§2.1 Interbellum en Tweede Wereldoorlog (1818 – 1945)
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke
gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918 – 1945)?
In deze paragraaf leer je …
Waardoor de Duitse democratie na de Eerste Wereldoorlog wankel was
Duitsland werd na de WOI een parlementaire democratie, maar er was nog steeds honger en
politieke chaos (strijd tussen comm. en nat.) aanwezig.
- Parlement vergaderde in Weimar (Republiek van Weimar)
- Socialistische Partij Duitsland (SPD) won in 1919 de verkiezingen
Moest Vrede van Versailles tekenen (schuldvraag, verlies van gebieden,
materieel, kleiner leger en herstelbetalingen)
Kreeg de schuld van de nederlaag in de WOI (Dolkstootlegende)
Democratische partijen verloren meerderheid (1920), er kwam
politieke verdeeldheid, waardoor er zwakke regeringen ontstonden.
In 1923 stopte Duitsland met herstelbetalingen, Frankrijk bezette het Ruhrgebied om zelf d
grondstoffen te halen.
- Duitse regering riep arbeiders op om te staken en drukte geld bij om de lonen door te
betalen, hyperinflatie.
Bierkellerputsch (München): staatsgreep van Adolf Hitler (nov. 1923), hij
schreef Mein Kampf in de gevangenis.
Steun van de Verenigde Staten: Dawesplan (1924): leningen en tijdelijk
minder herstelbetalingen.
Vrijwillige erkenning westgrens en demilitarisatie Rijnland + geen
geweld bij oostgrenskwestie (1925)
Duitsland werd lid van de Volkenbond (1926)
Frankrijk vertrok uit het Ruhrgebied (1930)
Hoe en waardoor de nazi’s aan de macht kwamen
In 1929 ontstond er de Grote Depressie (de Wereldcrisis) van 1929, er ontstond enorme
werkloosheid in Duitsland en de regering had geen oplossing.
Geen vertrouwen meer in de democratie en er kwam steun aan totalitaire partijen
(communisten en nationalisten)
Nationaal-Socialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP) beloofde oplossingen en eenheid.
Gehoorzaamheid aan één sterke leider, wat leidde tot de afschaffing van de
democratie en een harde aanpak voor de tegenstander (SA)
Eind van Dictaat van Versailles en Lebensraum in Oost-Europa, er kwam een
wederopbouw leger.
Rassenleer, Arische ras (Übermenschen) beter dan Joden en andere Untermenschen
(Slavische volkeren)
, Hoe Nazi-Duitsland werd bestuurd
In januari 1933 kwam Hitler rijkskanselier van conservatieve coalitieregering die alle macht
naar zich toe trok, voor het Derde Rijk.
Rijksdagbrand door Marinus van der Lubbe (feb. 1933), afkondiging artikel 48 +
Machtigingswet: regeren zonder parlement en een aanpak voor de tegenstanders.
Nacht van de Lange messen (moord op SA-top), met steun van het leger (juni 1934).
Rijkskanselier én president (Der Führer) na de dood van Hindenburg (augustus 1934).
Duitsland werd een totalitaire staat, iedereen moest hetzelfde denken (Gelijkschakeling)
Nakomen van beloftes: aanpak van werkloosheid en herbewapening, Autobahnen,
industrie, dienstplicht.
Ministerie van propaganda (Goebbels): positieve berichten op radio en in bioscopen
(censuur) + speciale projecten (Volkswagen Kever).
Indoctrinatie (opleggen van ideeën) van de jeugd (Hitlerjugend + Bund Deutscher
Mädel)
Eed van trouw door alle militairen.
Repressie (onderdrukking door geheime politie Gestapo (en SA en SS) geweld en
concentratiekampen.
Joden kregen het steeds zwaarder
1933 Boycot joodse winkels, ontslag joodse ambtenaren
1935 Neurenberger Wetten (joden niet langer staatsburger + verbod op seks en huwelijk
tussen joden en niet-joden)
1938 Reichskristallnacht (overal in Duitsland geweld tegen joden en hun bezittingen)
joden hadden geen winkel of zelfstandig beroep meer.
Hitler wilde alle Duitstalige gebieden terug die Duitsland had moeten afstaan in het Verdrag
van Versailles (Heim ins Reich)
Jan. 1935 Saarland (na volkstemming)
Mrt. 1936 Gedemilitariseerde Rijnland
Mrt. 1938 Oostenrijk (Blumenkrieg / Anschluss)
Okt. 1938 Sudetenland van Tsjechoslowakije na overleg met Groot-Brittannië +
Frankrijk tijdens Conferentie van München.
Mrt. 1939 Rest van Tsjechië (niet Duitstalig) + Slowakije werd een satellietstaat
van Duitsland.
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke
gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918 – 1945)?
In deze paragraaf leer je …
Waardoor de Duitse democratie na de Eerste Wereldoorlog wankel was
Duitsland werd na de WOI een parlementaire democratie, maar er was nog steeds honger en
politieke chaos (strijd tussen comm. en nat.) aanwezig.
- Parlement vergaderde in Weimar (Republiek van Weimar)
- Socialistische Partij Duitsland (SPD) won in 1919 de verkiezingen
Moest Vrede van Versailles tekenen (schuldvraag, verlies van gebieden,
materieel, kleiner leger en herstelbetalingen)
Kreeg de schuld van de nederlaag in de WOI (Dolkstootlegende)
Democratische partijen verloren meerderheid (1920), er kwam
politieke verdeeldheid, waardoor er zwakke regeringen ontstonden.
In 1923 stopte Duitsland met herstelbetalingen, Frankrijk bezette het Ruhrgebied om zelf d
grondstoffen te halen.
- Duitse regering riep arbeiders op om te staken en drukte geld bij om de lonen door te
betalen, hyperinflatie.
Bierkellerputsch (München): staatsgreep van Adolf Hitler (nov. 1923), hij
schreef Mein Kampf in de gevangenis.
Steun van de Verenigde Staten: Dawesplan (1924): leningen en tijdelijk
minder herstelbetalingen.
Vrijwillige erkenning westgrens en demilitarisatie Rijnland + geen
geweld bij oostgrenskwestie (1925)
Duitsland werd lid van de Volkenbond (1926)
Frankrijk vertrok uit het Ruhrgebied (1930)
Hoe en waardoor de nazi’s aan de macht kwamen
In 1929 ontstond er de Grote Depressie (de Wereldcrisis) van 1929, er ontstond enorme
werkloosheid in Duitsland en de regering had geen oplossing.
Geen vertrouwen meer in de democratie en er kwam steun aan totalitaire partijen
(communisten en nationalisten)
Nationaal-Socialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP) beloofde oplossingen en eenheid.
Gehoorzaamheid aan één sterke leider, wat leidde tot de afschaffing van de
democratie en een harde aanpak voor de tegenstander (SA)
Eind van Dictaat van Versailles en Lebensraum in Oost-Europa, er kwam een
wederopbouw leger.
Rassenleer, Arische ras (Übermenschen) beter dan Joden en andere Untermenschen
(Slavische volkeren)
, Hoe Nazi-Duitsland werd bestuurd
In januari 1933 kwam Hitler rijkskanselier van conservatieve coalitieregering die alle macht
naar zich toe trok, voor het Derde Rijk.
Rijksdagbrand door Marinus van der Lubbe (feb. 1933), afkondiging artikel 48 +
Machtigingswet: regeren zonder parlement en een aanpak voor de tegenstanders.
Nacht van de Lange messen (moord op SA-top), met steun van het leger (juni 1934).
Rijkskanselier én president (Der Führer) na de dood van Hindenburg (augustus 1934).
Duitsland werd een totalitaire staat, iedereen moest hetzelfde denken (Gelijkschakeling)
Nakomen van beloftes: aanpak van werkloosheid en herbewapening, Autobahnen,
industrie, dienstplicht.
Ministerie van propaganda (Goebbels): positieve berichten op radio en in bioscopen
(censuur) + speciale projecten (Volkswagen Kever).
Indoctrinatie (opleggen van ideeën) van de jeugd (Hitlerjugend + Bund Deutscher
Mädel)
Eed van trouw door alle militairen.
Repressie (onderdrukking door geheime politie Gestapo (en SA en SS) geweld en
concentratiekampen.
Joden kregen het steeds zwaarder
1933 Boycot joodse winkels, ontslag joodse ambtenaren
1935 Neurenberger Wetten (joden niet langer staatsburger + verbod op seks en huwelijk
tussen joden en niet-joden)
1938 Reichskristallnacht (overal in Duitsland geweld tegen joden en hun bezittingen)
joden hadden geen winkel of zelfstandig beroep meer.
Hitler wilde alle Duitstalige gebieden terug die Duitsland had moeten afstaan in het Verdrag
van Versailles (Heim ins Reich)
Jan. 1935 Saarland (na volkstemming)
Mrt. 1936 Gedemilitariseerde Rijnland
Mrt. 1938 Oostenrijk (Blumenkrieg / Anschluss)
Okt. 1938 Sudetenland van Tsjechoslowakije na overleg met Groot-Brittannië +
Frankrijk tijdens Conferentie van München.
Mrt. 1939 Rest van Tsjechië (niet Duitstalig) + Slowakije werd een satellietstaat
van Duitsland.
