Boekhouden (module 3)
Prof: Declair Inge
1
, © 2025-2026 – Kato Van de Velde – AP
Inhoud
1. het systeem van dubbel boekhouden p. 3
1.1 de balans p. 3
1.2 de balansrekeningen p. 4
1.3 de resultatenrekeningen p. 5
1.4 het minimum algemeen rekenstelsel (MAR) p. 6
1.5 journaal en grootboek p. 7
1.6 de proef- en saldibalans p. 7
2. de aan- en verkoopcyclus met hun uitgaven- en
inkomstenstroom p. 8
2.1 boekhoudkundige verwerking van aankopen van handelsgoederen p. 8
2.2 boekhoudkundige verwerking van verkopen van handelsgoederen
als bedrijfsopbrengsten p. 10
2.3 voorraadwijzigingen handelsgoederen p. 11
3. de personeelskosten en hun uitgavenstroom p. 12
3.1 algemene begrippen p. 12
3.2 boekhoudkundige verwerking door onderneming zelf p. 13
3.3 schematische samenvatting p. 14
2
, © 2025-2026 – Kato Van de Velde – AP
1. het systeem van dubbel boekhouden
o Boek p. 23 – 109
1.1 de balans
boekhouden = verrichtingen registreren voor een bedrijf
doel: informatie verstrekken aan; fiscus, investeerders, aandeelhouders,
concurrentie, klanten, werknemers, banken & leveranciers
jaarrekening bestaat uit: balans, toelichting & resultatenrekening
balans: totaal actief = totaal passief
activa: bezittingen / werkmiddelen
vaste activa = blijvend bestemd voor uitbating van onderneming
vlottende activa (bank R/C, kas, …)
passiva: financieringsmiddelen
eigen vermogen (kapitaal)
vreemd vermogen (schulden)
passief = kapitaal + schulden
kapitaal = actief – schulden
actiefzijde: graad van liquiditeit van de bezittingen
vaste activia (kleinste graad liquiditeit): - immateriële vaste activia
- materiële vaste activia
- financiële vaste activia
vlottende activia: - vorderingen > 1 jaar
- voorraden en bestellingen in uitvoering
- vorderingen < 1 jaar
- geldbeleggingen
- liquide middelen
- overlopende rekeningen
passiefzijde: graad van opeisbaarheid van financieringsmiddelen
eigen vermogen: - inbreng (kapitaal & buiten kapitaal)
- herwaarderingsmeerwaarden
- reserves
- overgedragen winst
- kapitaalsubsidies
- voorschot aan de vennoten op de verdeling van het nettoactief
voorzieningen & uitgestelde belastingen (vreemd vermogen):
- voorzieningen voor risico’s & kosten
- uitgestelde belastingen
schulden (vreemd vermogen): - schulden > 1 jaar
- schulden < 1 jaar
- overlopende rekeningen
kapitaalvennootschappen: eigen vermogen (kapitaal) + schulden
kapitaalloze vennootschappen: eigen vermogen ((on)beschikbaar) + schulden
wettelijk mogen enkel gedagtekende verantwoordingsstukken geregistreerd worden in
boekhouding
aankoopfactuur: - toename van bezittingen in vaste activa
- toename van BTW-vordering
- toename van schulden
3
, © 2025-2026 – Kato Van de Velde – AP
bankrekeninguitrteksel: - afname van tegoed op bankrekening
- afname van schuld ten aanzien van leverancier
balans:
1.2 de balansrekeningen
linkerzijde: debetzijde
rechterzijde: creditzijde
actiefrekening: - debiteren + (bezittingen nemen toe)
- crediteren - (bezittingen nemen af)
debetsaldo
passiefrekening: - debiteren - (schulden nemen af)
- crediteren + (schulden nemen toe)
creditsaldo
gedebiteerde bedrag = gecrediteerde bedrag
als je al 2x hebt gedebiteerd, moet je gaan crediteren (en omgekeerd)
stappenplan:
1. Welke rekening? actief of passief
2. Welke verandering? vermeerdering of vermindering
3. Boeking? debet of credit
dynamisch: word gebruikt bij boeking van elk document
betrekking op 1 enkel actief of passie bestanddeel
afsluiten actiefrekeningen: debetsaldo noteren op kleinste zijde (C) (totalen gelijk maken)
afsluiten passiefrekeningen: creditsaldo noteren op kleinste zijde (D) (totalen gelijk maken)
4