Samenvatting begrippenlijst neuroanatomie & neurofysiologie

Begrippenlijst Biopsychologie
1ste modulen: neuroanatomie
Begrip Definitie
Centraal zenuwstelsel Complex netwerk vn neuronen &
steuncellen, goed beschermt door schedel
& wervelkolom, 3 hersenvliezen &
cerebrospinale vocht.
En heeft als functie:
- Integreren & coördineren vn
sensorische info
- Plannen v/d motorische respons
- Hogere cognitieve functies
Perifeer zenuwstelsel Verbind neuronen v/h centrale
zenuwstelsel met de rest v/h lichaam.
Bundels axonen vormen samen perifere
zenuwstelsel  onderverdeeld in craniale
& ruggenmergzenuw
Afferent zenuwstelsel het deel van het perifere zenuwstelsel dat
 Somatisch VS. Visceraal informatie van zintuigen en receptoren in
het hele lichaam transporteert naar het
centrale zenuwstelsel
Efferent zenuwstelsel het deel van het zenuwstelsel dat
 Somatisch vs. Autonoom impulsen wegvoert van het centrale
(parasympatisch & sympathisch) zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg)
naar de spieren en klieren
Craniale zenuwen: Zenuwen die rechtstreeks aftakken v/d
hersenen, hebben elk een naam +
romeins cijfer. Je hebt sensorische (geven
info door nr hersenen) en motorische
(geven hersensignalen door nr spieren) of
sensomotorisch.
Nervus olfactorius (I) zuiver sensorisch;
reukepitheel
Nervus opticus (II) sensibel;
visuele info transporteert

Nervus oculomotorius (III) motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die verschillende
oogspieren aanstuurt, intrinsieke oogspier
aangestuurd: iris & lens kunnen
veranderen
Nervus trochlearis (IV) motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die verschillende
oogspieren aanstuurt, beweging v/h oog
Nervus trigeminus (V) Gemengde zenuw;
Sensorisch: leid sensorische info v/h hoofd
& aangezicht nr hersenen
Motorisch: stuurt verschillende
kauwspieren aan,
zenuw bestaat uit 3 takken:
- Nervus opthalmicus: sensorische
info vanuit bovenste deel v/h
aangezicht nr hersenen stuurt
- Nervus maxillaris: sensorische info
vanuit middelste deel
- Nervus mandibularis: sensorische
info vanuit onderste deel stuurt +
motorische info nr kauwspieren
1

, stuurt
Nervus abducens (VI) Motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die oogspieren aanstuurt
+ zorgt voor beweging v/h oog
Nervus facialis (VII) Gemengde zenuw;
Sensorische: smaakzintuigen vn voorste
2/3 deel v/d tong
Motorisch: aansturen vn spieren i/h
aangezicht  verschillende
gelaatsuitdrukkingen (mimiek)
Nervus vestibulocochlearis (VIII) Sensorische zenuw;
2 delen:
- Pars vestibularis: info i/h
evenwichtsorgaan i/h middenoor
- Pars: cochlearis: geluidsinfo vanuit
slakkenhuis v/h binnenoor
Nervus glossopharyngeus (IX) Gemengde zenuw: die tong & keel
bezenuwt
Sensorisch: smaakzintuigen achterste een
3de deel v/d tong + registratie v/d
bloeddruk & concentratie vn bloedgassen
Motorisch: stuurt keelspieren aan die
verantwoordelijk zijn voor het slikken, ook
bepaalde speekselklieren
Nervus vagus (X) Gemengde zenuw: binnen als buiten
hoofd-halsgebied actief
Sensorisch: geleidt signalen vanuit
oorschelp, gehoorgang, diafragma,
smaakreceptoren in de keel, slokdarm,
luchtwegen, ingewanden i/d buik- en
bekkenholte
 Belangrijkste zenuw i/h detecteren
vn veiligheid & activeren vn sociale
betrokkenheidsysteem
Motorisch: verantwoordelijk vr groot
gedeelte v/h parasympatisch zenuwstelsel
+ heeft effect op meerdere ingewanden
i/d borst-, buik- & bekkenholte
Nervus accessorius (XI) Motorisch:
Spieren aanstuurt i/h gehemelte, keelholte
+ spieren hals & schouders
Nervus hypoglossus (XII) Motorisch;
Tongspieren aanstuurt
Ruggenmergzenuwen: 31 paar, aftakken v/h ruggenmerg +
onderverdeeld adhv locatie waar ze
ontspringen  elk verbonden met
specifiek lichaamsoppervlakte
Beschadiging  sensorische & motorische
uitval
Vervlechten op 4 plaatsen =>
zenuwvlecht/plexus
Cervicale 8x (C1-C8)
Thoracale 12x (T1-T12)
Lumbale 5X ((L1-L5)
Sacrale 5x (S1-S5)
Coccygiale 1x (Co1)
Plexussen: De 4 plaatsen waar ruggenmergzenuwen
- Plexus cervicalis vervlechten tot zenuwvlecht of plexus
- Plexus brachialis
- Plexus lumbalis
- Plexus sacralis
Voorwortel / ventrale wortel is de motorische zenuwbundel die aan de
voorzijde van het ruggenmerg ontspringt.
2

, Achterwortel / dorsale wortel De achterwortel bevat uitsluitend
sensorische (gevoels-)zenuwvezels. Deze
vezels sturen informatie over pijnprikkels,
temperatuur, aanraking en positiezin
vanuit het lichaam naar het centrale
zenuwstelsel
Voorhoorn – zijhoorn – achterhoorn Voorhoorn: Bevat motorische neuronen
(motoneuronen) die de skeletspieren
aansturen (motorische efferente vezels)

Zijhoorn: Komt voornamelijk voor in het
thoracale en bovenste lumbale
ruggenmerg (T1-L2). Deze bevat neuronen
van het autonome (sympatische)
zenuwstelsel, die onwillekeurige functies
zoals hartslag en spijsvertering regelen

Achterhoorn: Ontvangt sensorische
informatie vanuit het lichaam (sensibele
afferente vezels), zoals pijn, temperatuur
en aanraking
Ganglion Bijniermerg  gemodificeerd sympathisch
ganglion
Gn sprake vn aparte postganglionaire
vezels)
Cerebrum Grote hersenen dat uit 2 delen bestaat:
- 2 hersenhelften v/h telencephalon
- tussenhersenen
Telencephalon grootste en meest ontwikkelde deel van
de menselijke hersenen, afkomstig van de
embryonale voorhersenen.
Het omvat de twee cerebrale hemisferen,
de cerebrale cortex, het limbisch systeem,
de basale ganglia en de reuklobben.
Dit hersengebied reguleert hogere
cognitieve functies, motoriek en
sensorische verwerking
Diëncephalon Tussenhersenen
Bestaat uit 3 delen:
- epithalamus
- thalamus
- hypothalamus
Hersenstam Meest automatische & minst bewuste
functies w hier geregeld
Bestaat uit 3 delen:
- mesencaphalon
- pons
- medulla oblongata
Mesencephalon/middenhersenen 2 delen:
- tectum (sensorisch)
- tegmentum (motorisch)
Pons/brug Verbinden tssn mesencephalon,
cerebellum, cerebrum & ruggenmerg
W geassocieerd met ontstaan vn dromen
Belangrijk vr lokaliseren vn geluiden
Medulla oblongata / verlengde merg Verbinding tssn hersenen & ruggenmerg
Vinden kernen vr regulatie vn vitale
functies & autonome functies aangestuurd
Cerebellum Hangt achteraan hersenstam & bevat
meer neuronen dan de rest vn ons
lichaam
Automatisch verwerkingscentrum  2
belangrijke functies:
3