Bijzondere overeenkomsten
Inhoud
Deel 0 – inleiding (p. 0-27)....................................................................................................................................................3
H1 kwalificatie van overeenkomsten: benoemde, onbenoemde en gemengde contracten.............................................3
Deel 1: contracten mbt overdracht eigendom:...................................................................................................................13
A. Koop (p. 27-395).............................................................................................................................................................13
Inleiding.......................................................................................................................................................................... 13
HOOFDSTUK 1: eigendomsoverdracht van een goed (1 e essentiele element ve ‘koop’).................................................14
HOOFDSTUK 2: PRIJS IN GELD.........................................................................................................................................25
Eenzijdige optie (5.25 BW) (goed reserveren).............................................................................................................32
Wederkerige opties (in tegenstelling tot eenzijdige optie is hier ook mogelijk om wederkerige koopovereenkomst
(WOP) te sluiten, waarbij partijen elkaar een optierecht toekennen).........................................................................37
(1) Fiscale context...........................................................................................................................................................38
(2) Koper die de aankoopoptie niet wil uitoefenen, kan deze aan iemand anders doorverkopen..................................38
(3) Ook wanneer de koper financiële problemen heeft (krijgt geen lening) en de optie dus niet licht, kan men bij een
compromis niet verder....................................................................................................................................................38
Deel 1 contracten mbt overdracht eigendom:....................................................................................................................86
B. KANSCONTRACTEN (p. 405-437) – sv p. 114...................................................................................................................86
Kanscontract deel 2 (gastcollege)....................................................................................................................................88
Deel 2: overeenkomsten met betrekking tot genot van een goed:...................................................................................100
A. Huur (p. 437-755).........................................................................................................................................................100
BW................................................................................................................................................................................ 100
Begrip............................................................................................................................................................................ 102
Bekwaamheid............................................................................................................................................................... 102
Vormvereisten en bewijs...............................................................................................................................................104
Tegenwerpbaarheid......................................................................................................................................................106
Regimes......................................................................................................................................................................... 106
Regime 1: GEMENE HUUR.........................................................................................................................................107
Regime 2: bijzonder regime: Woninghuur.................................................................................................................135
Regime 3: bijzonder regime: Studentenhuur............................................................................................................154
Regime 4: bijzonder regime: Handelshuur................................................................................................................156
B. Lening (enkel kennen wat prof zegt, HB is overbodig)...............................................................................................170
DEEL 3: dienstovereenkomsten.........................................................................................................................................179
A. Aanneming.................................................................................................................................................................... 179
Begrip: 3 wezenlijke bestanddelen (om te spreken ve aanneming)..............................................................................179
Afbakening art. 1787 – 1797 OBW................................................................................................................................180
Kenmerken.................................................................................................................................................................... 181
Totstandkoming.............................................................................................................................................................182
Voorwerp...................................................................................................................................................................... 182
Keuze contractpartij: niet altijd even vrij (aan zijde vd aannemer)...............................................................................184
1
, Verbintenissen aannemer.............................................................................................................................................186
Verbintenissen OG (opdrachtgever)..............................................................................................................................187
Aansprakelijkheid partijen (al gezien dus niet helemaal opnieuw, mr moet je ku).......................................................189
Aansprakelijkheid tav derden (BCA)..............................................................................................................................194
Onderaanneming..........................................................................................................................................................195
Risico & eigendom........................................................................................................................................................196
Einde............................................................................................................................................................................. 197
B. Situering Wet Breyne (=woningbouwwet)....................................................................................................................198
RATIONE MATERIAE (toepassingsgebied):.....................................................................................................................199
Nieuwbouwovereenkomsten (=1e soort ovk):...............................................................................................................199
Eigendomsovergang met uitbreid/ verbouw (art. 1, lid 2)............................................................................................201
Overzicht....................................................................................................................................................................... 202
Ratione personae (vinden we niet veel over id wet breyne).........................................................................................202
Informatieverplichting...................................................................................................................................................203
Inhoudelijke bescherming.............................................................................................................................................204
Financiele bescherming onder WB................................................................................................................................205
Sancties......................................................................................................................................................................... 207
C. bewaargeving................................................................................................................................................................207
Begrip (1915 BW)..........................................................................................................................................................207
Kenmerken.................................................................................................................................................................... 208
Afbakening.................................................................................................................................................................... 209
Verbintenissen bewaarnemer.......................................................................................................................................209
Verbintenissen bewaargever.........................................................................................................................................211
Einde bewaargeving......................................................................................................................................................211
Bijzondere vormen bewaargeving (hiervoor gemeenrechtelijke bewaargeving)...........................................................211
C. Lastgeving..................................................................................................................................................................... 213
Begrip (1984 BW)..........................................................................................................................................................213
Kenmerken.................................................................................................................................................................... 214
Bewijs............................................................................................................................................................................ 214
Bekwaamheid............................................................................................................................................................... 215
Verbintenissen LH (1991 ev BW)...................................................................................................................................216
Verbintenissen LG.........................................................................................................................................................217
Vertegewoordigingsbevoegdheid (kern vd lastgeving)..................................................................................................217
Einde............................................................................................................................................................................. 219
DEEL 4: vaststellingsovk:...................................................................................................................................................221
A.dading (nt veel in boek 7, veel conform gemene recht).................................................................................................221
Begrip (2044 BW): wezenskenmerken bepalen kwalificatie..........................................................................................221
Geldigheid..................................................................................................................................................................... 221
Vorm en bewijs.............................................................................................................................................................222
Interpretatie.................................................................................................................................................................. 223
Gevolgen....................................................................................................................................................................... 223
2
,Deel 0 – inleiding (p. 0-27)
1. ‘nieuw BW’:
1° boek 1. Algemene bepalingen (1/1/23)
2° boek 2. Personen, familie & relatievermogensrecht
3° boek 3. Goederen (1/9/21)
4° boek 4. Nalatenschappen, schenkingen & testamenten
5° boek 5. Verbintenissen (1/1/23)
6° boek 6. BCA (1/1/25)
7° boek 7. Bijzondere overeenkomsten (in voorbereiding)
8° boek 8. Bewijs
9° boek 9. Zekerheden
10° boek 10. Verjaring
Voordeel: contract op maat maken <-> Nadeel: we moeten overeenkomen dus alles moet duidelijk uitgewerkt worden
Voor de courante ovk een default set v regels, benoemde contracten, mho efficiëntie
2. Inwerkingtreding boek 1 & 5:
Beide Wet van 28/4/22
Inwerkingtreding 1/1/23
- Boek 1: art 3-5
- Boek 5: art 64-65
Eerbiedigende werking
- Tenzij partijen anders overeenkomen
- Enkel RH + RF na 1/1/23
- Niet:
Toekomstige gevolgen RH + Rechtssfeiten die dateren van voor 1/1/23
RH + Rechtssfeiten mbt verbintis uit RH/RF van voor 1/1/23
H1 kwalificatie van overeenkomsten: benoemde, onbenoemde en gemengde
contracten
1. Benoemde contracten
wettelijk set regels + contract (voor zover nt dwingend recht)
Volgorde:
1. Kijken naar de wettelijke set van regels
uitgangspunt: ovk’s waarvoor specifieke wettelijke regeling voorzien is (ih BW/ specifieke wet)
2. Kijken naar de overeenkomst
zijn partijen iets anders overeengekomen?
voor zover niet van dwingend recht
overeenkomst is een meerzijdige overeenkomst.
- Belang van de wilsautonomie en contractsvrijheid.
- Partijen kunnen vrij overeenkomen.
o Enerzijds een zege: men kan vrij kiezen hoe het contract eruit ziet
o Anderzijds een vloek: er is maar wat de partijen hebben voorzien
Partijen moeten alle modaliteiten bepalen
Men moet het over alle voorwaarden eens zijn
3. Kijken naar het gemene verbintenissenrecht (art. 5.13 BW)
blijven er nog vragen over die niet door de wet of de overeenkomst zijn geregeld?
partijen hebben niets geregeld en/of regime van benoemd contract regelt bepaalde aspecten
niet
-> Er zijn een aantal regels van dwingend recht die de contractsvrijheid verder inhoudelijk
beperken.
- Ter bescherming van economisch of sociaal zwakkere groepen.
3
, - Eventueel aangevuld en/of aangepast door partijen, voor zover het gaat om aanvullend
recht.
Subsidiair gelden voor deze benoemende ovk’s ook het algemene verbintenissen- en
overeenkomstenrecht (zie art. 5.13 BW).
Maar om tegemoet te komen aan deze last, heeft de wetgever een set van regels opgesteld dat
zal gelden als standaardcontract (= benoemde contracten) partijen moeten enkel nog bepalen wat ze
anders willen.
- Praktijk: focus van contracvrijheid ligt niet op default, maar op modalisering.
- Bv. koopcontract: men moet niet nadenken over wat men allemaal wil regelen, maar eerder
kijken naar wat men anders wil dan de default.
Voordelen:
- Rechtszekerheid
- Evenwichtige regeling van de rechtsverhouding tussen partijen
- Niet noodzakelijk een hele uitvoerige regeling nodig
Subsidiair: verbintenissenrecht & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
- Goederenrecht: binnen lijntjes want numerus clausus, gesloten systeem ZR
- Verbintenissen en contractenrecht is een open systeem
Leasing: auto gekocht maar equivalent van huur gedurende 4 jaar dat je die wagen mag
gebruiken
2. Onbenoemde contracten/sui generis
Contract zelf
Gemene verbintenissenrecht & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
Regels benoemd contract per analogie
- Bv. aannemer komt bouwen op mijn stuk grond: diensten geleverd (aannemingscontract) maar OOK
goederen (stenen, cement,…) => DUS (aannemingscontract en) ook koopovk
->Na mix geen benoemd contract meer, dus een onbenoemd contract
OF geschud maar niet gemixt: cumulatietheorie/splitsingstheorie (ene regime is koop & anderzijds passen
we aannemingsrecht toe)
Bv. appel met sporen van kiwi: een vd onderdelen is dominant, dan zal dit deel absorberen -> bv
aannemingscontract: hoofdonderdeel is bouwprestaties dus regels van aanneming op gehele ovk vt =
absorptietheorie (hoofdregels op alles toepassen)
MAAR als dit echt niet gaat vr een specifiek deel, dan kunnen we cumul toepassen
In het goederenrecht geldt een numerus claususbeginsel.
o De wet heeft voorzien welke zakelijke rechten er zijn en men moet hier mooi binnen de lijntjes
kleuren.
o Dit is anders in het bijzondere overeenkomstenrecht.
We hebben de mogelijkheid om contracten op te stellen die ver buiten de lijntjes van het BW kleuren, of
zelfs niet gekend zijn (= onbenoemde overeenkomsten).
- Door de wilsautonomie kunnen partijen hun overeenkomsten heel anders invullen of nieuwe figuren maken.
o Open systeem: men kan vrij doen wat men wil en vrij contracten maken (art. 5.3 en 5.14 BW).
- Bv. leasing en franchising zijn geen omvattende of geregelde overeenkomsten.
Onbenoemde overeenkomsten in de enge zin:
4
Inhoud
Deel 0 – inleiding (p. 0-27)....................................................................................................................................................3
H1 kwalificatie van overeenkomsten: benoemde, onbenoemde en gemengde contracten.............................................3
Deel 1: contracten mbt overdracht eigendom:...................................................................................................................13
A. Koop (p. 27-395).............................................................................................................................................................13
Inleiding.......................................................................................................................................................................... 13
HOOFDSTUK 1: eigendomsoverdracht van een goed (1 e essentiele element ve ‘koop’).................................................14
HOOFDSTUK 2: PRIJS IN GELD.........................................................................................................................................25
Eenzijdige optie (5.25 BW) (goed reserveren).............................................................................................................32
Wederkerige opties (in tegenstelling tot eenzijdige optie is hier ook mogelijk om wederkerige koopovereenkomst
(WOP) te sluiten, waarbij partijen elkaar een optierecht toekennen).........................................................................37
(1) Fiscale context...........................................................................................................................................................38
(2) Koper die de aankoopoptie niet wil uitoefenen, kan deze aan iemand anders doorverkopen..................................38
(3) Ook wanneer de koper financiële problemen heeft (krijgt geen lening) en de optie dus niet licht, kan men bij een
compromis niet verder....................................................................................................................................................38
Deel 1 contracten mbt overdracht eigendom:....................................................................................................................86
B. KANSCONTRACTEN (p. 405-437) – sv p. 114...................................................................................................................86
Kanscontract deel 2 (gastcollege)....................................................................................................................................88
Deel 2: overeenkomsten met betrekking tot genot van een goed:...................................................................................100
A. Huur (p. 437-755).........................................................................................................................................................100
BW................................................................................................................................................................................ 100
Begrip............................................................................................................................................................................ 102
Bekwaamheid............................................................................................................................................................... 102
Vormvereisten en bewijs...............................................................................................................................................104
Tegenwerpbaarheid......................................................................................................................................................106
Regimes......................................................................................................................................................................... 106
Regime 1: GEMENE HUUR.........................................................................................................................................107
Regime 2: bijzonder regime: Woninghuur.................................................................................................................135
Regime 3: bijzonder regime: Studentenhuur............................................................................................................154
Regime 4: bijzonder regime: Handelshuur................................................................................................................156
B. Lening (enkel kennen wat prof zegt, HB is overbodig)...............................................................................................170
DEEL 3: dienstovereenkomsten.........................................................................................................................................179
A. Aanneming.................................................................................................................................................................... 179
Begrip: 3 wezenlijke bestanddelen (om te spreken ve aanneming)..............................................................................179
Afbakening art. 1787 – 1797 OBW................................................................................................................................180
Kenmerken.................................................................................................................................................................... 181
Totstandkoming.............................................................................................................................................................182
Voorwerp...................................................................................................................................................................... 182
Keuze contractpartij: niet altijd even vrij (aan zijde vd aannemer)...............................................................................184
1
, Verbintenissen aannemer.............................................................................................................................................186
Verbintenissen OG (opdrachtgever)..............................................................................................................................187
Aansprakelijkheid partijen (al gezien dus niet helemaal opnieuw, mr moet je ku).......................................................189
Aansprakelijkheid tav derden (BCA)..............................................................................................................................194
Onderaanneming..........................................................................................................................................................195
Risico & eigendom........................................................................................................................................................196
Einde............................................................................................................................................................................. 197
B. Situering Wet Breyne (=woningbouwwet)....................................................................................................................198
RATIONE MATERIAE (toepassingsgebied):.....................................................................................................................199
Nieuwbouwovereenkomsten (=1e soort ovk):...............................................................................................................199
Eigendomsovergang met uitbreid/ verbouw (art. 1, lid 2)............................................................................................201
Overzicht....................................................................................................................................................................... 202
Ratione personae (vinden we niet veel over id wet breyne).........................................................................................202
Informatieverplichting...................................................................................................................................................203
Inhoudelijke bescherming.............................................................................................................................................204
Financiele bescherming onder WB................................................................................................................................205
Sancties......................................................................................................................................................................... 207
C. bewaargeving................................................................................................................................................................207
Begrip (1915 BW)..........................................................................................................................................................207
Kenmerken.................................................................................................................................................................... 208
Afbakening.................................................................................................................................................................... 209
Verbintenissen bewaarnemer.......................................................................................................................................209
Verbintenissen bewaargever.........................................................................................................................................211
Einde bewaargeving......................................................................................................................................................211
Bijzondere vormen bewaargeving (hiervoor gemeenrechtelijke bewaargeving)...........................................................211
C. Lastgeving..................................................................................................................................................................... 213
Begrip (1984 BW)..........................................................................................................................................................213
Kenmerken.................................................................................................................................................................... 214
Bewijs............................................................................................................................................................................ 214
Bekwaamheid............................................................................................................................................................... 215
Verbintenissen LH (1991 ev BW)...................................................................................................................................216
Verbintenissen LG.........................................................................................................................................................217
Vertegewoordigingsbevoegdheid (kern vd lastgeving)..................................................................................................217
Einde............................................................................................................................................................................. 219
DEEL 4: vaststellingsovk:...................................................................................................................................................221
A.dading (nt veel in boek 7, veel conform gemene recht).................................................................................................221
Begrip (2044 BW): wezenskenmerken bepalen kwalificatie..........................................................................................221
Geldigheid..................................................................................................................................................................... 221
Vorm en bewijs.............................................................................................................................................................222
Interpretatie.................................................................................................................................................................. 223
Gevolgen....................................................................................................................................................................... 223
2
,Deel 0 – inleiding (p. 0-27)
1. ‘nieuw BW’:
1° boek 1. Algemene bepalingen (1/1/23)
2° boek 2. Personen, familie & relatievermogensrecht
3° boek 3. Goederen (1/9/21)
4° boek 4. Nalatenschappen, schenkingen & testamenten
5° boek 5. Verbintenissen (1/1/23)
6° boek 6. BCA (1/1/25)
7° boek 7. Bijzondere overeenkomsten (in voorbereiding)
8° boek 8. Bewijs
9° boek 9. Zekerheden
10° boek 10. Verjaring
Voordeel: contract op maat maken <-> Nadeel: we moeten overeenkomen dus alles moet duidelijk uitgewerkt worden
Voor de courante ovk een default set v regels, benoemde contracten, mho efficiëntie
2. Inwerkingtreding boek 1 & 5:
Beide Wet van 28/4/22
Inwerkingtreding 1/1/23
- Boek 1: art 3-5
- Boek 5: art 64-65
Eerbiedigende werking
- Tenzij partijen anders overeenkomen
- Enkel RH + RF na 1/1/23
- Niet:
Toekomstige gevolgen RH + Rechtssfeiten die dateren van voor 1/1/23
RH + Rechtssfeiten mbt verbintis uit RH/RF van voor 1/1/23
H1 kwalificatie van overeenkomsten: benoemde, onbenoemde en gemengde
contracten
1. Benoemde contracten
wettelijk set regels + contract (voor zover nt dwingend recht)
Volgorde:
1. Kijken naar de wettelijke set van regels
uitgangspunt: ovk’s waarvoor specifieke wettelijke regeling voorzien is (ih BW/ specifieke wet)
2. Kijken naar de overeenkomst
zijn partijen iets anders overeengekomen?
voor zover niet van dwingend recht
overeenkomst is een meerzijdige overeenkomst.
- Belang van de wilsautonomie en contractsvrijheid.
- Partijen kunnen vrij overeenkomen.
o Enerzijds een zege: men kan vrij kiezen hoe het contract eruit ziet
o Anderzijds een vloek: er is maar wat de partijen hebben voorzien
Partijen moeten alle modaliteiten bepalen
Men moet het over alle voorwaarden eens zijn
3. Kijken naar het gemene verbintenissenrecht (art. 5.13 BW)
blijven er nog vragen over die niet door de wet of de overeenkomst zijn geregeld?
partijen hebben niets geregeld en/of regime van benoemd contract regelt bepaalde aspecten
niet
-> Er zijn een aantal regels van dwingend recht die de contractsvrijheid verder inhoudelijk
beperken.
- Ter bescherming van economisch of sociaal zwakkere groepen.
3
, - Eventueel aangevuld en/of aangepast door partijen, voor zover het gaat om aanvullend
recht.
Subsidiair gelden voor deze benoemende ovk’s ook het algemene verbintenissen- en
overeenkomstenrecht (zie art. 5.13 BW).
Maar om tegemoet te komen aan deze last, heeft de wetgever een set van regels opgesteld dat
zal gelden als standaardcontract (= benoemde contracten) partijen moeten enkel nog bepalen wat ze
anders willen.
- Praktijk: focus van contracvrijheid ligt niet op default, maar op modalisering.
- Bv. koopcontract: men moet niet nadenken over wat men allemaal wil regelen, maar eerder
kijken naar wat men anders wil dan de default.
Voordelen:
- Rechtszekerheid
- Evenwichtige regeling van de rechtsverhouding tussen partijen
- Niet noodzakelijk een hele uitvoerige regeling nodig
Subsidiair: verbintenissenrecht & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
- Goederenrecht: binnen lijntjes want numerus clausus, gesloten systeem ZR
- Verbintenissen en contractenrecht is een open systeem
Leasing: auto gekocht maar equivalent van huur gedurende 4 jaar dat je die wagen mag
gebruiken
2. Onbenoemde contracten/sui generis
Contract zelf
Gemene verbintenissenrecht & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
Regels benoemd contract per analogie
- Bv. aannemer komt bouwen op mijn stuk grond: diensten geleverd (aannemingscontract) maar OOK
goederen (stenen, cement,…) => DUS (aannemingscontract en) ook koopovk
->Na mix geen benoemd contract meer, dus een onbenoemd contract
OF geschud maar niet gemixt: cumulatietheorie/splitsingstheorie (ene regime is koop & anderzijds passen
we aannemingsrecht toe)
Bv. appel met sporen van kiwi: een vd onderdelen is dominant, dan zal dit deel absorberen -> bv
aannemingscontract: hoofdonderdeel is bouwprestaties dus regels van aanneming op gehele ovk vt =
absorptietheorie (hoofdregels op alles toepassen)
MAAR als dit echt niet gaat vr een specifiek deel, dan kunnen we cumul toepassen
In het goederenrecht geldt een numerus claususbeginsel.
o De wet heeft voorzien welke zakelijke rechten er zijn en men moet hier mooi binnen de lijntjes
kleuren.
o Dit is anders in het bijzondere overeenkomstenrecht.
We hebben de mogelijkheid om contracten op te stellen die ver buiten de lijntjes van het BW kleuren, of
zelfs niet gekend zijn (= onbenoemde overeenkomsten).
- Door de wilsautonomie kunnen partijen hun overeenkomsten heel anders invullen of nieuwe figuren maken.
o Open systeem: men kan vrij doen wat men wil en vrij contracten maken (art. 5.3 en 5.14 BW).
- Bv. leasing en franchising zijn geen omvattende of geregelde overeenkomsten.
Onbenoemde overeenkomsten in de enge zin:
4
