Samenvatting impact NaSk hoofdstuk 4 Kracht en beweging

Een kracht kan de volgende uitwerkingen op een voorwerp hebben:

 Het voorwerp verandert van vorm (en kan zelfs breken)
 Het voorwerp komt in beweging
 Het voorwerp gaat steeds sneller of juist steeds langzamer bewegen
 De bewegingsrichting van het voorwerp verandert (het voorwerp gaat bijvoorbeeld de bocht
om)



Krachten die op afstand werken:
Magnetische kracht

Magnetische krachten werken tussen magneten onderling of tussen een magneet en een ijzeren
voorwerp.

Elektrische kracht

Het effect van elektrische krachten merk je als je droog haar kamt met een plastic kam. De kam trekt
het haar aan

Zwaartekracht

De zwaartekracht laat voorwerpen omlaag vallen. Zonder zwaartekracht zou alles door de ruimte
zweven. Door de zwaartekracht van de zon blijft de aarde in zijn baan om de zon draaien.



Krachten met contact:
Kleefkracht

Kleefkracht ken je van plakband en lijm. Vliegen hebben dunne haartjes onder hun pootjes. Daardoor
kunnen ze over muren of zelfs tegen het plafond lopen. De kleefkracht van die haartjes voorkomt dat
ze vallen.

Veerkracht

In een balpen en onder je fietszadel zit een veer. In een veer die wordt ingedrukt of uitgerekt,
ontstaat een tegenkracht om de veer weer in zijn beginvorm te krijgen. Die kracht wordt veerkracht
genoemd.

Spankracht

Net als een veer rekt een touw ook een beetje uit als je eraan trekt. Het touw levert een kracht om
weer zijn oorspronkelijke lengte te krijgen. De kracht die het gespannen touw levert wordt
spankracht genoemd.

Wrijvingskracht

Een auto die hard remt laat remsporen op de weg achter. De wielen oefenen tijdens het remmen een
kracht uit op de weg. Deze kracht wordt wrijvingskracht genoemd. Ook wanneer de auto rijdt is er
een wrijvingskracht tussen de wielen en de weg. Als het geijzeld heeft en de straten spekglad zijn
merk je pas goed dat je wrijvingskracht nodig hebt om te lopen of te fietsen.

, Een hardloper maakt gebruik van wrijvingskracht bij de start en tijdens het lopen. Hij buigt zijn
lichaam tijdens de afzet naar voren, door de wrijvingskracht glijdt zijn schoen niet weg. De spierkracht
in zijn benen duwt zijn lichaam naar voren.

Luchtweerstand

De luchtweerstandskracht voel je als je door de lucht beweegt. Ook windkracht wordt beschouwd als
luchtweerstand. Je voelt het vooral tijdens een storm of als je je hand buiten een rijdende auto
steekt. Zeilboten gebruiken luchtweerstand om vooruit te komen. Ook vliegeren gaat niet zonder
luchtweerstand.



Je kunt luchtweerstand zo klein mogelijk maken door:

 Laag te blijven als je aan het wielrennen bent.
 En vogels doen dat om in een V-vorm te vliegen.
 En een aerodynamische vorm te kiezen.



Andere krachten
G-Krachten

Je voelt G-krachten wanneer een auto scherp door de bocht gaat. Het zijn krachten van opzij. En je
kunt G-krachten vinden in een achtbaan.

Afzetkracht

Wordt gebruik door/bij

 Vissen om te zwemmen
 Een vogel om te vliegen
 Een helikopter om te vliegen

Stuwkracht

Draagkracht

Wordt gebruik door/bij

 Een tas op tafel leggen




Zwaarte punt en stabiliteit

Figuur 24 A gaat omvallen

En Figuur 24 B gaat niet omvallen

Dat komt door het zwaartepunt die moet in

het steunvlak liggen om niet om te vallen.