbelkanaal auto-analysers
- Continuous flow: R continu verbruikt, doorstroomcuvet (monsters w van elkaar gescheiden door
luchtbellen)
- Batch analysers= toestellen die dezelfde test simultaan uitvoeren op alle monsters à beperkt # S per
analyse à prijs/ test ¯, maar werktijdkosten
Analysers met vast profiel:
- Gelijktijdig ¹ testen op meerdere S (volgens beperkt en vast menu)
- Niet voor routine
Analysers met variabel profiel= random access (RA) analysers:
- Kan willekeurig gekozen testcombo’s uitvoeren op ¹ S
- Geen verbruik S en R door niet gevraagde tests
1.3.2. POCT= POINT-OF-CARE TESTING
Of NPT= Near Patient Testing à bedsite testing
Snellere resultaten à intensieve zorgen en spoedafdelingen
Stick testen: bepaling pH, EW- en glucosegehalte in urine, zwangerschapstesten, meting v bloedglucose en
bloedgassen, stollingstesten, cardiale parameters, drugs
1.3.3. TOEKOMSTPERSPECTIEVEN
Nieuwere toestellen à breder gamma toepassingen, S-voorbehandeling verminderen,…
1.4. STAPPEN IN DE PRE-ANALYTISCHE FASE
- Aanvraagkaart
- Barcodesysteem
- Transport (via luchtbuissysteem, manueel)
- LIS
- Centrifugeren
- Inbrengen stalen in verdeelautomaat
2
1. INLEIDING
1.1. DEFINITIE V AUTOMATISERING
Automatisatie= mechanische overdracht ve specimen dmv microprocessoren nr zelfuitvoerende analytische
toestellen
- Geen manuele staaloverdracht
- Pc
- Herhalende procedure op grote schaal
Stalen: serum, bloed, urine à groot # of enkelvoudige monsters
1.2. BELANGRIJKE BEGRIPPPEN
Testrepertorium (TR):
- Onmiddellijk TR: # soorten uitvoerbare tests op elk ogenblik
- Totaal TR: totaal # soorten uitvoerbare tests na wissel van reagentia (R) + toebehoren
Discrete analysers: iedere monsterreactie in afzonderlijk compartiment (vb. cuvet)
STAT testing: dringende stalen
- Short Turn Around Time
- Onmiddellijk uitvoeren test
- Test lopend voor S eerst afwerken à direct STAT s behandelen
Verblijftijd/ Dwell time= minimale tijd nodig v bemonstering vh toestel tot resultaat
à ¹ testen op 1S à verblijftijd
Doorvoercapaciteit (throughput) (DC)= max # S/uur geanalyseerd of max # tests/uur uitgevoerd
à batch analyser: totale testcapaciteit= # S/uur * # testen uitgevoerd op ieder specimen
Operationele cyclus= regelmatige opeenvolging v opdrachten in automaat à snelheid v operationele cyclus
bepaalt DC = som van bemonsterings-, reagens-, analytische-,… cyclus
- Bemonsteringscyclus= snelheid waarmee een nieuw specimen kan geïntroduceerd w vr de meting
(wascyclus tss ¹ stalen à snelheid ¯)
- Reagenscyclus= snelheid waarmee nieuwe reagentia kunnen geïntroduceerd w vr de meting
- Analytische cyclus= snelheid waarmee een nieuwe analyse kan gestart w
• Noodzaak R- of S-blanco à snelheid ¯
• Meerdere R nodig voor 1 test à snelheid ¯
• ISE (ion-selectieve elektrode)-meting à snelheid ¯
Vaak aparte ISE-module à afzonderlijk pipetteersysteem à snelheid
• Onbewaakte cyclus= tijd waarbinnen een toestel werkt zonder tussenkomst operator
Beperkende factoren: monsterrotor met geringe capaciteit, geringe aanvoer cuvetten of R
Therapeutische omlooptijd= tijd vanaf ogenblik v aanvraag tot resultaat= Turnaround Time à liefst zo laag mog
Kalibrator= vloeistof om te ijken of standaardiseren
Controle serum= vloeistof met exact gekende waarde als controle
1
, 1.3. TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
1.3.1. ONTWIKKELINGEN TOT NU TOE
Eigenschappen niet-geautomatiseerde analyses:
- Manuele additie vh S en R met pipetten
- Afzonderlijke reactierecipiënt
- Afzonderlijke cuvetten voor fotometrische bepaling
1e stap naar automatisatie:
- Vaste volume verdunningssystemen (dilutors)
- Automatisering v additie + menging v S en R
ð DC, accuraatheid, reproduceerbaarheid
Volgende stap:
- Enkel en dubbelkanaal auto-analysers
- Continuous flow: R continu verbruikt, doorstroomcuvet (monsters w van elkaar gescheiden door
luchtbellen)
- Batch analysers= toestellen die dezelfde test simultaan uitvoeren op alle monsters à beperkt # S per
analyse à prijs/ test ¯, maar werktijdkosten
Analysers met vast profiel:
- Gelijktijdig ¹ testen op meerdere S (volgens beperkt en vast menu)
- Niet voor routine
Analysers met variabel profiel= random access (RA) analysers:
- Kan willekeurig gekozen testcombo’s uitvoeren op ¹ S
- Geen verbruik S en R door niet gevraagde tests
1.3.2. POCT= POINT-OF-CARE TESTING
Of NPT= Near Patient Testing à bedsite testing
Snellere resultaten à intensieve zorgen en spoedafdelingen
Stick testen: bepaling pH, EW- en glucosegehalte in urine, zwangerschapstesten, meting v bloedglucose en
bloedgassen, stollingstesten, cardiale parameters, drugs
1.3.3. TOEKOMSTPERSPECTIEVEN
Nieuwere toestellen à breder gamma toepassingen, S-voorbehandeling verminderen,…
1.4. STAPPEN IN DE PRE-ANALYTISCHE FASE
- Aanvraagkaart
- Barcodesysteem
- Transport (via luchtbuissysteem, manueel)
- LIS
- Centrifugeren
- Inbrengen stalen in verdeelautomaat
2
