1
4.4 Practicumverslag Statistiek
Erasmus Universiteit Rotterdam
Master Orthopedagogiek
, 2
Inhoudsopgave
Opdracht 2 4
Vraag 1 4
Vraag 2 4
Vraag 3 6
Spreidingsdiagrammen 6
Beschrijvende statistieken 8
Casewise diagnostiek 8
Residuen 8
Invloed 11
Vraag 4 11
Vraag 5 14
Algemene hypothesen 14
Vraag 7 16
Vraag 8 16
Opdracht 3 19
Vraag 1 19
Vraag 2 19
Vraag 3 19
Spreidingsdiagrammen 20
Beschrijvende statistieken 21
Casewise diagnostiek 21
Vraag 4 24
Normaliteit, lineariteit en homogeniteit van errorvariantie 24
Multicollineariteit 24
Oorzakelijkheid 25
Vraag 5 26
Vraag 6 28
Vraag 7 28
Vraag 8 29
Vraag 9 29
Spreidingsdiagrammen 29
Beschrijvende statistieken 31
Casewise diagnostics 31
Residuen 31
Casewise diagnostics 32
Invloed 33
Normaliteit 34
Homogeniteit van varianties (homoscedasticiteit) 35
Lineariteit 35
Multicollineariteit 35
Vraag 10 36
Vraag 11 37
Vraag 1 39
Vraag 2 39
Vraag 3 40
Spreidingsdiagrammen 41
, 3
Beschrijvende statistieken 41
Casewise diagnostiek 42
Residuen 42
Invloed 43
Vraag 4 43
Vraag 5 45
Vraag 6 45
Onafhankelijke observaties: 45
Normaal verdeelde errors 45
Homogeniteit van varianties 47
Betrouwbaarheid van covariaat 47
Lineaire relatie tussen uitkomstvariabele en covariaat 47
Homogeniteit van regressiehellingen 48
Onafhankelijkheid van groep en covariaat 49
Nominale of ordinale variabelen 50
Onafhankelijke observaties 50
Wederzijds exclusief 50
Tenminste 5 participanten in elke groep 50
Vraag 7 51
Vraag 8 54
Vraag 9 55
Opdracht 7 56
Vraag 1 56
Vraag 2 56
Vraag 3 56
Vraag 4 57
Vraag 5 61
Vraag 6 62
Vraag 7 62
Meetniveau van de variabelen 63
Identificeren van uitschieters 63
Assumptie van normaliteit 63
Assumptie van homogeniteit van variantie (homoscedasticiteit) 67
Sphericity 68
Vraag 8 68
Vraag 9 72
Theoretische implicatie 72
Praktische implicatie 72
Vraag 10 73
Referenties 74
, 4
Opdracht 2
Vraag 1
Wanneer er acht voorspellende variabelen zijn is de minimaal vereiste
steekproefgrootte voor een medium effect N = 157, en voor een groot effect N = 77 (Field,
2018). Dit is gebaseerd op de grafieken van Miles en Shevlin (Figuur 9.9 in Field, 2018),
welke de vereiste steekproefgrootte baseren op het aantal voorspellers en de verwachte
effectgrootte. De huidige steekproef van N = 125 voldoet dus aan de minimale vereiste
steekproefgrootte voor een groot effect, maar niet voor een medium effect.
De schatting van R is afhankelijk van het aantal voorspellers (k) en de
steekproefgrootte (N). Kleine steekproefgroottes kunnen aan willekeurige data een groot
effect toeschrijven, terwijl in willekeurige data geen sprake van een effect hoort te zijn. Door
te voldoen aan een gepaste steekproefgrootte is bovendien zeker dat ook kleine effecten niet
over het hoofd gezien worden als deze wel aanwezig zijn, oftewel een Type II Fout wordt
voorkomen.
De originele steekproef bestond uit N =129, hieruit zijn vier participanten verwijderd.
Drie participanten zijn verwijderd vanwege onmogelijke ruwe scores op bepaalde variabelen.
Participanten met onmogelijke scores zijn verwijderd, omdat ze invloed hebben op de
betrouwbaarheid van de statistische tests die we uitvoeren. Participant 65 is uit onze
steekproef geëxcludeerd vanwege een onmogelijke score op de variabele agressief gedrag.
Het maximum wat behaald kan worden op deze vragenlijst is 145, terwijl participant 65 een
score van AQ = 999 heeft. Participant 46 en participant 110 zijn geëxcludeerd op basis van
onmogelijke scores op respectievelijk de ARDS anxiety en ARDS anger. De maximale score
voor beide vragenlijsten van de ARDS is 96, terwijl deze participanten respectievelijk een
score van ARDS anxiety = 99 en ARDS anger = 99 hadden. Daarnaast is participant 36
verwijderd, omdat deze als enige participant in onze steekproef een SCID diagnose van
delusional heeft. Op basis hiervan is deze participant niet representatief voor onze populatie.
Vraag 2
De afhankelijke variabele in de steekproef, ook wel de uitkomstvariabele genoemd, is
agressief gedrag gemeten met de Agression Questionnaire (AQ). Deze variabele wordt
gemeten op een intervalschaal in discrete meeteenheden. Het bereik van de scores van de AQ
valt tussen 33 en 140 binnen het huidige onderzoek. De betrouwbaarheid van de AQ is α =
.87, wat wijst op een goede betrouwbaarheid.
4.4 Practicumverslag Statistiek
Erasmus Universiteit Rotterdam
Master Orthopedagogiek
, 2
Inhoudsopgave
Opdracht 2 4
Vraag 1 4
Vraag 2 4
Vraag 3 6
Spreidingsdiagrammen 6
Beschrijvende statistieken 8
Casewise diagnostiek 8
Residuen 8
Invloed 11
Vraag 4 11
Vraag 5 14
Algemene hypothesen 14
Vraag 7 16
Vraag 8 16
Opdracht 3 19
Vraag 1 19
Vraag 2 19
Vraag 3 19
Spreidingsdiagrammen 20
Beschrijvende statistieken 21
Casewise diagnostiek 21
Vraag 4 24
Normaliteit, lineariteit en homogeniteit van errorvariantie 24
Multicollineariteit 24
Oorzakelijkheid 25
Vraag 5 26
Vraag 6 28
Vraag 7 28
Vraag 8 29
Vraag 9 29
Spreidingsdiagrammen 29
Beschrijvende statistieken 31
Casewise diagnostics 31
Residuen 31
Casewise diagnostics 32
Invloed 33
Normaliteit 34
Homogeniteit van varianties (homoscedasticiteit) 35
Lineariteit 35
Multicollineariteit 35
Vraag 10 36
Vraag 11 37
Vraag 1 39
Vraag 2 39
Vraag 3 40
Spreidingsdiagrammen 41
, 3
Beschrijvende statistieken 41
Casewise diagnostiek 42
Residuen 42
Invloed 43
Vraag 4 43
Vraag 5 45
Vraag 6 45
Onafhankelijke observaties: 45
Normaal verdeelde errors 45
Homogeniteit van varianties 47
Betrouwbaarheid van covariaat 47
Lineaire relatie tussen uitkomstvariabele en covariaat 47
Homogeniteit van regressiehellingen 48
Onafhankelijkheid van groep en covariaat 49
Nominale of ordinale variabelen 50
Onafhankelijke observaties 50
Wederzijds exclusief 50
Tenminste 5 participanten in elke groep 50
Vraag 7 51
Vraag 8 54
Vraag 9 55
Opdracht 7 56
Vraag 1 56
Vraag 2 56
Vraag 3 56
Vraag 4 57
Vraag 5 61
Vraag 6 62
Vraag 7 62
Meetniveau van de variabelen 63
Identificeren van uitschieters 63
Assumptie van normaliteit 63
Assumptie van homogeniteit van variantie (homoscedasticiteit) 67
Sphericity 68
Vraag 8 68
Vraag 9 72
Theoretische implicatie 72
Praktische implicatie 72
Vraag 10 73
Referenties 74
, 4
Opdracht 2
Vraag 1
Wanneer er acht voorspellende variabelen zijn is de minimaal vereiste
steekproefgrootte voor een medium effect N = 157, en voor een groot effect N = 77 (Field,
2018). Dit is gebaseerd op de grafieken van Miles en Shevlin (Figuur 9.9 in Field, 2018),
welke de vereiste steekproefgrootte baseren op het aantal voorspellers en de verwachte
effectgrootte. De huidige steekproef van N = 125 voldoet dus aan de minimale vereiste
steekproefgrootte voor een groot effect, maar niet voor een medium effect.
De schatting van R is afhankelijk van het aantal voorspellers (k) en de
steekproefgrootte (N). Kleine steekproefgroottes kunnen aan willekeurige data een groot
effect toeschrijven, terwijl in willekeurige data geen sprake van een effect hoort te zijn. Door
te voldoen aan een gepaste steekproefgrootte is bovendien zeker dat ook kleine effecten niet
over het hoofd gezien worden als deze wel aanwezig zijn, oftewel een Type II Fout wordt
voorkomen.
De originele steekproef bestond uit N =129, hieruit zijn vier participanten verwijderd.
Drie participanten zijn verwijderd vanwege onmogelijke ruwe scores op bepaalde variabelen.
Participanten met onmogelijke scores zijn verwijderd, omdat ze invloed hebben op de
betrouwbaarheid van de statistische tests die we uitvoeren. Participant 65 is uit onze
steekproef geëxcludeerd vanwege een onmogelijke score op de variabele agressief gedrag.
Het maximum wat behaald kan worden op deze vragenlijst is 145, terwijl participant 65 een
score van AQ = 999 heeft. Participant 46 en participant 110 zijn geëxcludeerd op basis van
onmogelijke scores op respectievelijk de ARDS anxiety en ARDS anger. De maximale score
voor beide vragenlijsten van de ARDS is 96, terwijl deze participanten respectievelijk een
score van ARDS anxiety = 99 en ARDS anger = 99 hadden. Daarnaast is participant 36
verwijderd, omdat deze als enige participant in onze steekproef een SCID diagnose van
delusional heeft. Op basis hiervan is deze participant niet representatief voor onze populatie.
Vraag 2
De afhankelijke variabele in de steekproef, ook wel de uitkomstvariabele genoemd, is
agressief gedrag gemeten met de Agression Questionnaire (AQ). Deze variabele wordt
gemeten op een intervalschaal in discrete meeteenheden. Het bereik van de scores van de AQ
valt tussen 33 en 140 binnen het huidige onderzoek. De betrouwbaarheid van de AQ is α =
.87, wat wijst op een goede betrouwbaarheid.
