AFP Kennistoets 2; Semester 2
,Spijsverteringsstelsel
Nadat je voedsel gekauwd en ingeslikt hebt, komt het ongeveer 5 seconde later
in de maag terecht. Daar blijft het gedurende 2 tot 6 uur, waar het ondertussen
gedeeltelijk wordt verteerd (door zure maagsappen; de maagwand kan wel tegen de zure
maagsappen, omdat de dikke slijmlaag beschermend is) . Daarna wordt de voedselbrij naar de
darm getransporteerd en 5 tot 6 uur later is de vertering van het voedsel en zijn
de opnames van voedingsstoffen in het bloed voltooid. Uiteindelijk verlaten de
onverteerde (-delen) van het voedsel als feces (ontlasting) het lichaam. Dat is
ongeveer 12 tot 24 uur na het eten.
Kortgezegd;
- Voeding wordt opgenomen via de mond (mechanisch gekauwd en chemisch bewerkt door enzymen,
zoals amylase voor de vertering van zetmeel in het speeksel).
- Het voedsel gaat vervolgens verder via de slokdarm (Oesofagus).
- Naar de maag
- Dan naar de dunne darm.
1e deel; Hier worden pancreassap, gal en darmsappen aan de voedingsbrij toegevoegd.
2e deel; Door verteringsenzymen ontstaan er kleine voedseldeeltjes die via de darmwand worden
opgenomen in de bloedbaan Hier vinden de meeste verteringen en opnames plaats.
3e deel; Zorgt voor de opname van VitamineB12 en galzure zouten.
- Daarna naar de dikke darm (colon), waar water en mineralen wordt geresorbeerd, de overige resten
vormen de ontlasting.
- Tenslotte komt de ontlasting via de anus het lichaam uit.
De functie van het spijsverteringsstelsel in afzonderlijke taken;
- Opname van voedsel uit het uitwendige milieu (eten en drinken)
- Mechanische verkleining en menging van het voedsel (kauwen en kneden)
- Chemische bewerking door enzymen (vertering)
- Vervoer van voedsel door het spijsverteringskanaal (peristaltiek)
- Overdracht van de voedingsstoffen aan het bloed (resorptie)
- Uitscheiding van onverteerde en onverteerbare stoffen (ontlasting)
Het spijsverteringskanaal is de holle verbinding tussen de mondholte en de anus,
de lengte is ongeveer 8 meter. We onderscheiden het spijsverteringskanaal in de;
Mondholte, keelholte, slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm.
,Nieren en urinewegen
Een urinewegstelsel bestaat uit;
- Nieren
- Ureters
- Blaas
- Urethra
Een mens heeft twee nieren (die rechts en links naast de wervelkolom aan de rugzijde van het
lichaam te vinden zijn).
- De nier (ren) wordt van bloed voorzien via de nierslagader (arteria renalis), dit
is een
aftakking van de aorta.
- Het bloed dat via deze vertakking van de nierslagader door de nieren
stroomt, wordt door hele kleine nefronen gefilterd (per dag filteren de nieren wel
180 liter bloed).
* Het door de nieren gezuiverde bloed wordt afgevoerd via de nierader
(vena renalis).
* Het door de nieren ‘ongezuiverde’ bloed wordt opgevangen en heet
voorurine.
- In de nierbuisjes (tubuli) en in de verzamelbuizen wordt een belangrijk deel
van de voorurine weer terug opgenomen.
- Er vind continue uitwisseling plaats tussen de voorurine in het nefron en de
daaromheen liggende capillairen van de bloedbaan.
- De urine wordt via de urineleiders afgevoerd naar de blaas, die onder de
bekkenholte ligt.
- De urinebuis zorgt ervoor dat de urine vanuit de blaas naar buiten wordt
getransporteerd, dit proces noemen we mictie.
De functies van de nieren in het kort;
- Filteren van bloed (zuiveren van afvalstoffen)
- Productie van urine
- Regulering van de pH (zuurgraad) van het bloed
- Regulering van de vocht- en elektrolytenbalans
- Stimuleren aanmaak van erytrocyten door het produceren van hormoon
erytropoëtine
- Activeren van vitamineD
- Regulering van de bloeddruk
1. Bloeddrukregistratie;
In de nieren bevinden zich kleine sensoren (baroreceptoren) die de bloeddruk meten.
2. Renine-afgifte;
Als de bloeddruk daalt, geven speciale cellen in de nieren (juxtamedullaire cellen) een enzym
genaamd renine af.
3. Omzetting naar Angiotensine 1:
Renine zet een eiwit in het bloed (angiotensinogeen) om in een stof genaamd angiotensine 1.
4. Omzetting naar Angiotensine 2:
Angiotensine 1 wordt vervolgens door een ander enzym (ACE) omgezet in angiotensine 2.
5. Effecten van Angiotensine 2:
, - Vasoconstrictie = Angiotensine 2 zorgt ervoor dat de bloedvaten samentrekken, wat helpt om de
bloeddruk te verhogen.
- Afgifte van Aldosteron = Angiotensine 2 stimuleert ook de afgifte van het hormoon aldosteron door de
bijnierschors.
1. Effecten van Aldosteron:
- Reabsorptie van Natrium en Water = Aldosteron zorgt ervoor dat de nieren meer natrium (Na+) en
water terug in het bloed opnemen.
- Verhoging van het Vochtvolume en de Bloeddruk = Door meer water in het bloed op te nemen, neemt
het totale vochtvolume in het lichaam toe, wat de bloeddruk helpt verhogen.
Kortom, dit systeem helpt de bloeddruk te reguleren door de bloedvaten te vernauwen en meer water in het
bloed op te nemen.
,Spijsverteringsstelsel
Nadat je voedsel gekauwd en ingeslikt hebt, komt het ongeveer 5 seconde later
in de maag terecht. Daar blijft het gedurende 2 tot 6 uur, waar het ondertussen
gedeeltelijk wordt verteerd (door zure maagsappen; de maagwand kan wel tegen de zure
maagsappen, omdat de dikke slijmlaag beschermend is) . Daarna wordt de voedselbrij naar de
darm getransporteerd en 5 tot 6 uur later is de vertering van het voedsel en zijn
de opnames van voedingsstoffen in het bloed voltooid. Uiteindelijk verlaten de
onverteerde (-delen) van het voedsel als feces (ontlasting) het lichaam. Dat is
ongeveer 12 tot 24 uur na het eten.
Kortgezegd;
- Voeding wordt opgenomen via de mond (mechanisch gekauwd en chemisch bewerkt door enzymen,
zoals amylase voor de vertering van zetmeel in het speeksel).
- Het voedsel gaat vervolgens verder via de slokdarm (Oesofagus).
- Naar de maag
- Dan naar de dunne darm.
1e deel; Hier worden pancreassap, gal en darmsappen aan de voedingsbrij toegevoegd.
2e deel; Door verteringsenzymen ontstaan er kleine voedseldeeltjes die via de darmwand worden
opgenomen in de bloedbaan Hier vinden de meeste verteringen en opnames plaats.
3e deel; Zorgt voor de opname van VitamineB12 en galzure zouten.
- Daarna naar de dikke darm (colon), waar water en mineralen wordt geresorbeerd, de overige resten
vormen de ontlasting.
- Tenslotte komt de ontlasting via de anus het lichaam uit.
De functie van het spijsverteringsstelsel in afzonderlijke taken;
- Opname van voedsel uit het uitwendige milieu (eten en drinken)
- Mechanische verkleining en menging van het voedsel (kauwen en kneden)
- Chemische bewerking door enzymen (vertering)
- Vervoer van voedsel door het spijsverteringskanaal (peristaltiek)
- Overdracht van de voedingsstoffen aan het bloed (resorptie)
- Uitscheiding van onverteerde en onverteerbare stoffen (ontlasting)
Het spijsverteringskanaal is de holle verbinding tussen de mondholte en de anus,
de lengte is ongeveer 8 meter. We onderscheiden het spijsverteringskanaal in de;
Mondholte, keelholte, slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm.
,Nieren en urinewegen
Een urinewegstelsel bestaat uit;
- Nieren
- Ureters
- Blaas
- Urethra
Een mens heeft twee nieren (die rechts en links naast de wervelkolom aan de rugzijde van het
lichaam te vinden zijn).
- De nier (ren) wordt van bloed voorzien via de nierslagader (arteria renalis), dit
is een
aftakking van de aorta.
- Het bloed dat via deze vertakking van de nierslagader door de nieren
stroomt, wordt door hele kleine nefronen gefilterd (per dag filteren de nieren wel
180 liter bloed).
* Het door de nieren gezuiverde bloed wordt afgevoerd via de nierader
(vena renalis).
* Het door de nieren ‘ongezuiverde’ bloed wordt opgevangen en heet
voorurine.
- In de nierbuisjes (tubuli) en in de verzamelbuizen wordt een belangrijk deel
van de voorurine weer terug opgenomen.
- Er vind continue uitwisseling plaats tussen de voorurine in het nefron en de
daaromheen liggende capillairen van de bloedbaan.
- De urine wordt via de urineleiders afgevoerd naar de blaas, die onder de
bekkenholte ligt.
- De urinebuis zorgt ervoor dat de urine vanuit de blaas naar buiten wordt
getransporteerd, dit proces noemen we mictie.
De functies van de nieren in het kort;
- Filteren van bloed (zuiveren van afvalstoffen)
- Productie van urine
- Regulering van de pH (zuurgraad) van het bloed
- Regulering van de vocht- en elektrolytenbalans
- Stimuleren aanmaak van erytrocyten door het produceren van hormoon
erytropoëtine
- Activeren van vitamineD
- Regulering van de bloeddruk
1. Bloeddrukregistratie;
In de nieren bevinden zich kleine sensoren (baroreceptoren) die de bloeddruk meten.
2. Renine-afgifte;
Als de bloeddruk daalt, geven speciale cellen in de nieren (juxtamedullaire cellen) een enzym
genaamd renine af.
3. Omzetting naar Angiotensine 1:
Renine zet een eiwit in het bloed (angiotensinogeen) om in een stof genaamd angiotensine 1.
4. Omzetting naar Angiotensine 2:
Angiotensine 1 wordt vervolgens door een ander enzym (ACE) omgezet in angiotensine 2.
5. Effecten van Angiotensine 2:
, - Vasoconstrictie = Angiotensine 2 zorgt ervoor dat de bloedvaten samentrekken, wat helpt om de
bloeddruk te verhogen.
- Afgifte van Aldosteron = Angiotensine 2 stimuleert ook de afgifte van het hormoon aldosteron door de
bijnierschors.
1. Effecten van Aldosteron:
- Reabsorptie van Natrium en Water = Aldosteron zorgt ervoor dat de nieren meer natrium (Na+) en
water terug in het bloed opnemen.
- Verhoging van het Vochtvolume en de Bloeddruk = Door meer water in het bloed op te nemen, neemt
het totale vochtvolume in het lichaam toe, wat de bloeddruk helpt verhogen.
Kortom, dit systeem helpt de bloeddruk te reguleren door de bloedvaten te vernauwen en meer water in het
bloed op te nemen.
