RZL 1
1 Visies op goed leraarschap
De identiteitsdriehoek:
1.1 Een geïntegreerde visie op leraar-zijn
Debatten over onderwijs:
Liberalisme Communitarisme
Stelt het individu voorop. Belang van de afhankelijkheid van
de gemeenschap.
leraren leven in
De leraar als leerling
(school)gemeenschappen waar
als individu
gemeenschappelijke waarden
vooropgesteld.
gelden.
Onze visie:
De leraar als relatiewezen.
Iedere leraar staat in relatie met zichzelf als persoon, als professional en als lid
van de school en de samenleving
identiteitsdriehoek: de identiteiten beïnvloeden elkaar, maar vallen niet
samen. Wanneer de identiteiten in verhouding zijn, spreekt men van een
‘geïntegreerd’ leraar-zijn.
1.2 Persoonlijke-, professionele- en institutionele identiteit.
Persoonlijke identiteit
o Wordt bepaald door de biografie of levensgeschiedenis van de
leraar en ook de levensbeschouwelijke identiteit van de leraar.
Professionele identiteit
o Gaat over de competenties waarover de leraar beschikt, maar ok
over de manier waarop de leraar hiermee omgaat.
Institutionele identiteit
, o Gaat over de schoolidentiteit en op welke manier
levensbeschouwing hier een plaats krijgt.
1.3 Aandacht voor professionele identiteit: De visie van Korthagen.
Kernkwaliteiten:
Verwijzen naar ‘who we are’, naar onze diepere kern en hoe die zich
uitdrukt in onze beroepsidentiteit.
Definitie van professionele identiteit:
Het geheel van opvattingen, kennis, gedragingen en vaardigheden
waardoor je voor een ander herkenbaar bent als een bekwame leraar.
Korthagen:
‘Wanneer de verschillende lagen van iemands persoonlijkheid goed op
elkaar zijn afgestemd, zal de leraar ook goed functioneren.’
1.3.1 Toelichting bij het model van Korthagen
Omgeving
= omgeving waarin de school staat + maatschappelijke context
- Waar? Wanneer? Met wie?
Gedrag
- Wat doe je?
In het goede geval ligt je gedrag in lijn met je bekwaamheden en overtuiging
maar dit is zeker niet altijd het geval.
Bekwaamheden
- Wat kan ik? Hoe doe ik dat? (Met welke vaardigheden, kwaliteiten en talenten?)
Eerder zichtbaar, fysiek
Overtuigingen
, - Waarom doe ik dit (niet)? Waarom doe ik dit en niet anders?
Belemmerende overtuigingen kunnen verhinderen dat bestaande vermogens en
vaardigheden worden ingezet. Omgekeerd kunnen positieve overtuigingen ervoor
zorgen dat leraren als het ware boven zichzelf uitstijgen.
Identiteit
Wie ben ik als leraar?
= de manier waarop je als leraar met school-, klas- of leerlinggebonden
dilemma’s omgaat, wordt vaak meebepaalt dor hoe je jezelf als leraar ziet.
Betrokkenheid
Je betrokkenheid heeft te maken met de diepere waarden en idealen diet en
grondslag liggen aan jouw leraar-zijn.
Op dit niveau situeert zich de persoonlijke zingeving.
Minder zichtbaar, mentaal
1.3.2 Spanningen
Tussen lagen kunnen er spanningen ontstaan.
1.4 Dynamische professionele identiteit
Kritiek op model van Korthagen: kan professionele identiteit dan niet
evolueren?
Geert Kelchtermans
Ontwikkelde een model voor de professionele identiteit van de leraar, dat deze
dynamiek in zich draagt:
Professioneel zelfverstaan:
= geheel van opvattingen en representaties van een leraar over zichzelf.
= een nooit afgesloten proces van het ‘zichzelf begrijpen/opvatten als…’
en het product van dat proces.
5 componenten:
o Het zelfbeeld
- Descriptieve component
- De wijze waarop de leraar zichzelf typeert als leerkracht.
- Sterk afhankelijke van hoe iemand door anderen wordt
gezien.
o Het zelfwaardegevoel
- Evaluatieve component
- De mate waarin een leerkracht tevreden is over zijn/haar
werk
- Sociale feedback is hier weer ook belangrijk.
1 Visies op goed leraarschap
De identiteitsdriehoek:
1.1 Een geïntegreerde visie op leraar-zijn
Debatten over onderwijs:
Liberalisme Communitarisme
Stelt het individu voorop. Belang van de afhankelijkheid van
de gemeenschap.
leraren leven in
De leraar als leerling
(school)gemeenschappen waar
als individu
gemeenschappelijke waarden
vooropgesteld.
gelden.
Onze visie:
De leraar als relatiewezen.
Iedere leraar staat in relatie met zichzelf als persoon, als professional en als lid
van de school en de samenleving
identiteitsdriehoek: de identiteiten beïnvloeden elkaar, maar vallen niet
samen. Wanneer de identiteiten in verhouding zijn, spreekt men van een
‘geïntegreerd’ leraar-zijn.
1.2 Persoonlijke-, professionele- en institutionele identiteit.
Persoonlijke identiteit
o Wordt bepaald door de biografie of levensgeschiedenis van de
leraar en ook de levensbeschouwelijke identiteit van de leraar.
Professionele identiteit
o Gaat over de competenties waarover de leraar beschikt, maar ok
over de manier waarop de leraar hiermee omgaat.
Institutionele identiteit
, o Gaat over de schoolidentiteit en op welke manier
levensbeschouwing hier een plaats krijgt.
1.3 Aandacht voor professionele identiteit: De visie van Korthagen.
Kernkwaliteiten:
Verwijzen naar ‘who we are’, naar onze diepere kern en hoe die zich
uitdrukt in onze beroepsidentiteit.
Definitie van professionele identiteit:
Het geheel van opvattingen, kennis, gedragingen en vaardigheden
waardoor je voor een ander herkenbaar bent als een bekwame leraar.
Korthagen:
‘Wanneer de verschillende lagen van iemands persoonlijkheid goed op
elkaar zijn afgestemd, zal de leraar ook goed functioneren.’
1.3.1 Toelichting bij het model van Korthagen
Omgeving
= omgeving waarin de school staat + maatschappelijke context
- Waar? Wanneer? Met wie?
Gedrag
- Wat doe je?
In het goede geval ligt je gedrag in lijn met je bekwaamheden en overtuiging
maar dit is zeker niet altijd het geval.
Bekwaamheden
- Wat kan ik? Hoe doe ik dat? (Met welke vaardigheden, kwaliteiten en talenten?)
Eerder zichtbaar, fysiek
Overtuigingen
, - Waarom doe ik dit (niet)? Waarom doe ik dit en niet anders?
Belemmerende overtuigingen kunnen verhinderen dat bestaande vermogens en
vaardigheden worden ingezet. Omgekeerd kunnen positieve overtuigingen ervoor
zorgen dat leraren als het ware boven zichzelf uitstijgen.
Identiteit
Wie ben ik als leraar?
= de manier waarop je als leraar met school-, klas- of leerlinggebonden
dilemma’s omgaat, wordt vaak meebepaalt dor hoe je jezelf als leraar ziet.
Betrokkenheid
Je betrokkenheid heeft te maken met de diepere waarden en idealen diet en
grondslag liggen aan jouw leraar-zijn.
Op dit niveau situeert zich de persoonlijke zingeving.
Minder zichtbaar, mentaal
1.3.2 Spanningen
Tussen lagen kunnen er spanningen ontstaan.
1.4 Dynamische professionele identiteit
Kritiek op model van Korthagen: kan professionele identiteit dan niet
evolueren?
Geert Kelchtermans
Ontwikkelde een model voor de professionele identiteit van de leraar, dat deze
dynamiek in zich draagt:
Professioneel zelfverstaan:
= geheel van opvattingen en representaties van een leraar over zichzelf.
= een nooit afgesloten proces van het ‘zichzelf begrijpen/opvatten als…’
en het product van dat proces.
5 componenten:
o Het zelfbeeld
- Descriptieve component
- De wijze waarop de leraar zichzelf typeert als leerkracht.
- Sterk afhankelijke van hoe iemand door anderen wordt
gezien.
o Het zelfwaardegevoel
- Evaluatieve component
- De mate waarin een leerkracht tevreden is over zijn/haar
werk
- Sociale feedback is hier weer ook belangrijk.
