Filip Roodhooft – KULEUVEN – 3e bachelor HIR en TEW - D0T22A
Inhoud Management Accounting
1 Inhoud management accounting
Management accounting is een systeem dat beslissingsnemers op alle niveaus van de organisatie in
staat stelt betere beslissingen te nemen en de processen en prestaties van de organisatie te
verbeteren. Het draait met andere woorden om hoe de organisatie waarde kan creëren.
o Soorten beslissingen: korte- en langetermijn, planning en controle
Informatiebronnen voor dit systeem zijn cost accounting en (niet-)financiële gegevens. Het systeem
moet relevante en accurate informatie garanderen via:
o Meten: basisdata verzamelen — beschikbaarheid en betrouwbaarheid zijn in de praktijk
niet altijd gegarandeerd
o Analyseren: metingen verwerken en omzetten in rapporten — informatie wordt
gecreëerd
o Interpreteren: beslissingen nemen op basis van rapporten — kennis wordt gecreëerd
o Communiceren: informatie op elk niveau beschikbaar stellen
o Plannen en controleren: werkelijke resultaten controleren en oorzaken van afwijkingen
opsporen
Management accounting staat los van de verplichte externe rapportering en is gericht op interne
belanghebbenden. Het moet de doelstellingen van de organisatie ondersteunen.
2 Kenmerken management accounting
- Publiek: werknemers, managers en leidinggevenden (intern). Dit in tegenstelling tot
financial accounting, dat gericht is op externe doelgroepen.
Laagste niveau Middle management Hoogste niveau
Fysische en operationele Geaggregeerde informatie Accountinginformatie Minder
informatie Frequent Doel: Minder frequent Doel: nemen frequent Doel: nemen van
verbeteren en controleren van van informatiebeslissingen strategische beslissingen
operationele processen
- Doel: de impact van beslissingen genomen door werknemers en managers communiceren
naar de interne leden van de organisatie; feedback, controle en aanbevelingen op geleverde
prestaties geven.
, - Beperkingen: geen externe regulering — het systeem en de informatie worden door het
management zelf bepaald om strategische en operationele behoeften te ondersteunen.
- Type informatie: financiële, operationele en fysische maatstaven voor processen,
technologie, leveranciers, klanten en concurrenten — met betrekking op heden, verleden én
toekomst.
- Soort informatie: meer subjectief (bv. personeelstevredenheid) en beoordelend, maar ook
gefundeerd, relevant en accuraat.
- Draagwijdte: niet geaggregeerd; rapporten van lokale beslissingen en acties — zin voor
detail.
3 Doelstellingen management accounting
- Voorraadwaardering (goederen in bewerking, gereed product, bestellingen in uitvoering) en
resultaatbepaling
- Kortetermijnbeslissingen (veel elementen liggen reeds vast)
- Planning (bv. budget voor volgend jaar opstellen en achteraf evalueren of het beloofde
budget gehaald werd)
- Controle (planning + controle = management controle)
- Langetermijnbeslissingen (alles is variabel en beïnvloedbaar → andere informatie nodig dan
voor kortetermijn)
4 Uitdagingen
De sleutelsuccesfactoren voor een organisatie zijn: kosten, kwaliteit, tijd en innovatie. Deze dienen
als vertrekpunt voor de strategie. De rapportering moet die strategie ondersteunen.
Bijkomende uitdagingen zijn de klanten- en stakeholderstevredenheid (niet enkel klanten, ook
aandeelhouders, medewerkers, leveranciers en banken), een totale waardeketenanalyse,
voortdurende verbetering als competitief voordeel, en een gelijktijdige interne én externe focus.
5 Cost Drivers
Waardeketenanalyse
- Doel: de competitieve positie ten opzichte van concurrenten goed inschatten en
competitieve voordelen uitbouwen.
- Interne waardeketenanalyse: activiteiten identificeren en onderverdelen
o Structurele activiteiten: bepalen fundamentele economische kenmerken
o Uitvoerende activiteiten: succesvol het product leveren
o Operationele activiteiten
- Continue verbetering
- Gelijktijdige interne en externe focus
Structural en executional cost drivers
, - Structural cost drivers: strategische beslissingen over de fundamentele economische
kenmerken van een organisatie (keuzes over het businessmodel):
o Optimale schaal
o Graad van verticale integratie (scoop: wat zelf doen en wat uitbesteden?)
o Ervaring (hoe meer ervaring, hoe lager de kosten → bepaalde diensten uitbesteden?)
o Technologie (robots en computers → invloed op arbeidskosten)
o Complexiteit (reductie van complexiteit verlaagt ook de kosten)
- Executional cost drivers: bekwaamheid van de organisatie om producten of diensten
succesvol te leveren (eerder operationeel):
o Werknemersbetrokkenheid (afstemming tussen doelstellingen werknemers en bedrijf)
o Total quality management (doe alles juist van de eerste keer, elimineer fouten)
o Capaciteitsgebruik (vermijd te veel overcapaciteit)
o Efficiëntie van de fabriekslay-out
o Productconfiguratie (bij het ontwerp worden al veel kosten vastgelegd = target costing)
o Relaties met leveranciers (leveranciers vertegenwoordigen 60–65% van de kosten)
6 Nieuwe methodes
- Activity based costing en management
- Customer profitability analysis
- Leveranciersselectie
- Verticale (de)integratie
- Kwaliteitskosten
- Niet-financiële prestatiemaatstaven
- Boordtabellen
- Benchmarking
- Target costing
- Life cycle costing
7 Stages
Een informatiesysteem kan zich in vier mogelijke toestanden bevinden. De fase waarin een bedrijf
zich bevindt, heeft invloed op het potentieel en op de rol en functie van management accounting.
Aspect Stage I Stage II Stage III Specialized Stage IV Integrated
Broken Financial
Reporting
Data kwaliteit Veel fouten, Geen Gedeelde databases, Volledig gekoppelde
grote verrassingen, informele koppelingen databases (bv. SAP)
afwijkingen voldoet aan
auditnormen
Externe Ontoereiken Afgestemd op Stage II-systeem Financiële