CRIMINALISTIEK EN
FORENSISCH DNA
, WEEK 1:
INFO
- Examen: interpreteren DNA-profielen (vanuit DNA-workshop)
o Werkboek (en bijlagen) printen IN KLEUR!
- Laatste bijeenkomst: groepspresentatie
o Worden vragen gesteld top 3 maken
- Examenvoorbereiding week 5
HC1: INTRODUCTIECOLLEGE – JOS HERBERGS EN DAVE MATTHIJS
DEEL 1: DAVE MATTHIJS
DEFINITIE CRIMINALISTIEK
Criminalistiek is een multidisciplinair wetenschappelijk vakgebied dat zich bezighoudt met de
systematische verzameling, analyse en interpretatie van forensisch bewijs in strafrechtelijke contexten.
- Het richt zich op het identificeren en reconstrueren van misdrijven door middel van
natuurwetenschappelijke methoden en technieken, waarbij kennis uit disciplines zoals scheikunde,
biologie, natuurkunde en wiskunde wordt toegepast.
- Doel: wat is er gebeurd? Hoe is het gebeurd? Wie is er mogelijk bij betrokken?
Criminalistiek =/= criminologie
- Criminalistiek onderscheidt zich van criminologie doordat het zich niet richt op de oorzaken van
crimineel gedrag, maar op de materiële sporen die verband houden met strafbare feiten.
DEFINITIE FORENSISCH ONDERZOEK
Forensisch onderzoek helpt bij het opsporen van daders of de oorzaken van (mogelijke) misdrijven op
basis van wetenschappelijk bewijstukken van overtuiging.
- Dit soort onderzoek wordt gedaan door zowel de afdeling Forensische Opsporing van de politie als
speciale onderzoeksinstituten zoals het Nederlands Forensisch Instituut (NFI).
o Daarnaast ook door diverse particuliere onderzoekers.
- Het woord forensisch betekent "de rechtspraak ten dienste staand" en stamt af van het Latijnse woord
forum (markt, bestuurlijk centrum), dat duidt op het openbare karakter van de rechtspraak.
- Een eenvoudig voorbeeld van forensisch onderzoek is de bepaling van de verstreken tijd tussen het
overlijden en het ontdekken van het lichaam (a.d.h.v. lichaamstemperatuur en insecten).
DIGITAAL FORENSISCH ONDERZOEK
Digitaal forensisch onderzoek richt zich in wezen op het onderzoek van elektronische gegevens om
digitaal bewijsmateriaal te ontdekken en te analyseren.
- Het belangrijkste doel is om de integriteit van gegevens te behouden tijdens het reconstrueren van
digitale gebeurtenissen.
- Kunstmatige intelligentie (AI) wordt steeds vaker toegepast in forensisch onderzoek.
o AI kan helpen bij het analyseren van grote hoeveelheden gegevens en het identificeren van
patronen die anders misschien over het hoofd zouden worden gezien Dit kan leiden tot
snellere en meer nauwkeurige conclusies.
o Uitdagingen AI: transparantie, controleerbaarheid resultaten, juridisch resultaten waarderen, …
WAARHEIDSVINDING
1
,ACTOREN
OPENBAAR MINISTERIE
Hoofdtaken:
- Leidinggeven aan de politie bij het opsporen van strafbare feiten
o OvJ geeft richting aan het onderzoek.
- Strafbare feiten vervolgen en verdachten voor de rechter brengen
- Afdoen van strafbare feiten zonder tussenkomst van de rechter
Bijzondere taken:
- De officier van justitie kan de rechter vragen om iemand verplichte zorg op te leggen
- Het OM moet toestemming geven voor het begraven/cremeren van het stoffelijk overschot als iemand
een niet-natuurlijke dood is gestorven
OFFICIER VAN JUSTITIE
Hoofdtaken:
- Geeft leiding aan het onderzoek
- Bepaalt de strategie en hakt knopen door
- Werkt samen met partners in binnen- en buitenland
- Bepaalt of een verdachte wordt aangehouden en vordert eventueel VH
- Besluit of een verdachte voor de rechter moet komen
- Spreekt met het slachtoffer of nabestaanden
- Bereidt een passende strafeis voor
- Legt in sommige gevallen zelf een straf op
- Houdt een requisitoir in de zittingszaal
- Kan in hoger beroep gaan
FORENSISCH OFFICIER VAN JUSTITIE
- Is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de Forensische Opsporing (FO)
- Is de contactpersoon voor de Forensische Opsporing
- Staat officieren van justitie bij in het forensisch gedeelte van hun onderzoeken
- Adviseert gevraagd en ongevraagd
FORENSISCH ONDERZOEK
2
, - Fase 1:
o forensisch onderzoek op de PD (door forensisch onderzoeker van de politie). Nadruk ligt op
opsporen, documenteren en veiligstellen van sporen. Cruciale fase want kwaliteit van verdere
onderzoek hangt hiervan af.
- Fase 2:
o sporen gaan naar een politielab voor verder onderzoek.
- Fase 3:
o andere externe onderzoekers (zoals NFI) kunnen worden betrokken.
GETUIGEN EN DESKUNDIGEN
- De getuige mag enkel verklaren over diens eigen waarnemingen en dient zich van conclusies te
onthouden.
o eigen waarnemingen, belangrijk dat getuige geen conclusies trekt
- De (getuige-)deskundige wordt nu juist bevraagd op zijn eigen handelingen/ onderzoek en diens
conclusies.
o Die persoonlijke conclusies kunnen echter zijn beïnvloed door context informatie en/of bias tijdens
het onderzoek.
o o.b.v. kennis en expertise een bepaalde conclusie trekken, echter ook uitdagingen: conclusie van
deskundige kan dor verschillende zaken wordt beïnvloed. Bv. Informatie die je al hebt over de
verdachte zelf.
HET BEWIJS TER TERECHTZITTING
- Het forensisch bewijs in Nederland wordt vooral geleverd door schriftelijke rapporten van forensisch
deskundigen.
- De forensisch deskundige dient zich enkel uit te laten over zaken die tot diens deskundigheidsgebied
behoren.
- De deskundige dient zijn werk zonder bias te verrichten.
- De deskundige kan rapporteren op (sub)bronniveau en op activiteitniveau.
DILEMMA/ SPANNINGSVELD
- Forensisch deskundigen rapporteren een bewijskracht van hun bevindingen
- Juristen zijn op zoek naar de bewijskracht van het scenario
DEEL 2: INTRODUCTIE FORENSISCH ONDERZOEK
ONDERZOEK AAN BIOLOGISCHE SPOREN
Plaats delict
- Veiligstellen sporen/sporendrager
- Standaardmethoden (FO-normen)
- Voorkomen contaminatie:
o Direct direct contact met spoor DNA-materiaal op spoor
o Secondary transfer indirect sporen veiligstellen en perongeluk celmateriaal op een
ander spoor brengen
- Garandeer chain of custody = altijd weten wat er met een bepaald spoor gebeurt en waar het spoor
op dat moment is.
o Vanaf veiligstellen stuk van overtuiging alle stappen documenteren die betrekking hebben
op het stuk van overtuiging (transport, opslag, verder onderzoek, …)
Forensisch DNA-onderzoek:
- Onderzoek aan sporendrager
3
FORENSISCH DNA
, WEEK 1:
INFO
- Examen: interpreteren DNA-profielen (vanuit DNA-workshop)
o Werkboek (en bijlagen) printen IN KLEUR!
- Laatste bijeenkomst: groepspresentatie
o Worden vragen gesteld top 3 maken
- Examenvoorbereiding week 5
HC1: INTRODUCTIECOLLEGE – JOS HERBERGS EN DAVE MATTHIJS
DEEL 1: DAVE MATTHIJS
DEFINITIE CRIMINALISTIEK
Criminalistiek is een multidisciplinair wetenschappelijk vakgebied dat zich bezighoudt met de
systematische verzameling, analyse en interpretatie van forensisch bewijs in strafrechtelijke contexten.
- Het richt zich op het identificeren en reconstrueren van misdrijven door middel van
natuurwetenschappelijke methoden en technieken, waarbij kennis uit disciplines zoals scheikunde,
biologie, natuurkunde en wiskunde wordt toegepast.
- Doel: wat is er gebeurd? Hoe is het gebeurd? Wie is er mogelijk bij betrokken?
Criminalistiek =/= criminologie
- Criminalistiek onderscheidt zich van criminologie doordat het zich niet richt op de oorzaken van
crimineel gedrag, maar op de materiële sporen die verband houden met strafbare feiten.
DEFINITIE FORENSISCH ONDERZOEK
Forensisch onderzoek helpt bij het opsporen van daders of de oorzaken van (mogelijke) misdrijven op
basis van wetenschappelijk bewijstukken van overtuiging.
- Dit soort onderzoek wordt gedaan door zowel de afdeling Forensische Opsporing van de politie als
speciale onderzoeksinstituten zoals het Nederlands Forensisch Instituut (NFI).
o Daarnaast ook door diverse particuliere onderzoekers.
- Het woord forensisch betekent "de rechtspraak ten dienste staand" en stamt af van het Latijnse woord
forum (markt, bestuurlijk centrum), dat duidt op het openbare karakter van de rechtspraak.
- Een eenvoudig voorbeeld van forensisch onderzoek is de bepaling van de verstreken tijd tussen het
overlijden en het ontdekken van het lichaam (a.d.h.v. lichaamstemperatuur en insecten).
DIGITAAL FORENSISCH ONDERZOEK
Digitaal forensisch onderzoek richt zich in wezen op het onderzoek van elektronische gegevens om
digitaal bewijsmateriaal te ontdekken en te analyseren.
- Het belangrijkste doel is om de integriteit van gegevens te behouden tijdens het reconstrueren van
digitale gebeurtenissen.
- Kunstmatige intelligentie (AI) wordt steeds vaker toegepast in forensisch onderzoek.
o AI kan helpen bij het analyseren van grote hoeveelheden gegevens en het identificeren van
patronen die anders misschien over het hoofd zouden worden gezien Dit kan leiden tot
snellere en meer nauwkeurige conclusies.
o Uitdagingen AI: transparantie, controleerbaarheid resultaten, juridisch resultaten waarderen, …
WAARHEIDSVINDING
1
,ACTOREN
OPENBAAR MINISTERIE
Hoofdtaken:
- Leidinggeven aan de politie bij het opsporen van strafbare feiten
o OvJ geeft richting aan het onderzoek.
- Strafbare feiten vervolgen en verdachten voor de rechter brengen
- Afdoen van strafbare feiten zonder tussenkomst van de rechter
Bijzondere taken:
- De officier van justitie kan de rechter vragen om iemand verplichte zorg op te leggen
- Het OM moet toestemming geven voor het begraven/cremeren van het stoffelijk overschot als iemand
een niet-natuurlijke dood is gestorven
OFFICIER VAN JUSTITIE
Hoofdtaken:
- Geeft leiding aan het onderzoek
- Bepaalt de strategie en hakt knopen door
- Werkt samen met partners in binnen- en buitenland
- Bepaalt of een verdachte wordt aangehouden en vordert eventueel VH
- Besluit of een verdachte voor de rechter moet komen
- Spreekt met het slachtoffer of nabestaanden
- Bereidt een passende strafeis voor
- Legt in sommige gevallen zelf een straf op
- Houdt een requisitoir in de zittingszaal
- Kan in hoger beroep gaan
FORENSISCH OFFICIER VAN JUSTITIE
- Is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de Forensische Opsporing (FO)
- Is de contactpersoon voor de Forensische Opsporing
- Staat officieren van justitie bij in het forensisch gedeelte van hun onderzoeken
- Adviseert gevraagd en ongevraagd
FORENSISCH ONDERZOEK
2
, - Fase 1:
o forensisch onderzoek op de PD (door forensisch onderzoeker van de politie). Nadruk ligt op
opsporen, documenteren en veiligstellen van sporen. Cruciale fase want kwaliteit van verdere
onderzoek hangt hiervan af.
- Fase 2:
o sporen gaan naar een politielab voor verder onderzoek.
- Fase 3:
o andere externe onderzoekers (zoals NFI) kunnen worden betrokken.
GETUIGEN EN DESKUNDIGEN
- De getuige mag enkel verklaren over diens eigen waarnemingen en dient zich van conclusies te
onthouden.
o eigen waarnemingen, belangrijk dat getuige geen conclusies trekt
- De (getuige-)deskundige wordt nu juist bevraagd op zijn eigen handelingen/ onderzoek en diens
conclusies.
o Die persoonlijke conclusies kunnen echter zijn beïnvloed door context informatie en/of bias tijdens
het onderzoek.
o o.b.v. kennis en expertise een bepaalde conclusie trekken, echter ook uitdagingen: conclusie van
deskundige kan dor verschillende zaken wordt beïnvloed. Bv. Informatie die je al hebt over de
verdachte zelf.
HET BEWIJS TER TERECHTZITTING
- Het forensisch bewijs in Nederland wordt vooral geleverd door schriftelijke rapporten van forensisch
deskundigen.
- De forensisch deskundige dient zich enkel uit te laten over zaken die tot diens deskundigheidsgebied
behoren.
- De deskundige dient zijn werk zonder bias te verrichten.
- De deskundige kan rapporteren op (sub)bronniveau en op activiteitniveau.
DILEMMA/ SPANNINGSVELD
- Forensisch deskundigen rapporteren een bewijskracht van hun bevindingen
- Juristen zijn op zoek naar de bewijskracht van het scenario
DEEL 2: INTRODUCTIE FORENSISCH ONDERZOEK
ONDERZOEK AAN BIOLOGISCHE SPOREN
Plaats delict
- Veiligstellen sporen/sporendrager
- Standaardmethoden (FO-normen)
- Voorkomen contaminatie:
o Direct direct contact met spoor DNA-materiaal op spoor
o Secondary transfer indirect sporen veiligstellen en perongeluk celmateriaal op een
ander spoor brengen
- Garandeer chain of custody = altijd weten wat er met een bepaald spoor gebeurt en waar het spoor
op dat moment is.
o Vanaf veiligstellen stuk van overtuiging alle stappen documenteren die betrekking hebben
op het stuk van overtuiging (transport, opslag, verder onderzoek, …)
Forensisch DNA-onderzoek:
- Onderzoek aan sporendrager
3
