Weke delen .................................................................................................................................. 4
Maagdarmstelsel............................................................................................................................. 4
De maag ...................................................................................................................................... 4
De dunne darmen ........................................................................................................................ 8
De dikke darm ............................................................................................................................ 10
Perianale chirurgie ..........................................................................................................................13
Anaalzak pathologie ................................................................................................................... 13
Perianaalklier adenoma .............................................................................................................. 14
Adenocarcinoma ....................................................................................................................... 15
Perianale fistulatie ..................................................................................................................... 15
Lever .............................................................................................................................................16
Lever biopsie ............................................................................................................................. 16
Lobectomie (compleet/partieel) ................................................................................................. 16
Milt ................................................................................................................................................18
Totale splenectomie ................................................................................................................... 18
Hernia............................................................................................................................................20
Hernia umbilicalis (navelbreuk) .................................................................................................. 20
Abdominale hernia ..................................................................................................................... 20
Inguinale hernia (liesbreuk)......................................................................................................... 21
Hernia diafragmatica .................................................................................................................. 22
Perineale hernia ......................................................................................................................... 23
Oncologie ......................................................................................................................................27
Sentinel lymph node (SLN) ......................................................................................................... 27
Chirurgie.................................................................................................................................... 28
Lipoma ...................................................................................................................................... 29
Mammatumor ............................................................................................................................ 30
Mastceltumor (canien mastocytoma).......................................................................................... 33
Amputaties ....................................................................................................................................35
Staartamputatie ......................................................................................................................... 35
Staartplooi excisie = vertebrectomie ........................................................................................... 35
Teenamputatie ........................................................................................................................... 36
Open wondbehandeling ..................................................................................................................38
Fasen van de wondheling ........................................................................................................... 39
Verbanden en contactlagen ........................................................................................................ 40
Huidplastieken ...............................................................................................................................41
Ontspanningsincisies ................................................................................................................. 41
Lokale huidflappen .................................................................................................................... 42
Oorhematoom ...............................................................................................................................43
Acuut ........................................................................................................................................ 43
Rijp............................................................................................................................................ 43
Oud ........................................................................................................................................... 43
Bovenste luchtwegen .....................................................................................................................44
1
, Brachycefaal obstructies syndroom (BOS)................................................................................... 44
Larynx paralyse .......................................................................................................................... 46
Urinaire chirurgie ............................................................................................................................47
Urohydropropulsie ..................................................................................................................... 47
Cystotomie ................................................................................................................................ 47
Prescrotale urethrotomie............................................................................................................ 49
Prescrotale urethrostomie .......................................................................................................... 49
Scrotale urethrostomie............................................................................................................... 49
Perineale urethrotomie/-stomie .................................................................................................. 49
Uro-abdomen ............................................................................................................................ 50
Nefrectomie .............................................................................................................................. 50
Anesthesie .................................................................................................................................. 51
Volwassen gezonde patiënten .........................................................................................................52
Cardiologische aandoeningen .........................................................................................................52
Pediatrische patiënten ....................................................................................................................53
Geriatische patiënten .....................................................................................................................54
Gastrodilatatie volvulus en shock ....................................................................................................55
Neurologische aandoeningen..........................................................................................................56
Lever aandoeningen .......................................................................................................................57
Nier aandoeningen .........................................................................................................................58
Endocriene aandoeningen ..............................................................................................................59
Diabetes mellitus ....................................................................................................................... 59
Insulinoma ................................................................................................................................ 60
Hyperthyroïdie ........................................................................................................................... 61
Hypothyroïdie ............................................................................................................................ 62
Ziekte van Addison (hypoadrenocortisisme) ................................................................................ 63
Ziekte van Cushing (hyperadrenocortisisme) ............................................................................... 64
Respiratoire aandoeningen .............................................................................................................65
Stomatologie............................................................................................................................... 66
Gingiva ..........................................................................................................................................67
Aanduiden op tand fiche .................................................................................................................68
Parodontitis ...................................................................................................................................68
Behandeling parodontale aandoeningen ..........................................................................................68
Malocclusie ...................................................................................................................................71
Ontwikkelingsstoornissen tanden ....................................................................................................72
Tandtrauma ....................................................................................................................................73
Tandresorptie .................................................................................................................................74
Chronische gingivo-stomatitis .........................................................................................................74
Proliferatieve letsels .......................................................................................................................75
2
,Orthopedie .................................................................................................................................. 76
Algemene orthopedische aandoeningen ..........................................................................................76
Metabole aandoeningen ............................................................................................................. 76
Polyartritis ................................................................................................................................. 76
Artrose ...................................................................................................................................... 76
Standafwijkingen ....................................................................................................................... 77
Verbanden en spalken ....................................................................................................................78
Fracturen .......................................................................................................................................80
Voorpoot ........................................................................................................................................81
Schouder ................................................................................................................................... 81
Elleboog .................................................................................................................................... 83
Carpus ...................................................................................................................................... 85
Tenen ........................................................................................................................................ 85
Achterpoot .....................................................................................................................................86
Heup ......................................................................................................................................... 86
Knie ........................................................................................................................................... 87
Heup- en kniechirurgie ............................................................................................................... 89
Tarsus........................................................................................................................................ 91
Kat .................................................................................................................................................92
Arthroscopie ..................................................................................................................................93
Orthopedie 1e lijn ............................................................................................................................93
Manken na behandeling ..................................................................................................................94
Fysiotherapie .................................................................................................................................95
3
,Weke delen
Maagdarmstelsel
De maag
Gastrotomie: incisie doorheen de maagwand tot in het lumen
Gastrectomie: resectie van een deel van de maagwand
Gastrostomie: (tijdelijke) opening tot in het maaglumen
Gestropexie: vasthechten van de maagwand aan de buikwand
Gastrotomie
• Indicaties: vreemd voorwerp (herhaal beeldvorming vlak voor
chirurgie!), maagulceratie of -erosie, bioptname
• Lineaire vreemde voorwerpen (draad/stof): snelle interventie
noodzakelijk, kijk altijd onder de tong!
• Steunhechtingen
• Bevochtigde compressen
• Hechtmateriaal: fijn (2/0-4/0), resorbeerbaar, monofilament, ronde/visi-black naald
Gastrectomie
• Profylactisch AB bij inductie “mag”
• Soms nodig tgv maagdilatatie à stukje fundus niet doorbloed à necrose
• Thv cardia, pylorus en curvature minor kan je weinig weghalen
• Thv curvatura major (bv tumor) kan je meer weghalen
Chirurgie:
• Patient in ruglig
• Incisie van xiphoid tot navel
• Plaatsen meerdere steunhechtingen: sowieso meer dan 2
op het stuk maag dat je wil behouden
• Steekincisie met bistouri verlengen met weefselschaar
• Verwijderen aangetast deel
• Hechtmateriaal: fijn (2/0-4/0), resorbeerbaar, monofilament, ronde/visi-black naald
• Hechten in 1 of 2 lagen (soms in 2 lagen makkelijker, zodat je na het appositioneel
hechten van de mucosa en submucosa je geen zorgen meer hoeft te maken over
eventuele lekkage)
• Sluiten tot in het lumen!
• Sluiten in 1 laag: serosa, muscularis, submucosa en mucosa (appositioneel/
inverterend, maar dan bloed de snijrand langer door)
• Sluiten in 2 lagen: submucosa en mucosa (appositioneel), muscularis en serosa
(appositioneel/inverterend)
• Submucosa is de stevigste laag
Nazorg:
• Drinken van zodra goed wakker
• Eten mag indien drinken ok > iets dat goed verteerd
• Evt maagbeschermers, maagzuurremmers, prokinetica in functie van het problem
4
,Complicaties:
• Uitzonderlijk
• Wondheling snel dankzij: rijke bloedtoevoer, laag aantal bacteriën door maagzuur, snelle
regeneratie van het epitheel
• Dehiscentie zelden
• Peritonitis zelden
• Melena
• Alle mogelijke complicaties van de celiotomie
Maagdiltatie/volvulus
• Grote rassen met diepe thorax (andere rassen wel kans op dilatatie,
maar vaak geen volvulus)
• Middelbare leeftijd
• Enkele uren na het eten
• +/- torsie van de milt
• Percussie
o Hoge percussietoon is gedilateerde maag
o Do]e toon is de milt, normaal zit deze links, als deze nu rechts zit is die mee
gedraaid
• Draaiing à opstapeling lucht à vicieuze cirkel
• (Hyper)acute toestand
• Mortaliteit 30-45%
• Compressieve vena cava caudalis en vena portae à daling veneuze terugvloei à daling
cardiac output à myocard ischemie à ventriculaire premature complexen
• Obstructieve shock à slechte weefseldoorbloeding van verschillende organen
Diagnostiek “acuut abdomen”:
Behandeling:
• Dringend!
• Verspil je tijd niet aan een RX, eerst infuus en decompressie !!
• Infuus > onmiddellijk!
o In de voorpoten (vena cephalica), want vocht moet naar het hart
o Hoe groter de katheter hoe beter
o Indien het echt niet anders kan jugularis katheter
o 90-120 ml/kg
5
, • Decompressie > onmiddellijk!
o Orogastrische sondage
o Flexibele tube met (grote) diameter
o Lengte muil xiphoid afmeten
o Gelijkmatige progressieve beweging
o Weerstand einde slokdarm
o Duw en draai tegelijkertijd
o Slechtruikende geur of voedsel!
o Punctie met naald, katheter of trocard
o Indien orogastrische sondage niet slaagt
o Op plaats van percussie hoge tonen
o Grote katheter doorheen buikwand
o Deel lucht aflaten
o Daarna alsnog sonderen
o Niet sederen!
• Permanente gastropexie: ga als chirurg langs de andere kant van de patiënt staan
• +/- Splenectomie
• Lactaatbepaling voor betere inschatting prognose: verbetering van het lactaat zegt meer
dan de waarde zelf
• Profylactisch AB bij inductie, want de immuniteit van de patiënt is verlaagd tgv shock
Maaginhoud bij sondage
• Bloederig à necrose maagwand à stop
• Bloed à mogelijks maagruptuur
• Maagspoeling indien geen bloed bij sondage
o 5-10ml/kg lauw water per keer
o “Sifon” principe: omhoog houden om water erin te laten lopen, laag houden op
water eruit te laten lopen
o Tot alle maaginhoud verwijderd is
o Als niets terugkomt à stop!
Chirurgie:
• Incisie van xyphoid tot navel
• Vitaliteit maagwand
• Positie pylorus
• Torsie thv distale slokdarm
• Inspectie milt
• Invaginatie: necrotisch stuk naar binnen zonder te snijden + serosa op plaats van de
steunhechtingen aan elkaar vasthechten
• Resectie = gastrectomie: liefst vermijden wanneer niet nodig, want slecht doorbloedt en
immune-incompetent dier
• Gastropexie
o Permanenten bevestiging van het antrum pyloricum aan de rechter buikwand
(want daar zit de pylorus)
o Pas na invaginatie/resectie
o Kan nog wel dilateren! Maar niet meer torderen
o Kan zowel curatief als preventief
6
,Incisionele gastropexie:
• Meestal gebruikt in de kliniek
• Intacte serosa vergroeit niet makkelijk met een intact peritoneum
• Serosa (scherp) en muscularis (stomp) insnijden thv het antrum pyloricum
• Peritoneum (scherp) en muscularis (stomp) insnijden caudaal van de laatste rib, op +/-3
cm van de celiotomie incisielijn
• Relatief snelle techniek in vergelijking met andere technieken voor hetzelfde resultaat
• Hechten in 2 doorlopende lagen
o Relatief stevig hechtmateriaal: 0-2/0
o Traag resorbeerbaar
o Ronde of visi-black naald
o Hecht eerst de laag die het verste weg is van je, anders zie je het niet meer
Linea alba gastropexie:
• Maag vasthechten tijdens het sluiten van de buikwand
• Enkel wanneer het super snel moet vanwege bijvoorbeeld
een onveilige anesthesie
• Risico op heropenen abdomen!
Nazorg:
• Aanvankelijk ICU patiënt
• Infuus als cardiovasculaire ondersteuning
• Voedsel PO van zodra goed wakker
o Stimulatie contractiliteit
o Zeer kleine hoeveelheden
o Licht verteerbaar
Complicaties
• Ventriculaire aritmieën
• DIC
• Peritonitis, wanneer je de necrose onderschat hebt en niet hebt weggenomen
7
, De dunne darmen
• Duodenum
• Jejunum
• Ileum: bloedvat antimesenteriaal > incisie dus beetje aan de zijkant
• Bloedvoorziening: craniale mesenteriale bloedvaten
o Bloedvaten lopen door mesenteriale lymfeknopen > lymfeknopen dus nooit
wegnemen
• Innervatie: volgen bloedvaten
• Indicaties darm chirurgie: bioptname, CA, invaginatie, neoplasie, galgangobstructie
Enterotomie – darmbiopten
• Voorbereiding
• Exploratie hele maagdarmstelsel
• Isolatie aangetast darmsegment
o Extra plastic veld/kompressen
o Assistenten vingers of darmklemmen
Longitudinaal darmbiopt
• Aan een zijde ellipsvormig stukje
Dwars darmbiopt
• Steunhechting dwars anti-mesenteriaal (uitzondering ileum)
• Assistenten vingers (wijs en middelvinger) klemmen darmen af
• Elipsvormige incisie rondom steunhechting (dit deel neem je dus weg)
• Eerste hechting anti-mesenteriaal
• 3 enkelvoudige appositionele hechtingen
• Knoopjes aan de zijkant wonde
Beoordelen kwaliteit darmwand
• Geef de darm paar minute na enterotomie om te bekomen
• Kleur
• Peristaltiek
• Pulsatie arteries in het mesenterium
• Bloeden bij incisie
• Bij twijfel: enterectomie!
Incisie enterotomie
• Antimesenterieel (uitzondering ileum = lateraal)
• Longitudinaal (muv biopt)
• Distaal van het CA = aboraal (waar het CA nog niet is geweest)
• Steekincisie met bistouri
• Verlengen met weefselschaar
Sluiting enterotomie
• Longitudinaal
• Fijn (5/0-3/0), monofilament, ronde of visi-black naald
• Doorlopend appositioneel door alle lagen > ALTIJD IN 1 LAAG
• Mucosa naar binnen
8