Financiële analyse
Inhoudsopgave
Deel 1: Het ontstaan van een onderneming ..................................................................................................... 1
Deel 2: Een financiële analyse .......................................................................................................................... 4
1. Inleiding .................................................................................................................................................... 4
1.1: Bedrijfsinformatie ................................................................................................................................... 4
1.2: Stakeholders ........................................................................................................................................... 4
1.3: Is een onderneming succesvol? .............................................................................................................. 5
1.4: De jaarrekening....................................................................................................................................... 5
1.5: Belfirst..................................................................................................................................................... 6
1.6: De Nationale Bank van België ................................................................................................................. 6
Deel 3: De herwerkte balans en resultatenrekening ......................................................................................... 6
1. De herwerkte balans ................................................................................................................................. 6
1.1: Actiefzijde ............................................................................................................................................... 7
1.2: Passiefzijde ............................................................................................................................................. 7
2. De herwerkte resultatenrekening ............................................................................................................. 8
Deel 4: Financiële analysetechnieken ............................................................................................................... 9
1. Verticale en horizontale analyse ............................................................................................................... 9
1.1: Verticale analyse ..................................................................................................................................... 9
1.2: Horizontale analyse .............................................................................................................................. 10
Deel 5: Ratio-analyse ...................................................................................................................................... 10
1. De liquiditeit ....................................................................................................................................... 10
1.1: Het nettobedrijfskapitaal ...................................................................................................................... 11
1.2: Liquiditeit in ruime zin (current ratio) .................................................................................................. 12
1.3: Liquiditeit in enge zin (quick ratio of acid test) ..................................................................................... 12
1.4: Inzicht in de liquiditeitsfactoren ........................................................................................................... 12
2. De solvabiliteit.................................................................................................................................... 16
2.1 De solvabiliteitsratio of graad van financiële autonomie .............................................................. 16
2.2 De algemene schuldgraad ............................................................................................................. 16
3. De rendabiliteit ....................................................................................................................................... 17
3.1 Rendabiliteit van de verkopen (Return on Sales) .......................................................................... 17
3.2 Rendabiliteit van de activa (Return on Assets) .............................................................................. 18
3.3 Relatie Verkoopmarge en Rendabiliteit van het totaal actief ........................................................ 19
3.4 Rendabiliteit van het eigen vermogen (Return on Equity) ............................................................ 19
4. Ratio-analyse: interpretatie van resultaten ............................................................................................ 20
4.1 Combinatie liquiditeit en rendabiliteit .......................................................................................... 20
4.2 Combinatie rendabiliteit en solvabiliteit: de financiële hefboom ................................................. 21
4.3 Combinatie solvabiliteit en liquiditeit: financiële risico ................................................................ 24
5. Cashflow ................................................................................................................................................. 24
5.1 Dekking van het totaal vreemd vermogen .................................................................................... 25
5.2 Dekking van het vreemd vermogen op lange termijn ................................................................... 25
5.3 Dekking van de schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen → BELANGRIJK! .. 25
6. EBITDA of brutobedrijfsresultaat ............................................................................................................ 26
,Financiële analyse
7. Terugbetalingscapaciteit (TBC) ............................................................................................................... 26
8. Bruto toegevoegde waarde .................................................................................................................... 27
Deel 6: Een onderneming waarderen ............................................................................................................. 28
1. Boekwaarde ............................................................................................................................................ 28
2. Gecorrigeerd nettovermogen .................................................................................................................. 29
2.1 Intrinsieke waarde ......................................................................................................................... 29
2.2 Going concern waarde .................................................................................................................. 29
3. Rendementswaarde ................................................................................................................................ 29
3.1 Rendementswaarde op basis van de gecorrigeerde nettowinst ................................................... 29
3.2 Rendementswaarde op basis van de toekomstige winstverwachting ........................................... 31
3.3 Discounted cashflow methode ..................................................................................................... 32
4. De multiplicatormethode ........................................................................................................................ 32
5. Conclusie ................................................................................................................................................. 33
Vragen testjes................................................................................................................................................. 33
,Financiële analyse
Deel 1: Het ontstaan van een onderneming
1) Wat is het verschil tussen een onderhandse en een notariële akte?
- Onderhandse akte: onderling opgericht tussen partners.
- Notariële akte: opgericht door notaris, nodig voor het oprichten van een
vennootschap.
2) Welke soorten aandelen bestaan er en wat is het verschil tussen de verschillende
soorten?
Aandelen kunnen ingedeeld worden op basis van verschillende criteria:
- Reguliere aandelen: geven de aandeelhouder stemrecht in de algemene
vergadering en recht op dividend, maar pas na eventuele preferente
aandeelhouders.
- Preferente/bevoorrechte aandelen: geven voorrang bij dividenduitkering (en
soms bij terugbetaling bij faillissement), meestal met beperkt of geen stemrecht.
- Prioritaire aandelen: geven extra zeggenschap doordat ze bijzondere stemrechten
hebben, zoals het benoemen of ontslaan van bestuurders.
- Winstaandelen: geven recht op (een deel van) de winst, maar meestal geen
stemrecht en geen aandeel in het kapitaal.
- Stemloze aandelen: geven recht op dividend, maar geen stemrecht in de
algemene vergadering.
- Winstrechtloze aandelen: geven wel stemrecht, maar geen recht op winst of
dividend.
Sinds het nieuw vennootschapsrecht is de beslissingsvrijheid enorm verruimd en
kunnen aandeelhouders zelf kiezen welke rechten ze aan welke aandelen koppelen.
In principe: 1 aandeel = 1 stem maar in statuten kan hiervan afgeweken worden:
- A-aandelen (meer beslissingsbevoegdheid en/of meer winstdeelname)
- B-aandelen (minder beslissingsbevoegdheid en/of winstdeelname)
Aandelenrendement
Bestaat uit 2 componenten:
- Dividendrendement
- Kapitaalwinst
→ allebei onzeker
Voorbeeld
Op t = 0 koop je een aandeel van bedrijf XYZ aan 60 euro. Vlak na de dividendbetaling
(op t = 1) verkoop je je aandeel. Je hebt een dividend van 5 euro ontvangen. De
verkoopprijs van het aandeel XYZ bedraagt 64 euro.
De kapitaalwinst van het aandeel = (64-60)/60 = 0.0667
Het dividendrendement = 5/60 = 0.0833
Het totale rendement is bijgevolg = 0.0667 + 0.0833 = 0.15
1
, Financiële analyse
Voor- en nadelen van aandelen
Voordelen Nadelen
- Aandeelhouder is niet - Onzeker
aansprakelijk voor schulden van - Risicokapitaal van de onderneming:
de onderneming. bij vereffening geen waarborg dat
iets terugbetaald wordt.
3) Waarom kiezen voor een vennootschap en een eenmanszaak?
Wat zijn de voordelen van een vennootschap?
- Een vennootschap geeft bescherming van het privévermogen tegen schuldeisers
van de vennootschap. Zo kunnen schuldeisers het volledige vermogen opvragen
van een onderneming indien de onderneming weigert om zijn schulden te
betalen, uiteraard altijd met respect voor de bevoorrechte schuldeisers.
- Daarenboven is de aandeelhouder niet privé aansprakelijk voor gebeurlijke
fouten die de vennootschap uitvoerde. Zo zal dus een bouwfirma aansprakelijk
gesteld worden als ze een grove fout maakte bij de uitvoering van een bouw
terwijl op dat ogenblik de aandeelhouders niet persoonlijk aansprakelijk gesteld
kunnen worden.
- De belastingdruk voor een vennootschap is lager dan deze van de natuurlijk
personen, zelfstandigen of vrije beroepers. In de personenbelasting, waaronder
de zelfstandige en vrije beroepers vallen, geldt een progressief belastingstelsel dat
al snel oploopt tot 50%. Een goed verdienende zelfstandige zal al snel 50% van
zijn winst (= loon) zien wegvloeien naar de fiscus. Bij een vennootschap is de
belastingdruk 33% (+ crisisbelasting van 3% = 33,99%). Voor sommige
ondernemingen kan dit zelfs nog lager uitvallen en is er sprake van een verlaagd
tarief.
We kunnen ons dan ook de vraag stellen waarom niet iedereen een vennootschap
opricht. Wat zijn de nadelen van een vennootschap?
- Bij een NV moet je zorgen dat je oprichtingskapitaal hebt om te storten op een
zichtrekening. Bij een BV is dit niet meer nodig maar moet je wel kunnen
aantonen dat je over voldoende aanvangskapitaal beschikt. Als je start als
zelfstandige (eenmanszaak) dan heb je geen oprichtingskapitaal nodig. Wil je
morgen starten als beleggingsadviseur dan is misschien een computer
noodzakelijk maar voor de rest heb je niets anders nodig dan heel veel
commercieel talent.
- Je bent wettelijk verplicht tot het voeren van een dubbele boekhouding. Dat wil
zeggen dat je al de documenten gaat boeken volgens het principe debet en credit
ofwel het principe van de dubbele boekhouding. Daaruit volgt dat je jaarlijks
wettelijk gehouden bent om een jaarrekening op te maken. Heel wat
ingewikkelder dan een zelfstandige die een kasdagboek bijhoudt voor zijn
inkomsten en aankoopfacturen om zijn beroepskosten te bewijzen.
- De meeste zelfstandige laten trouwens hun boekhouding uitvoeren door een
boekhouder. En daar schuilt een derde obstakel. De meeste boekhouders zullen
algauw meer aanrekenen voor de boekhouding van een vennootschap dan deze
voor een éénmanszaak. De reden daarvoor is te vinden in het vorige nadeel.
2
Inhoudsopgave
Deel 1: Het ontstaan van een onderneming ..................................................................................................... 1
Deel 2: Een financiële analyse .......................................................................................................................... 4
1. Inleiding .................................................................................................................................................... 4
1.1: Bedrijfsinformatie ................................................................................................................................... 4
1.2: Stakeholders ........................................................................................................................................... 4
1.3: Is een onderneming succesvol? .............................................................................................................. 5
1.4: De jaarrekening....................................................................................................................................... 5
1.5: Belfirst..................................................................................................................................................... 6
1.6: De Nationale Bank van België ................................................................................................................. 6
Deel 3: De herwerkte balans en resultatenrekening ......................................................................................... 6
1. De herwerkte balans ................................................................................................................................. 6
1.1: Actiefzijde ............................................................................................................................................... 7
1.2: Passiefzijde ............................................................................................................................................. 7
2. De herwerkte resultatenrekening ............................................................................................................. 8
Deel 4: Financiële analysetechnieken ............................................................................................................... 9
1. Verticale en horizontale analyse ............................................................................................................... 9
1.1: Verticale analyse ..................................................................................................................................... 9
1.2: Horizontale analyse .............................................................................................................................. 10
Deel 5: Ratio-analyse ...................................................................................................................................... 10
1. De liquiditeit ....................................................................................................................................... 10
1.1: Het nettobedrijfskapitaal ...................................................................................................................... 11
1.2: Liquiditeit in ruime zin (current ratio) .................................................................................................. 12
1.3: Liquiditeit in enge zin (quick ratio of acid test) ..................................................................................... 12
1.4: Inzicht in de liquiditeitsfactoren ........................................................................................................... 12
2. De solvabiliteit.................................................................................................................................... 16
2.1 De solvabiliteitsratio of graad van financiële autonomie .............................................................. 16
2.2 De algemene schuldgraad ............................................................................................................. 16
3. De rendabiliteit ....................................................................................................................................... 17
3.1 Rendabiliteit van de verkopen (Return on Sales) .......................................................................... 17
3.2 Rendabiliteit van de activa (Return on Assets) .............................................................................. 18
3.3 Relatie Verkoopmarge en Rendabiliteit van het totaal actief ........................................................ 19
3.4 Rendabiliteit van het eigen vermogen (Return on Equity) ............................................................ 19
4. Ratio-analyse: interpretatie van resultaten ............................................................................................ 20
4.1 Combinatie liquiditeit en rendabiliteit .......................................................................................... 20
4.2 Combinatie rendabiliteit en solvabiliteit: de financiële hefboom ................................................. 21
4.3 Combinatie solvabiliteit en liquiditeit: financiële risico ................................................................ 24
5. Cashflow ................................................................................................................................................. 24
5.1 Dekking van het totaal vreemd vermogen .................................................................................... 25
5.2 Dekking van het vreemd vermogen op lange termijn ................................................................... 25
5.3 Dekking van de schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen → BELANGRIJK! .. 25
6. EBITDA of brutobedrijfsresultaat ............................................................................................................ 26
,Financiële analyse
7. Terugbetalingscapaciteit (TBC) ............................................................................................................... 26
8. Bruto toegevoegde waarde .................................................................................................................... 27
Deel 6: Een onderneming waarderen ............................................................................................................. 28
1. Boekwaarde ............................................................................................................................................ 28
2. Gecorrigeerd nettovermogen .................................................................................................................. 29
2.1 Intrinsieke waarde ......................................................................................................................... 29
2.2 Going concern waarde .................................................................................................................. 29
3. Rendementswaarde ................................................................................................................................ 29
3.1 Rendementswaarde op basis van de gecorrigeerde nettowinst ................................................... 29
3.2 Rendementswaarde op basis van de toekomstige winstverwachting ........................................... 31
3.3 Discounted cashflow methode ..................................................................................................... 32
4. De multiplicatormethode ........................................................................................................................ 32
5. Conclusie ................................................................................................................................................. 33
Vragen testjes................................................................................................................................................. 33
,Financiële analyse
Deel 1: Het ontstaan van een onderneming
1) Wat is het verschil tussen een onderhandse en een notariële akte?
- Onderhandse akte: onderling opgericht tussen partners.
- Notariële akte: opgericht door notaris, nodig voor het oprichten van een
vennootschap.
2) Welke soorten aandelen bestaan er en wat is het verschil tussen de verschillende
soorten?
Aandelen kunnen ingedeeld worden op basis van verschillende criteria:
- Reguliere aandelen: geven de aandeelhouder stemrecht in de algemene
vergadering en recht op dividend, maar pas na eventuele preferente
aandeelhouders.
- Preferente/bevoorrechte aandelen: geven voorrang bij dividenduitkering (en
soms bij terugbetaling bij faillissement), meestal met beperkt of geen stemrecht.
- Prioritaire aandelen: geven extra zeggenschap doordat ze bijzondere stemrechten
hebben, zoals het benoemen of ontslaan van bestuurders.
- Winstaandelen: geven recht op (een deel van) de winst, maar meestal geen
stemrecht en geen aandeel in het kapitaal.
- Stemloze aandelen: geven recht op dividend, maar geen stemrecht in de
algemene vergadering.
- Winstrechtloze aandelen: geven wel stemrecht, maar geen recht op winst of
dividend.
Sinds het nieuw vennootschapsrecht is de beslissingsvrijheid enorm verruimd en
kunnen aandeelhouders zelf kiezen welke rechten ze aan welke aandelen koppelen.
In principe: 1 aandeel = 1 stem maar in statuten kan hiervan afgeweken worden:
- A-aandelen (meer beslissingsbevoegdheid en/of meer winstdeelname)
- B-aandelen (minder beslissingsbevoegdheid en/of winstdeelname)
Aandelenrendement
Bestaat uit 2 componenten:
- Dividendrendement
- Kapitaalwinst
→ allebei onzeker
Voorbeeld
Op t = 0 koop je een aandeel van bedrijf XYZ aan 60 euro. Vlak na de dividendbetaling
(op t = 1) verkoop je je aandeel. Je hebt een dividend van 5 euro ontvangen. De
verkoopprijs van het aandeel XYZ bedraagt 64 euro.
De kapitaalwinst van het aandeel = (64-60)/60 = 0.0667
Het dividendrendement = 5/60 = 0.0833
Het totale rendement is bijgevolg = 0.0667 + 0.0833 = 0.15
1
, Financiële analyse
Voor- en nadelen van aandelen
Voordelen Nadelen
- Aandeelhouder is niet - Onzeker
aansprakelijk voor schulden van - Risicokapitaal van de onderneming:
de onderneming. bij vereffening geen waarborg dat
iets terugbetaald wordt.
3) Waarom kiezen voor een vennootschap en een eenmanszaak?
Wat zijn de voordelen van een vennootschap?
- Een vennootschap geeft bescherming van het privévermogen tegen schuldeisers
van de vennootschap. Zo kunnen schuldeisers het volledige vermogen opvragen
van een onderneming indien de onderneming weigert om zijn schulden te
betalen, uiteraard altijd met respect voor de bevoorrechte schuldeisers.
- Daarenboven is de aandeelhouder niet privé aansprakelijk voor gebeurlijke
fouten die de vennootschap uitvoerde. Zo zal dus een bouwfirma aansprakelijk
gesteld worden als ze een grove fout maakte bij de uitvoering van een bouw
terwijl op dat ogenblik de aandeelhouders niet persoonlijk aansprakelijk gesteld
kunnen worden.
- De belastingdruk voor een vennootschap is lager dan deze van de natuurlijk
personen, zelfstandigen of vrije beroepers. In de personenbelasting, waaronder
de zelfstandige en vrije beroepers vallen, geldt een progressief belastingstelsel dat
al snel oploopt tot 50%. Een goed verdienende zelfstandige zal al snel 50% van
zijn winst (= loon) zien wegvloeien naar de fiscus. Bij een vennootschap is de
belastingdruk 33% (+ crisisbelasting van 3% = 33,99%). Voor sommige
ondernemingen kan dit zelfs nog lager uitvallen en is er sprake van een verlaagd
tarief.
We kunnen ons dan ook de vraag stellen waarom niet iedereen een vennootschap
opricht. Wat zijn de nadelen van een vennootschap?
- Bij een NV moet je zorgen dat je oprichtingskapitaal hebt om te storten op een
zichtrekening. Bij een BV is dit niet meer nodig maar moet je wel kunnen
aantonen dat je over voldoende aanvangskapitaal beschikt. Als je start als
zelfstandige (eenmanszaak) dan heb je geen oprichtingskapitaal nodig. Wil je
morgen starten als beleggingsadviseur dan is misschien een computer
noodzakelijk maar voor de rest heb je niets anders nodig dan heel veel
commercieel talent.
- Je bent wettelijk verplicht tot het voeren van een dubbele boekhouding. Dat wil
zeggen dat je al de documenten gaat boeken volgens het principe debet en credit
ofwel het principe van de dubbele boekhouding. Daaruit volgt dat je jaarlijks
wettelijk gehouden bent om een jaarrekening op te maken. Heel wat
ingewikkelder dan een zelfstandige die een kasdagboek bijhoudt voor zijn
inkomsten en aankoopfacturen om zijn beroepskosten te bewijzen.
- De meeste zelfstandige laten trouwens hun boekhouding uitvoeren door een
boekhouder. En daar schuilt een derde obstakel. De meeste boekhouders zullen
algauw meer aanrekenen voor de boekhouding van een vennootschap dan deze
voor een éénmanszaak. De reden daarvoor is te vinden in het vorige nadeel.
2
