Hoofdstuk 10 - De tijd van televisie en computer
Jaartallen:
1939-1945 Tweede Wereldoorlog
1945 Oprichting van de VN
1945-1949 Indonesische onafhankelijkheidsoorlog
1945-1990 Koude oorlog
1947 India en Pakistan onafhankelijk
1948 Stichting Israël
1950-1954 Korea-oorlog
1951 Oprichting van de EGKS
1956 Marga Klompé eerst vrouwelijke minister in Nederland
1957 Oprichting van de EEG
1961-1989 Berlijnse Muur
1969 Popfestival in Woodstock
1970 Begin tweede feministische golf
1973 Begin van economische crisis
1975 Suriname onafhankelijk
1991 Begin van interne markt
1992 Oprichting van de Europese Unie
2001 Aanslagen in de VS (9/11)
2002 Moord op Pim Fortuyn
2014 Rusland bezet de Krim
2014-2017 Islamitische staat
Paragraaf 10.1 - Dekolonisatie
Kenmerkend aspect:
De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
Theorie:
Dekolonisatie van Brits-Indië
Voor het Britse koloniale rijk had het veel gevolgen dat Churchill verloor bij de verkiezingen, hij was fel tegen de
onafhankelijkheid van India. Attlee die had gewonnen had waardering voor Gandhi, het verzet in India had hem
overtuigd dat onafhankelijkheid onvermijdelijk was. Het leger was erg verzwakt en de VS drong aan op
dekolonisatie. Attlee en Gandhi wilde een verenigd India, maar moslimleider Jinnah eiste dat het land in 2 staten
werd verdeeld; India en een islamitische staat, Pakistan. Er brak geweld uit tussen de hindoes en moslims. Attlee
wilde weg zijn voordat het uit de hand liep. Hij stuurde Mountbatten om het te regelen, die zag als snel dat er
inderdaad 2 staten moesten komen. Dat gebeurde, door ethische en religieus geweld vielen er nog veel doden,
waaronder Gandhi.
China, Indonesië en Vietnam
Na Brits-Indië liet Groot-Brittannië zo snel mogelijk al hun koloniën onafhankelijk worden. Ook in de rest Azië kwam
een eind aan het westerse hegemonie. In China eindigde zelfs alle westerse invloed. Toen de communisten daar de
leiding namen werden alle westerse uit het land gezet. Alleen Hongkong bleef in de handen van de Britten.
Nederland wilde Indonesië nog niet opgeven. 2 dagen na de Japanse capitulatie riep Soekarno de Republiek
Indonesië uit. Daarna begon de onafhankelijkheidsoorlog. Eerst tegen de Britten die de heerschappij van de
Japanners tijdelijk overnamen. En daarna tegen het Nederlandse leger. De Nederlandse regering beschouwde
Soekarno als een landverrader. Ze gingen praten met de leiders. Door onwil aan beide kanten kwamen er uiteindelijk
geen afspraken. Het leger begon een grote militaire operatie die een politionele actie werd genoemd, alsof het om
een binnenlandse zaak gaat. De operatie leek succesvol, maar de soldaten werden daarna doelwit van de
guerrillastrijders. De Nederlanders reageerde heel heftig. Ze vielen een dorpje binnen op zoek naar guerrillastrijders,
vonden niemand, maar schoten toch alle mannen dood. Daarna begon Nederland een 2 e operatie, ze namen
Soekarno gevangen. Onder dwang van de VS en de Veiligheidsraad moesten ze Indonesië afstaan, ze behielden
Nieuw-Guinea. In de jaren daarna was daar een groot conflict over, uiteindelijk moesten alle NL’ers vertrekken en
moesten ze Guinea afstaan. Frankrijk weigerde ook Vietnam af te staan. Ook daar riep de leider Ho Chi Minh de
Republiek uit, maar omdat ze communistisch waren kreeg Frankrijk hulp van Amerika. Vietnam kreeg alleen hulp van
het communistische China, na een grote nederlaag besloot Frankrijk weg te gaan.
, Het Midden-Oosten
In het Midden-Oosten eindigde de westerse hegemonie ook. Frankrijk erkende de onafhankelijkheid van Syrië en
Libanon. Het Britse Palestina was al jaren in burgeroorlog, tussen de Arabische Palestijnen en de joodse zionisten. Ze
wilde een eigen staat om veilig te zijn tegen het antisemitisme in Europa. Na de Holocaust kwamen daar veel Joden
naartoe. De Britten wilde vertrekken en op die dag riepen de Joden de staat Israël uit. De Arabische buurlanden
vielen aan, maar Israël hield stand en bezetten heel Palestina, behalve de westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
In Egypte kwamen ze in opstand tegen de koning, omdat ze vonden dat hij afhankelijk was van de Britten omdat die
het Suezkanaal nog in handen hadden. Er werd een staatsgreep gepleegd, de leider bezetten het Suezkanaal. Israël,
GB en FR vielen aan, dat pakte verkeerd uit doordat de VS hun niet steunden. De Britten vertrokken uit Egypte.
Afrika
In Afrika gaven veel landen hun koloniën op. Alleen Frankrijk hield Algerije omdat daar heel veel Fransen woonden >
nationalisten kwamen in opstand > na 8 jaar gaven de Fransen de strijd op. In andere delen van Afrika ontstonden
ook nog bloedige conflicten. Witte minderheden weigerde de macht te geven aan de zwarte meerderheid. In Zuid-
Afrika werd het algemeen kiesrecht ingevoerd, en Mandela werd president. Nederland had Suriname onafhankelijk
laten worden, terwijl ze dat zelf niet wilde. De trots van koloniën hebben was veranderd in schaamte.
Jaartallen:
1939-1945 Tweede Wereldoorlog
1945 Oprichting van de VN
1945-1949 Indonesische onafhankelijkheidsoorlog
1945-1990 Koude oorlog
1947 India en Pakistan onafhankelijk
1948 Stichting Israël
1950-1954 Korea-oorlog
1951 Oprichting van de EGKS
1956 Marga Klompé eerst vrouwelijke minister in Nederland
1957 Oprichting van de EEG
1961-1989 Berlijnse Muur
1969 Popfestival in Woodstock
1970 Begin tweede feministische golf
1973 Begin van economische crisis
1975 Suriname onafhankelijk
1991 Begin van interne markt
1992 Oprichting van de Europese Unie
2001 Aanslagen in de VS (9/11)
2002 Moord op Pim Fortuyn
2014 Rusland bezet de Krim
2014-2017 Islamitische staat
Paragraaf 10.1 - Dekolonisatie
Kenmerkend aspect:
De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
Theorie:
Dekolonisatie van Brits-Indië
Voor het Britse koloniale rijk had het veel gevolgen dat Churchill verloor bij de verkiezingen, hij was fel tegen de
onafhankelijkheid van India. Attlee die had gewonnen had waardering voor Gandhi, het verzet in India had hem
overtuigd dat onafhankelijkheid onvermijdelijk was. Het leger was erg verzwakt en de VS drong aan op
dekolonisatie. Attlee en Gandhi wilde een verenigd India, maar moslimleider Jinnah eiste dat het land in 2 staten
werd verdeeld; India en een islamitische staat, Pakistan. Er brak geweld uit tussen de hindoes en moslims. Attlee
wilde weg zijn voordat het uit de hand liep. Hij stuurde Mountbatten om het te regelen, die zag als snel dat er
inderdaad 2 staten moesten komen. Dat gebeurde, door ethische en religieus geweld vielen er nog veel doden,
waaronder Gandhi.
China, Indonesië en Vietnam
Na Brits-Indië liet Groot-Brittannië zo snel mogelijk al hun koloniën onafhankelijk worden. Ook in de rest Azië kwam
een eind aan het westerse hegemonie. In China eindigde zelfs alle westerse invloed. Toen de communisten daar de
leiding namen werden alle westerse uit het land gezet. Alleen Hongkong bleef in de handen van de Britten.
Nederland wilde Indonesië nog niet opgeven. 2 dagen na de Japanse capitulatie riep Soekarno de Republiek
Indonesië uit. Daarna begon de onafhankelijkheidsoorlog. Eerst tegen de Britten die de heerschappij van de
Japanners tijdelijk overnamen. En daarna tegen het Nederlandse leger. De Nederlandse regering beschouwde
Soekarno als een landverrader. Ze gingen praten met de leiders. Door onwil aan beide kanten kwamen er uiteindelijk
geen afspraken. Het leger begon een grote militaire operatie die een politionele actie werd genoemd, alsof het om
een binnenlandse zaak gaat. De operatie leek succesvol, maar de soldaten werden daarna doelwit van de
guerrillastrijders. De Nederlanders reageerde heel heftig. Ze vielen een dorpje binnen op zoek naar guerrillastrijders,
vonden niemand, maar schoten toch alle mannen dood. Daarna begon Nederland een 2 e operatie, ze namen
Soekarno gevangen. Onder dwang van de VS en de Veiligheidsraad moesten ze Indonesië afstaan, ze behielden
Nieuw-Guinea. In de jaren daarna was daar een groot conflict over, uiteindelijk moesten alle NL’ers vertrekken en
moesten ze Guinea afstaan. Frankrijk weigerde ook Vietnam af te staan. Ook daar riep de leider Ho Chi Minh de
Republiek uit, maar omdat ze communistisch waren kreeg Frankrijk hulp van Amerika. Vietnam kreeg alleen hulp van
het communistische China, na een grote nederlaag besloot Frankrijk weg te gaan.
, Het Midden-Oosten
In het Midden-Oosten eindigde de westerse hegemonie ook. Frankrijk erkende de onafhankelijkheid van Syrië en
Libanon. Het Britse Palestina was al jaren in burgeroorlog, tussen de Arabische Palestijnen en de joodse zionisten. Ze
wilde een eigen staat om veilig te zijn tegen het antisemitisme in Europa. Na de Holocaust kwamen daar veel Joden
naartoe. De Britten wilde vertrekken en op die dag riepen de Joden de staat Israël uit. De Arabische buurlanden
vielen aan, maar Israël hield stand en bezetten heel Palestina, behalve de westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
In Egypte kwamen ze in opstand tegen de koning, omdat ze vonden dat hij afhankelijk was van de Britten omdat die
het Suezkanaal nog in handen hadden. Er werd een staatsgreep gepleegd, de leider bezetten het Suezkanaal. Israël,
GB en FR vielen aan, dat pakte verkeerd uit doordat de VS hun niet steunden. De Britten vertrokken uit Egypte.
Afrika
In Afrika gaven veel landen hun koloniën op. Alleen Frankrijk hield Algerije omdat daar heel veel Fransen woonden >
nationalisten kwamen in opstand > na 8 jaar gaven de Fransen de strijd op. In andere delen van Afrika ontstonden
ook nog bloedige conflicten. Witte minderheden weigerde de macht te geven aan de zwarte meerderheid. In Zuid-
Afrika werd het algemeen kiesrecht ingevoerd, en Mandela werd president. Nederland had Suriname onafhankelijk
laten worden, terwijl ze dat zelf niet wilde. De trots van koloniën hebben was veranderd in schaamte.
