Praktijkonderzoek in zorg en
welzijn
Hoofdstuk 1, een inleiding op praktijkonderzoek
Definitie praktijkonderzoek voor in de zorg en welzijn praktijkonderzoek in zorg en
welzijn is onderzoek dat wordt uitgevoerd door zorg- en dienstverleners, waarbij op
systematische wijze een interactie met de omgeving antwoorden verkregen worden op
vragen die ontstaan in eigen beroepspraktijk en gericht zijn op verbetering van deze praktijk.
Intentioneel leren bewust via een bepaalde systematiek antwoord proberen te krijgen op
je vragen.
Reflecteren
Het instrumentele niveau het zichtbare handelen van de professional in de praktijk.
Het substantiële niveau de onderliggende uitgangspunten van het handelen als
professional.
Het kritische niveau de morele, ethische en andere normatieve overwegingen die je als
professional hebt.
3 hoofddoelen om een onderzoek uit te voeren
Je wilt theorieën ontwikkelen of toetsen het onderzoek levert kennis op die generaliseer
baar is. Met theorie bedoelen we een geheel van logisch samenhangende uitspraken die
samen een deel van de werkelijkheid proberen te verklaren.
Je wilt kennis toepasbaar maken in een brede beroepscontext het onderzoek levert
oplossingen op voor generieke problemen.
Je wilt op zoek gaan naar antwoorden op vragen in een specifieke beroepssituatie met als
doel deze situatie beter te begrijpen en waar nodig is te verbeteren het onderzoek
levert kennis op die in eerste instantie alleen van toepassing is op de specifieke
beroepscontext waarin het onderzoek is uitgevoerd.
Fundamenteel onderzoek accent op de ontwikkeling en toetsing van theorie. De kennis is
generaliseer baar.
Toegepast onderzoek accent ligt op de kennis. De kennis is probleem gebonden.
Praktijkonderzoek wanneer professionals in hun eigen beroepspraktijk onderzoek doen
met als doel deze praktijk te verbeteren of beter te leren begrijpen. De kennis is context
gebonden.
Onderzoek benaderingen verschillende opvattingen over wat een goed onderzoek is.
Constructivistische onderzoek benadering er bestaat niet 1 juiste visie op de
werkelijkheid, maar er kunnen meerdere interpretaties van de werkelijkheid naast elkaar
bestaan. (Filosoof Mill)
Positivistische onderzoeksbenadering kennis is gebaseerd op dat wat direct
waarneembaar is; er is een bestaande werkelijkheid.
, Evidence-based practice (EBP) doormiddel van bewijsmateriaal beslissingen kunnen
nemen die afgestemd zijn op je eigen kennis en ervaring en de waarden en voorkeuren van
een cliënt. (Wetenschappelijke conditie verkregen)
Practice-based evidende (PBE) gaat uit van het idee dat kennis over het handelen van
een professional ontstaat vanuit de beroepspraktijk. (Realistische conditie verkregen)
Migchelbrink (2008) ziet ontwikkelingsonderzoek als het zoeken naar
Het ontwerp (plan, activiteit, behandeling, interventie) dat gemaakt moet worden
De eisen waar dit onderwerp aan moet voldoen
De verschillende alternatieve uitwerkingen van het ontwerp
De meest realistische en haalbare alternatieven
Het ideale ontwerp dat voldoet in de beroepspraktijk
Van den Akker’s kenmerken van ontwerponderzoek (praktijkonderzoek)
Er wordt in de dagelijkse praktijk een interventie ingevoerd bijvoorbeeld een nieuwe
aanpak.
Het ontwerpproces waarbij interventies in verschillende cycli worden ontworpen.
Het proces van invoering van de interventie
De meerwaarde van het ontwerpproduct voor de mensen die er in de praktijk mee
moeten werken, staat centraal
Het ontwerp is (deels) theoretisch onderbouwd en levert na het testen in de praktijk een
bijdrage aan nieuwe inzichten.
3 competentiesegmenten
Segment 1 werken met/voor cliënten. Deskundigheid op het gebied van begeleiding,
behandeling en of dienstverlening.
Segment 2 werken in en vanuit een arbeidsomgeving. Vaardigheden die nodig zijn om
goed te kunnen functioneren in de organisatie in je rol als collega etc.
Segment 3 werken aan professionaliteit en professionalisering. Verantwoordelijkheid
voor het onderhouden van je beroepscompetenties en de ontwikkeling van je beroepsgroep
in het geheel.
Dagelijks methodisch handelen het accent ligt op de vraag of behoefte van de cliënt,
terwijl bij het uitvoeren van een praktijkonderzoek met name de leerwensen van de zorg- en
dienstverlener het uitgangspunt is.
De situatiereden inzicht willen verwerven in een situatie. Je wilt meer kennis over wat er
aan de hand is.
De doelreden willen weten wat je als professional wilt bereiken en kunnen
beargumenteren waarom je dat belangrijk vindt; je gaat opzoek naar je onderliggende visie
en opvattingen.
De empiriereden willen toetsen van ervaringskennis over de effectiviteit van je handelen.
De theoriereden je wilt je kennis over je eigen praktijk vergroten door kennis over
situaties elders.
welzijn
Hoofdstuk 1, een inleiding op praktijkonderzoek
Definitie praktijkonderzoek voor in de zorg en welzijn praktijkonderzoek in zorg en
welzijn is onderzoek dat wordt uitgevoerd door zorg- en dienstverleners, waarbij op
systematische wijze een interactie met de omgeving antwoorden verkregen worden op
vragen die ontstaan in eigen beroepspraktijk en gericht zijn op verbetering van deze praktijk.
Intentioneel leren bewust via een bepaalde systematiek antwoord proberen te krijgen op
je vragen.
Reflecteren
Het instrumentele niveau het zichtbare handelen van de professional in de praktijk.
Het substantiële niveau de onderliggende uitgangspunten van het handelen als
professional.
Het kritische niveau de morele, ethische en andere normatieve overwegingen die je als
professional hebt.
3 hoofddoelen om een onderzoek uit te voeren
Je wilt theorieën ontwikkelen of toetsen het onderzoek levert kennis op die generaliseer
baar is. Met theorie bedoelen we een geheel van logisch samenhangende uitspraken die
samen een deel van de werkelijkheid proberen te verklaren.
Je wilt kennis toepasbaar maken in een brede beroepscontext het onderzoek levert
oplossingen op voor generieke problemen.
Je wilt op zoek gaan naar antwoorden op vragen in een specifieke beroepssituatie met als
doel deze situatie beter te begrijpen en waar nodig is te verbeteren het onderzoek
levert kennis op die in eerste instantie alleen van toepassing is op de specifieke
beroepscontext waarin het onderzoek is uitgevoerd.
Fundamenteel onderzoek accent op de ontwikkeling en toetsing van theorie. De kennis is
generaliseer baar.
Toegepast onderzoek accent ligt op de kennis. De kennis is probleem gebonden.
Praktijkonderzoek wanneer professionals in hun eigen beroepspraktijk onderzoek doen
met als doel deze praktijk te verbeteren of beter te leren begrijpen. De kennis is context
gebonden.
Onderzoek benaderingen verschillende opvattingen over wat een goed onderzoek is.
Constructivistische onderzoek benadering er bestaat niet 1 juiste visie op de
werkelijkheid, maar er kunnen meerdere interpretaties van de werkelijkheid naast elkaar
bestaan. (Filosoof Mill)
Positivistische onderzoeksbenadering kennis is gebaseerd op dat wat direct
waarneembaar is; er is een bestaande werkelijkheid.
, Evidence-based practice (EBP) doormiddel van bewijsmateriaal beslissingen kunnen
nemen die afgestemd zijn op je eigen kennis en ervaring en de waarden en voorkeuren van
een cliënt. (Wetenschappelijke conditie verkregen)
Practice-based evidende (PBE) gaat uit van het idee dat kennis over het handelen van
een professional ontstaat vanuit de beroepspraktijk. (Realistische conditie verkregen)
Migchelbrink (2008) ziet ontwikkelingsonderzoek als het zoeken naar
Het ontwerp (plan, activiteit, behandeling, interventie) dat gemaakt moet worden
De eisen waar dit onderwerp aan moet voldoen
De verschillende alternatieve uitwerkingen van het ontwerp
De meest realistische en haalbare alternatieven
Het ideale ontwerp dat voldoet in de beroepspraktijk
Van den Akker’s kenmerken van ontwerponderzoek (praktijkonderzoek)
Er wordt in de dagelijkse praktijk een interventie ingevoerd bijvoorbeeld een nieuwe
aanpak.
Het ontwerpproces waarbij interventies in verschillende cycli worden ontworpen.
Het proces van invoering van de interventie
De meerwaarde van het ontwerpproduct voor de mensen die er in de praktijk mee
moeten werken, staat centraal
Het ontwerp is (deels) theoretisch onderbouwd en levert na het testen in de praktijk een
bijdrage aan nieuwe inzichten.
3 competentiesegmenten
Segment 1 werken met/voor cliënten. Deskundigheid op het gebied van begeleiding,
behandeling en of dienstverlening.
Segment 2 werken in en vanuit een arbeidsomgeving. Vaardigheden die nodig zijn om
goed te kunnen functioneren in de organisatie in je rol als collega etc.
Segment 3 werken aan professionaliteit en professionalisering. Verantwoordelijkheid
voor het onderhouden van je beroepscompetenties en de ontwikkeling van je beroepsgroep
in het geheel.
Dagelijks methodisch handelen het accent ligt op de vraag of behoefte van de cliënt,
terwijl bij het uitvoeren van een praktijkonderzoek met name de leerwensen van de zorg- en
dienstverlener het uitgangspunt is.
De situatiereden inzicht willen verwerven in een situatie. Je wilt meer kennis over wat er
aan de hand is.
De doelreden willen weten wat je als professional wilt bereiken en kunnen
beargumenteren waarom je dat belangrijk vindt; je gaat opzoek naar je onderliggende visie
en opvattingen.
De empiriereden willen toetsen van ervaringskennis over de effectiviteit van je handelen.
De theoriereden je wilt je kennis over je eigen praktijk vergroten door kennis over
situaties elders.
