lOMoAR cPSD| 63316909
Het examen
Methode De Groot:
De prof bepaalt 7 cesuurvragen, die over essentiële zaken gaan, waarop de ‘grensstudent’
zou moeten kunnen antwoorden.
Na het examen wordt aan de hand van deze vragen de moeilijkheidsgraag van het examen
bepaalt via de p-waarde. Wanneer men het gemiddelde van deze waarde berekent, weet
men de proportie van de studenten die zullen slagen.
Men gaat in de lijst van de cumulatieve resultaten de waarde zoeken waarmee deze pwaarde
overeenkomt. Ten slotte gaat men een lineaire transformatie toepassen.
Hoofdstuk 1
1. What’s in a name
- Psychologie als deel van de wijsbegeerte dat over de aard en de eigenschappen van
de menselijke geest gaat.
- Psychologie als wetenschap die het bewustzijn, de bewustzijnsverschijnselen, het
psychisch gebeuren en de zielkunde onderzoekt.
- De zielkundige ontleding van de kennis van het binnenste van de mens
- Het geheel van psychische verschijnselen is een bepaalde categorie binnen een
groep, die dan onderzocht wordt.
Ook andere wetenschappen bestuderen het gedrag, maar dit gebeurt telkens vanuit een
ander gezichtspunt.
Opgelet voor:
Parapsychologie als pseudowetenschap: dit is elke poging om fenomenen uit de
natuurlijke wereld te verklaren die niet gebaseerd is op empirische studies /
methoden uit de psychologie.
Pychologie ≠ speculaties ≠ volkswijsheden.
2. Freud en psychologie
Freudprobleem: Wanneer men psychologie en psychoanalyse foutief gaat associëren
BV: Freud was geen psycholoog, maar geneesheer.
Beroepsuitwegen:
- Arbeids- en organisatiepsychologie: psychologie in de industriële wereld
, lOMoAR cPSD| 63316909
- Schoolpsychologen: diagnosticus, counselor, opvangen
van leerproblemen
- Klinische psychologie: diagnosticus of therapeut, werkend met mensen
met psychische moeilijkheden.
- Wetenschappelijk onderzoek: Bijdragen aan de wetenschappelijke kennis.
Psychiater vs. psycholoog: Psychiatrie is meer gericht naar de geneeskunde. Een psychiater
bekijkt de patiënt vanuit ziektebeelden. Zij gaan medicatie als geneesmiddel voorschrijven,
terwijl een psycholoog meer met therapieën gaat werken.
3. Beknopt historisch overzicht
Wetenschappelijke psychologie:
Fysiologie (positiefwetenschappelijk)
Filosofie (geesteswetenschappelijk)
Angelsaksisch empirisme + associationisme : enkel kennis via
onbevoorrechte zintuiglijke kennis.
Rationalisme: dualisme, geest en lichaam zijn gescheiden (=
descartiaanse visie: ontmaskerd door fysiologie. Het
descartiaans bewustzijn wordt niet langer als niet-materiële substantie
beschouwd).
Onderwerp van het onderzoek
<1900: - WUNDT -> eerste experimentele laboratorium
- Bewustzijn + introspectie.
1920: - WATSON -> introspectie ≠ wetenschappelijk.
-> enkel overte gedrag telt.
- Behaviorisme : psychologie wordt gedragswetenschap
Black box: de mens is BB. Wanneer men een stimulus uitzendt,
weet men niet wat er omgaat in de persoon zelf. Men
weet wel wat zijn respons is.
1960: - Cognitieve psychologie: over de
informatieverwerkingsmogelijkheden van de mens. Alles is
afkomstig uit de linguïstiek.
>2000 - Studie van gedrag en mentale processen i.v.m. neurologie.
= wat gebeurt er in de hersenen?
4. Methodologische vereisten
Downloaded by luis morgan
, lOMoAR cPSD| 63316909
- Systematisch empirisme: men moet de werkelijkheid systematisch observeren en
voor evidentie zorgen.
- Peer review: Publiek verifieerbare kennis -> andere onderzoekers gaan repliceren
- Toetsbaarheid: de theorie moet falsifieerbaar zijn
!!! wat wel en niet toetsbaar is kan evalueren naargelang de tijd (bv door nieuwe
technologieën).
= Wetenschappelijke vooruitgang:
- Theorie: weergeeft d erelatie tussen en set van conceoten die data of gegevens
willen verklaren of predicties maken.
- Hypothese: specifieke predictie die afgeleid is van een theorie en dan toegepast
wordt in de contect van een onderzoek
- Wetenschappelijke wet: wordt bekomen wanneer de relatie tussen verschillende
variabelen frequent bewezen is.
Essentialisme vs Operationalisme:
Operationalisering van begrippen gaat men begrippen definiëren door te verwijzen naar
observeerbare gegevens.
Een essentialistische definitie die gaat zeggen wat iets precies is.(bv: een atoom kan niet EB
worden)
5. Onderzoeksmethoden
Naturalistische observatie Observatie in de natuurlijke omgeving. (Wanneer men
weet dat men geobserveerd wordt, past men zijn gedrag
aan).
Gevalstudie Specifieke studie van 1 persoon / fenomeen. Er is geen
mogelijkheid tot systematische manipulatie,
veralgemening. ! Getuigenisverklaringen volstaan niet.
Interview correspondenten worden direct bevraagd.!!! niet sterk
genoeg voor causale verbanden
Survey verzamelen van meningen over verschillende
onderwerpen, waaruit men een algemeen besluit vormt
! Juiste methode moet toegepast worden
Tests het meten van variabelen, moet beantwoorden aan
standaardisatie, validiteit en betrouwbaarheid.
Correlationeel o’zoek observatie van objecten en hun karakteristieken
noteren. Hierna gaat men na of er een verband is.
, lOMoAR cPSD| 63316909
(-1 0 1).
! Er worden bijna nooit perfecte verbanden gevonden
! Er wordt nooit een causaal verband aangetoond
! 2 onafhankelijke variabelen kunnen correleren d.m.v. een derde!! ! variabelen
kunnen ook correleren door aselecte steekproef (=foutief)
! Nooit manipulatie + vb’n p15.
Experimentele procedure
De onderzoek kan het onderzoek zelf manipuleren en controleren.
1) Representatieve steekproef opgedeeld in 2 groepen 2)
Er worden 1 of meerdere variabelen gemanipuleerd
3) Wanneer er verschillen worden opgemerkt, weet men dat er causaal verband is.
Kenmerken psychologisch onderzoek
- Metingen & resultaten zijn nooit perfect -> gemiddelde waarden
- Interne validiteit: het experiment is foutloos opgezet en uitgevoerd.
- Externe & ecologische validiteit: is veralgemening buiten het labo mogelijk?
6. Zitten er grootmoederscellen in onze hersenen?
Vb. 1: Gevalstudie Warrington en Shallice
Onderzoek van 4 patiënten met een ziekte die de hersenen aantast.
-> perfecte kennis van niet-levende concepten (een foto van een hond -> wat is dit?)
-> verstoorde kennis van levende concepten (wat is een hond?)
Een volgend onderzoek ging over een patiënt met het tegenovergestelde probleem
BESLUIT: Implicaties voor de structuur van het semantische geheugen:
Wordt er een telkens een cel geactiveerd wanneer we aan een bepaald concept denken?
1. Kennis is domein-specifiek opgebouwd. Kennis van artefacten en kennis van
levende concepten zijn elk in een ander deel van de hersenen opgeslagen.
2. Stoornissen komen door een uitval van modaliteitspecifieke kennis. => Kennis
van artefacten en kennis van levende concepten hebben elk een verschillende
structuur. De kennis steunt telkens op andere eigenschappen.
Perceptueel (levende concepten)
-> komt samen met
verstoorde kennis muziekinstrumenten
Functioneel (artefacten)
-> komt samen met verstoorde kennis van lichaamsdelen
Dit komt door het functionele belang van de lichaamsdelen en doordat we
muziekinstrumenten perceptueel waarnemen.
Downloaded by luis morgan
Het examen
Methode De Groot:
De prof bepaalt 7 cesuurvragen, die over essentiële zaken gaan, waarop de ‘grensstudent’
zou moeten kunnen antwoorden.
Na het examen wordt aan de hand van deze vragen de moeilijkheidsgraag van het examen
bepaalt via de p-waarde. Wanneer men het gemiddelde van deze waarde berekent, weet
men de proportie van de studenten die zullen slagen.
Men gaat in de lijst van de cumulatieve resultaten de waarde zoeken waarmee deze pwaarde
overeenkomt. Ten slotte gaat men een lineaire transformatie toepassen.
Hoofdstuk 1
1. What’s in a name
- Psychologie als deel van de wijsbegeerte dat over de aard en de eigenschappen van
de menselijke geest gaat.
- Psychologie als wetenschap die het bewustzijn, de bewustzijnsverschijnselen, het
psychisch gebeuren en de zielkunde onderzoekt.
- De zielkundige ontleding van de kennis van het binnenste van de mens
- Het geheel van psychische verschijnselen is een bepaalde categorie binnen een
groep, die dan onderzocht wordt.
Ook andere wetenschappen bestuderen het gedrag, maar dit gebeurt telkens vanuit een
ander gezichtspunt.
Opgelet voor:
Parapsychologie als pseudowetenschap: dit is elke poging om fenomenen uit de
natuurlijke wereld te verklaren die niet gebaseerd is op empirische studies /
methoden uit de psychologie.
Pychologie ≠ speculaties ≠ volkswijsheden.
2. Freud en psychologie
Freudprobleem: Wanneer men psychologie en psychoanalyse foutief gaat associëren
BV: Freud was geen psycholoog, maar geneesheer.
Beroepsuitwegen:
- Arbeids- en organisatiepsychologie: psychologie in de industriële wereld
, lOMoAR cPSD| 63316909
- Schoolpsychologen: diagnosticus, counselor, opvangen
van leerproblemen
- Klinische psychologie: diagnosticus of therapeut, werkend met mensen
met psychische moeilijkheden.
- Wetenschappelijk onderzoek: Bijdragen aan de wetenschappelijke kennis.
Psychiater vs. psycholoog: Psychiatrie is meer gericht naar de geneeskunde. Een psychiater
bekijkt de patiënt vanuit ziektebeelden. Zij gaan medicatie als geneesmiddel voorschrijven,
terwijl een psycholoog meer met therapieën gaat werken.
3. Beknopt historisch overzicht
Wetenschappelijke psychologie:
Fysiologie (positiefwetenschappelijk)
Filosofie (geesteswetenschappelijk)
Angelsaksisch empirisme + associationisme : enkel kennis via
onbevoorrechte zintuiglijke kennis.
Rationalisme: dualisme, geest en lichaam zijn gescheiden (=
descartiaanse visie: ontmaskerd door fysiologie. Het
descartiaans bewustzijn wordt niet langer als niet-materiële substantie
beschouwd).
Onderwerp van het onderzoek
<1900: - WUNDT -> eerste experimentele laboratorium
- Bewustzijn + introspectie.
1920: - WATSON -> introspectie ≠ wetenschappelijk.
-> enkel overte gedrag telt.
- Behaviorisme : psychologie wordt gedragswetenschap
Black box: de mens is BB. Wanneer men een stimulus uitzendt,
weet men niet wat er omgaat in de persoon zelf. Men
weet wel wat zijn respons is.
1960: - Cognitieve psychologie: over de
informatieverwerkingsmogelijkheden van de mens. Alles is
afkomstig uit de linguïstiek.
>2000 - Studie van gedrag en mentale processen i.v.m. neurologie.
= wat gebeurt er in de hersenen?
4. Methodologische vereisten
Downloaded by luis morgan
, lOMoAR cPSD| 63316909
- Systematisch empirisme: men moet de werkelijkheid systematisch observeren en
voor evidentie zorgen.
- Peer review: Publiek verifieerbare kennis -> andere onderzoekers gaan repliceren
- Toetsbaarheid: de theorie moet falsifieerbaar zijn
!!! wat wel en niet toetsbaar is kan evalueren naargelang de tijd (bv door nieuwe
technologieën).
= Wetenschappelijke vooruitgang:
- Theorie: weergeeft d erelatie tussen en set van conceoten die data of gegevens
willen verklaren of predicties maken.
- Hypothese: specifieke predictie die afgeleid is van een theorie en dan toegepast
wordt in de contect van een onderzoek
- Wetenschappelijke wet: wordt bekomen wanneer de relatie tussen verschillende
variabelen frequent bewezen is.
Essentialisme vs Operationalisme:
Operationalisering van begrippen gaat men begrippen definiëren door te verwijzen naar
observeerbare gegevens.
Een essentialistische definitie die gaat zeggen wat iets precies is.(bv: een atoom kan niet EB
worden)
5. Onderzoeksmethoden
Naturalistische observatie Observatie in de natuurlijke omgeving. (Wanneer men
weet dat men geobserveerd wordt, past men zijn gedrag
aan).
Gevalstudie Specifieke studie van 1 persoon / fenomeen. Er is geen
mogelijkheid tot systematische manipulatie,
veralgemening. ! Getuigenisverklaringen volstaan niet.
Interview correspondenten worden direct bevraagd.!!! niet sterk
genoeg voor causale verbanden
Survey verzamelen van meningen over verschillende
onderwerpen, waaruit men een algemeen besluit vormt
! Juiste methode moet toegepast worden
Tests het meten van variabelen, moet beantwoorden aan
standaardisatie, validiteit en betrouwbaarheid.
Correlationeel o’zoek observatie van objecten en hun karakteristieken
noteren. Hierna gaat men na of er een verband is.
, lOMoAR cPSD| 63316909
(-1 0 1).
! Er worden bijna nooit perfecte verbanden gevonden
! Er wordt nooit een causaal verband aangetoond
! 2 onafhankelijke variabelen kunnen correleren d.m.v. een derde!! ! variabelen
kunnen ook correleren door aselecte steekproef (=foutief)
! Nooit manipulatie + vb’n p15.
Experimentele procedure
De onderzoek kan het onderzoek zelf manipuleren en controleren.
1) Representatieve steekproef opgedeeld in 2 groepen 2)
Er worden 1 of meerdere variabelen gemanipuleerd
3) Wanneer er verschillen worden opgemerkt, weet men dat er causaal verband is.
Kenmerken psychologisch onderzoek
- Metingen & resultaten zijn nooit perfect -> gemiddelde waarden
- Interne validiteit: het experiment is foutloos opgezet en uitgevoerd.
- Externe & ecologische validiteit: is veralgemening buiten het labo mogelijk?
6. Zitten er grootmoederscellen in onze hersenen?
Vb. 1: Gevalstudie Warrington en Shallice
Onderzoek van 4 patiënten met een ziekte die de hersenen aantast.
-> perfecte kennis van niet-levende concepten (een foto van een hond -> wat is dit?)
-> verstoorde kennis van levende concepten (wat is een hond?)
Een volgend onderzoek ging over een patiënt met het tegenovergestelde probleem
BESLUIT: Implicaties voor de structuur van het semantische geheugen:
Wordt er een telkens een cel geactiveerd wanneer we aan een bepaald concept denken?
1. Kennis is domein-specifiek opgebouwd. Kennis van artefacten en kennis van
levende concepten zijn elk in een ander deel van de hersenen opgeslagen.
2. Stoornissen komen door een uitval van modaliteitspecifieke kennis. => Kennis
van artefacten en kennis van levende concepten hebben elk een verschillende
structuur. De kennis steunt telkens op andere eigenschappen.
Perceptueel (levende concepten)
-> komt samen met
verstoorde kennis muziekinstrumenten
Functioneel (artefacten)
-> komt samen met verstoorde kennis van lichaamsdelen
Dit komt door het functionele belang van de lichaamsdelen en doordat we
muziekinstrumenten perceptueel waarnemen.
Downloaded by luis morgan
