structuur en morfologie les 6 , samenvatting / begrippen , H3 & H4
1 enkele puntlast is één geconcentreerde kracht op één punt.
Die kracht blijft even groot en wordt via de
schuine en verticale staven doorgegeven
door de constructie.
De boven- en onderregel worden daardoor
steeds meer belast naar binnen toe, omdat
er telkens extra schuine krachten bijkomen
die samenkomen richting het midden van
de constructie.
gelijk verdeelde last Een gelijk verdeelde last is een kracht die
over de hele lengte verspreid is, niet op één
punt.
Daardoor worden de verticale en schuine
staven naar buiten toe steeds zwaarder
belast, omdat elke sectie een deel van de
belasting opneemt. De boven- en
onderregel worden naar binnen toe
geleidelijk en gelijkmatig meer belast,
doordat de krachten zich stap voor stap
opstapelen richting het midden van de
constructie.
nullkracht / nulelementen Als twee staven onder een hoek van 90°
samenkomen in een scharnier en er werkt
geen externe belasting op die knoop, dan
kunnen ze geen kracht doorgeven.
Zo’n staaf staat dan niet op spanning
of druk → hij is een nulelement (niet
belast).
Nulelementen mogen weggelaten worden,
zolang de constructie daardoor niet instabiel
wordt (bijvoorbeeld niet in elkaar klapt of
vervormt).
Een vakwerk moet altijd uit driehoeken
bestaan om stabiel te blijven.
De berekening van een vakwerk gebeurt in
1
, structuur en morfologie les 6 , samenvatting / begrippen , H3 & H4
een geïdealiseerde situatie. In het echt
kunnen kleine veranderingen in de belasting
ervoor zorgen dat de interne krachten
anders verdeeld worden. Daardoor kan een
nulelement toch belast worden, of
omgekeerd.
Hoofdstuk 3
1. Waarom of voor welke toepassingen is een vakwerk nuttig?
2. Wat zijn de kenmerken van een vakwerk?
3. Herken een vakwerk en maak een structuurschema van een vakwerk met de actie-
en reactiekrachten.
4. Welke soorten vakwerken zijn er en wat zijn hun eigenschappen?
5. Welke staven staan er onder druk of trek in een vakwerk bij een bepaalde
belasting?
6. Bereken de druk en trek in de onderdelen van een vakwerk onder een bepaalde
belasting?
7. Bepaal de sectie van één van de onderdelen van een vakwerk.
8. Reken een vakwerk uit met software.
9. En meer…
1. Waarom nuttig?
Voor grote overspanningen met weinig materiaal (bruggen, daken, torens).
2. Kenmerken
● Driehoekstructuur
● Rechte staven
● Scharnierverbindingen
● Alleen trek/druk
3. Herkennen + schema
Herkenbaar aan driehoeken en knopen.
Actiekrachten = belasting.
Reactiekrachten = steunpunten.
4. Soorten vakwerken
● Warren: driehoeken, gelijk verdeelde krachten
● Pratt: diagonalen in trek
● Howe: diagonalen in druk
● K-truss: extra stabiliteit
2
1 enkele puntlast is één geconcentreerde kracht op één punt.
Die kracht blijft even groot en wordt via de
schuine en verticale staven doorgegeven
door de constructie.
De boven- en onderregel worden daardoor
steeds meer belast naar binnen toe, omdat
er telkens extra schuine krachten bijkomen
die samenkomen richting het midden van
de constructie.
gelijk verdeelde last Een gelijk verdeelde last is een kracht die
over de hele lengte verspreid is, niet op één
punt.
Daardoor worden de verticale en schuine
staven naar buiten toe steeds zwaarder
belast, omdat elke sectie een deel van de
belasting opneemt. De boven- en
onderregel worden naar binnen toe
geleidelijk en gelijkmatig meer belast,
doordat de krachten zich stap voor stap
opstapelen richting het midden van de
constructie.
nullkracht / nulelementen Als twee staven onder een hoek van 90°
samenkomen in een scharnier en er werkt
geen externe belasting op die knoop, dan
kunnen ze geen kracht doorgeven.
Zo’n staaf staat dan niet op spanning
of druk → hij is een nulelement (niet
belast).
Nulelementen mogen weggelaten worden,
zolang de constructie daardoor niet instabiel
wordt (bijvoorbeeld niet in elkaar klapt of
vervormt).
Een vakwerk moet altijd uit driehoeken
bestaan om stabiel te blijven.
De berekening van een vakwerk gebeurt in
1
, structuur en morfologie les 6 , samenvatting / begrippen , H3 & H4
een geïdealiseerde situatie. In het echt
kunnen kleine veranderingen in de belasting
ervoor zorgen dat de interne krachten
anders verdeeld worden. Daardoor kan een
nulelement toch belast worden, of
omgekeerd.
Hoofdstuk 3
1. Waarom of voor welke toepassingen is een vakwerk nuttig?
2. Wat zijn de kenmerken van een vakwerk?
3. Herken een vakwerk en maak een structuurschema van een vakwerk met de actie-
en reactiekrachten.
4. Welke soorten vakwerken zijn er en wat zijn hun eigenschappen?
5. Welke staven staan er onder druk of trek in een vakwerk bij een bepaalde
belasting?
6. Bereken de druk en trek in de onderdelen van een vakwerk onder een bepaalde
belasting?
7. Bepaal de sectie van één van de onderdelen van een vakwerk.
8. Reken een vakwerk uit met software.
9. En meer…
1. Waarom nuttig?
Voor grote overspanningen met weinig materiaal (bruggen, daken, torens).
2. Kenmerken
● Driehoekstructuur
● Rechte staven
● Scharnierverbindingen
● Alleen trek/druk
3. Herkennen + schema
Herkenbaar aan driehoeken en knopen.
Actiekrachten = belasting.
Reactiekrachten = steunpunten.
4. Soorten vakwerken
● Warren: driehoeken, gelijk verdeelde krachten
● Pratt: diagonalen in trek
● Howe: diagonalen in druk
● K-truss: extra stabiliteit
2
