FINANCIEEL BEHEER
DE FINANCIËLE ANALYSE VAN DE JAARREKENINGEN
Kleine & middelgrote vennootschappen (KMO’s) & microvennootschappen
Inleiding
De EU boekhoudrichtlijn 2013/34/EU & de omzetting ervan in de Belgische wetgeving wijzigt o.a. de
groottecriteria van de KMO’s alsook introduceert het een nieuwe vennootschapsvorm, m.n. de
microvennootschap.
De gewijzigde wetgeving is van toepassing op boekjaren die starten vanaf 01/01/2016.
Om de financiële toestand van een onderneming te beoordelen beschikt men over een aantal
documenten die openbaar gemaakt moeten worden:
1. De jaarrekening (balans – RR – toelichting)
2. De sociale balans (behoort niet tot de toelichting bij KMO’s & microvennootschappen)
3. Speciaal verslag bestuursorgaan (in bepaalde omstandigheden)
4. Een lijst van bestuurders & externe experten
5. Etc.
De KMO’s (& microvennootschappen) moeten noch een jaarverslag, noch een commissarisverslag
neerleggen.
Verder kan men nog heel wat informatie vergaren op de Nationale Bank van België (‘NBB’).
De jaarrekening
De jaarrekening van een onderneming omvat als volgt:
1. De balans
2. De resultatenrekening
3. De toelichting
Afhankelijk van de grootte van de vennootschap moet er een bepaald schema opgesteld worden
voor de jaarrekening.
Heden ten dage kent men zes soorten schema’s:
Drie soorten schema’s voor kapitaalvennootschappen (bv. NV)
Volledig – verkort – micro
Drie soorten schema’s voor kapitaalloze vennootschappen (bv. BV)
Volledig – verkort – micro
Een KMO is een kleine onderneming indien zij op datum van het laatste boekjaar niet meer dan één
van de volgende criteria overschrijdt:
1. Jaaromzet: 9.000.000 EUR (excl. BTW)
2. Balanstotaal: 4.500.000 EUR
3. Personeelsbestand: 50 WN
Indien men meer dan één criteria overschrijdt, dan is men een grote vennootschap.
Deze overschrijding heeft pas effect als dit zich gedurende 2 achtereenvolgende boekjaren voordoet.
,Voorbeeld:
Criteria overschreden Grootte van de vennootschap
2019 1 KMO
2020 2 KMO
2021 2 KMO
2022 1 GROOT (overschreden in 2020 & 2021)
2023 1 GROOT
2024 2 KMO (niet overschreden in 2022 & 2023)
Let op: vroeger moest men met een gemiddeld personeelsbestand van meer dan 100 WN het
volledig schema voor de jaarrekening gebruiken, maar dit is voortaan NIET meer het geval, daar een
vennootschap die voortaan 102 personeelsleden heeft en die de andere criteria niet zou
overschrijden, als een KMO zal worden aanzien en bijgevolg een verkort schema mag gebruiken.
Let op (2): indien een bedrijf, ongeacht de grootte, beursgenoteerd is, dan MOET men het volledig
schema toepassen bij de opmaak van de jaarrekening.
Let op (3): een KMO die enkel op geconsolideerd niveau meer dan één criteria overschrijdt, mag voor
zijn individuele jaarrekening een verkort schema neerleggen.
De criteria van een microvennootschap zijn anders:
1. Jaaromzet: 700.000 EUR (excl. BTW)
2. Balanstotaal: 350.000 EUR
3. Personeelsbestand: 10 WN
Indien men meer dan één criteria overschrijdt, dan is men een KMO.
Deze overschrijding heeft pas effect als dit zich gedurende 2 achtereenvolgende boekjaren voordoet.
Let op: een microvennootschap mag noch een moedervennootschap, noch een
dochtervennootschap zijn.
De balans
De balans is een momentopname per einde boekjaar.
Het geeft een overzicht weer van alle bezittingen, schulden & eigen vermogen van een onderneming
op een bepaald moment.
De balans bestaat uit zes delen:
1. De oprichtingskosten
2. De vaste activa (IMVA/MVA/FVA/vorderingen > 1 jaar)
3. De vlottende activa (voorraden/vorderingen < 1 jaar/liquide middelen/etc.)
4. Het eigen vermogen
5. De voorzieningen & uitgestelde belastingen
6. Het vreemd vermogen (schulden > 1 jaar & < 1 jaar)
De balans is een “verhaal” van bronnen (passiva) & aanwendingen (activa).
,De resultatenrekening
De resultatenrekening is een “film” aan kosten & opbrengsten gedurende een welbepaalde periode,
zijnde een boekjaar.
Dit document bestaat uit vier luiken:
1. Het bedrijfsresultaat (resultaat verkregen uit de eigenlijke exploitatie)
2. Het financieel resultaat
3. Het niet-recurrente resultaat
4. Het belastingresultaat
Samen vormen ze het boekhoudkundig resultaat onderworpen aan belastingen.
De toelichting
De toelichting omvat aanvullende inlichtingen omtrent de balans & RR, indien beide onvoldoende
zijn om een getrouw beeld weer te geven van het vermogen, de financieel positie & het resultaat van
de vennootschap.
Voor KMO’s zijn de toelichtingen eerder beperkt t.o.v. die van een grote vennootschap.
Voor microvennootschappen is de toelichting nog beperkter dan voor een KMO.
De sociale balans
De sociale balans vormt geen onderdeel van de toelichting, maar is een apart document.
Het bevat gegevens omtrent het personeelsbestand, de opleidingen van de werknemers, etc.
Niet verplichte documenten
Er zijn een aantal documenten die ook interessant zijn, maar geen verplichting met zich meebrengen:
1. De staat van herkomst & besteding van middelen
Overzicht van de jaarlijkse netto mutaties in de activa & passiva
Men wilt zo zien of de ondernemingsfinanciering correct & gezond is
Principe van “besteding” & “herkomst”
Besteding van middelen: indien een actiefpost stijgt of een passiefpost daalt
Bijvoorbeeld: de aankoop van een machine of een lening wordt terugbetaald
Herkomst van middelen: indien een actiefpost daalt of een passiefpost stijgt
Bijvoorbeeld: daling van voorraden of de toename van leveranciersschulden
2. De kasstromentabel
Overzicht van de kasontvangsten & kasuitgaven gedurende een welbepaalde periode,
zijnde een boekjaar
Geeft meer duiding omtrent de liquiditeitspositie van een onderneming
Men kent drie soorten bewegingen in de kasstromentabel
Met name stromen uit de bedrijfsactiviteit (1), de investeringsactiviteit (2) & de
financieringsactiviteit (3)
, De cijfers van de jaarrekening ontleed
De beleidsinformatie van de management
Je kan financiële analyse opsplitsen in 2 stukken:
1) Financial accountinggedeelte: je gaat kijken naar gegevens van het verleden (voorgaande jaren)
en vergelijken met vandaag de dag om te weten te komen of je het al dan niet beter hebt gedaan.
Kenmerken:
Extern
Formeel
Historisch
2) Management accountinggedeelte: je gaat hier niet naar cijfers uit het verleden kijken, maar naar
het heden en de toekomst wat je verwachtingen naar de toekomst toe zijn met de huidige cijfers.
Een goed voorbeeld hiervan is de BE-analyse.
Kenmerken:
Intern
Informeel
Toekomstgericht
Daartussen is nog een “grijze zone” (lichtblauw) waar ze mekaar overlappen.
Resultatenrekening (= overzicht van alle opbrengsten en kosten gedurende een bepaalde periode)
Uitzonderlijk resultaat bestaat niet meer en zijn nu niet-recurrente bedrijfs – en financiële
opbrengsten en kosten.
Wie moet een JRR opmaken: iedere rechtspersoon, behalve een VOF, een Comm. V., een
maatschap, een landbouwvennootschap, etc.
Soorten jaarrekeningen: 6 schema’s (vol, verkort & micro voor enerzijds
kapitaalvennootschappen en anderzijds niet-kapitaalvennootschappen)
Wanneer de jaarrekening neerleggen: uiterlijk 7 maanden na afsluiting van het boekjaar &
binnen de 30 dagen na goedkeuring van de cijfers door de AV
Balans (= momentopname van alle activa en passiva op een bepaald tijdstip)
Activa zijn gerangschikt op liquiditeit (vanonder staan de meest liquide, zijnde de liquide
middelen en vanboven staan de minst liquide, zijnde de vaste activa)
Passiva zijn gerangschikt op opeisbaarheid (vanonder staan de snelst opeisbare, zijnde de
schulden < 1 jaar en van boven staan de traagst opeisbare, zijnde het eigen vermogen)
Een balans is in continue verandering
Eender welke transactie heeft een invloed op de balans
Bv. terugbetalen van een lening (passiva daalt en activa daalt (schulden dalen & bank daalt))
Bv. aankopen van een investering (activa stijgt en passiva stijgt (schulden stijgen &
investering stijgt))
Let op: het boekhoudkundig resultaat is NOOIT gelijk aan de beweging in geldmiddelen
Het betekent niet dat als men geld binnenkrijgt op de bankrekening, dat men daardoor winst
zal maken
De stijging van de geldmiddelen kan het gevolg zijn van een daling van een klantenvordering
of voorraad dat verkocht werd
DE FINANCIËLE ANALYSE VAN DE JAARREKENINGEN
Kleine & middelgrote vennootschappen (KMO’s) & microvennootschappen
Inleiding
De EU boekhoudrichtlijn 2013/34/EU & de omzetting ervan in de Belgische wetgeving wijzigt o.a. de
groottecriteria van de KMO’s alsook introduceert het een nieuwe vennootschapsvorm, m.n. de
microvennootschap.
De gewijzigde wetgeving is van toepassing op boekjaren die starten vanaf 01/01/2016.
Om de financiële toestand van een onderneming te beoordelen beschikt men over een aantal
documenten die openbaar gemaakt moeten worden:
1. De jaarrekening (balans – RR – toelichting)
2. De sociale balans (behoort niet tot de toelichting bij KMO’s & microvennootschappen)
3. Speciaal verslag bestuursorgaan (in bepaalde omstandigheden)
4. Een lijst van bestuurders & externe experten
5. Etc.
De KMO’s (& microvennootschappen) moeten noch een jaarverslag, noch een commissarisverslag
neerleggen.
Verder kan men nog heel wat informatie vergaren op de Nationale Bank van België (‘NBB’).
De jaarrekening
De jaarrekening van een onderneming omvat als volgt:
1. De balans
2. De resultatenrekening
3. De toelichting
Afhankelijk van de grootte van de vennootschap moet er een bepaald schema opgesteld worden
voor de jaarrekening.
Heden ten dage kent men zes soorten schema’s:
Drie soorten schema’s voor kapitaalvennootschappen (bv. NV)
Volledig – verkort – micro
Drie soorten schema’s voor kapitaalloze vennootschappen (bv. BV)
Volledig – verkort – micro
Een KMO is een kleine onderneming indien zij op datum van het laatste boekjaar niet meer dan één
van de volgende criteria overschrijdt:
1. Jaaromzet: 9.000.000 EUR (excl. BTW)
2. Balanstotaal: 4.500.000 EUR
3. Personeelsbestand: 50 WN
Indien men meer dan één criteria overschrijdt, dan is men een grote vennootschap.
Deze overschrijding heeft pas effect als dit zich gedurende 2 achtereenvolgende boekjaren voordoet.
,Voorbeeld:
Criteria overschreden Grootte van de vennootschap
2019 1 KMO
2020 2 KMO
2021 2 KMO
2022 1 GROOT (overschreden in 2020 & 2021)
2023 1 GROOT
2024 2 KMO (niet overschreden in 2022 & 2023)
Let op: vroeger moest men met een gemiddeld personeelsbestand van meer dan 100 WN het
volledig schema voor de jaarrekening gebruiken, maar dit is voortaan NIET meer het geval, daar een
vennootschap die voortaan 102 personeelsleden heeft en die de andere criteria niet zou
overschrijden, als een KMO zal worden aanzien en bijgevolg een verkort schema mag gebruiken.
Let op (2): indien een bedrijf, ongeacht de grootte, beursgenoteerd is, dan MOET men het volledig
schema toepassen bij de opmaak van de jaarrekening.
Let op (3): een KMO die enkel op geconsolideerd niveau meer dan één criteria overschrijdt, mag voor
zijn individuele jaarrekening een verkort schema neerleggen.
De criteria van een microvennootschap zijn anders:
1. Jaaromzet: 700.000 EUR (excl. BTW)
2. Balanstotaal: 350.000 EUR
3. Personeelsbestand: 10 WN
Indien men meer dan één criteria overschrijdt, dan is men een KMO.
Deze overschrijding heeft pas effect als dit zich gedurende 2 achtereenvolgende boekjaren voordoet.
Let op: een microvennootschap mag noch een moedervennootschap, noch een
dochtervennootschap zijn.
De balans
De balans is een momentopname per einde boekjaar.
Het geeft een overzicht weer van alle bezittingen, schulden & eigen vermogen van een onderneming
op een bepaald moment.
De balans bestaat uit zes delen:
1. De oprichtingskosten
2. De vaste activa (IMVA/MVA/FVA/vorderingen > 1 jaar)
3. De vlottende activa (voorraden/vorderingen < 1 jaar/liquide middelen/etc.)
4. Het eigen vermogen
5. De voorzieningen & uitgestelde belastingen
6. Het vreemd vermogen (schulden > 1 jaar & < 1 jaar)
De balans is een “verhaal” van bronnen (passiva) & aanwendingen (activa).
,De resultatenrekening
De resultatenrekening is een “film” aan kosten & opbrengsten gedurende een welbepaalde periode,
zijnde een boekjaar.
Dit document bestaat uit vier luiken:
1. Het bedrijfsresultaat (resultaat verkregen uit de eigenlijke exploitatie)
2. Het financieel resultaat
3. Het niet-recurrente resultaat
4. Het belastingresultaat
Samen vormen ze het boekhoudkundig resultaat onderworpen aan belastingen.
De toelichting
De toelichting omvat aanvullende inlichtingen omtrent de balans & RR, indien beide onvoldoende
zijn om een getrouw beeld weer te geven van het vermogen, de financieel positie & het resultaat van
de vennootschap.
Voor KMO’s zijn de toelichtingen eerder beperkt t.o.v. die van een grote vennootschap.
Voor microvennootschappen is de toelichting nog beperkter dan voor een KMO.
De sociale balans
De sociale balans vormt geen onderdeel van de toelichting, maar is een apart document.
Het bevat gegevens omtrent het personeelsbestand, de opleidingen van de werknemers, etc.
Niet verplichte documenten
Er zijn een aantal documenten die ook interessant zijn, maar geen verplichting met zich meebrengen:
1. De staat van herkomst & besteding van middelen
Overzicht van de jaarlijkse netto mutaties in de activa & passiva
Men wilt zo zien of de ondernemingsfinanciering correct & gezond is
Principe van “besteding” & “herkomst”
Besteding van middelen: indien een actiefpost stijgt of een passiefpost daalt
Bijvoorbeeld: de aankoop van een machine of een lening wordt terugbetaald
Herkomst van middelen: indien een actiefpost daalt of een passiefpost stijgt
Bijvoorbeeld: daling van voorraden of de toename van leveranciersschulden
2. De kasstromentabel
Overzicht van de kasontvangsten & kasuitgaven gedurende een welbepaalde periode,
zijnde een boekjaar
Geeft meer duiding omtrent de liquiditeitspositie van een onderneming
Men kent drie soorten bewegingen in de kasstromentabel
Met name stromen uit de bedrijfsactiviteit (1), de investeringsactiviteit (2) & de
financieringsactiviteit (3)
, De cijfers van de jaarrekening ontleed
De beleidsinformatie van de management
Je kan financiële analyse opsplitsen in 2 stukken:
1) Financial accountinggedeelte: je gaat kijken naar gegevens van het verleden (voorgaande jaren)
en vergelijken met vandaag de dag om te weten te komen of je het al dan niet beter hebt gedaan.
Kenmerken:
Extern
Formeel
Historisch
2) Management accountinggedeelte: je gaat hier niet naar cijfers uit het verleden kijken, maar naar
het heden en de toekomst wat je verwachtingen naar de toekomst toe zijn met de huidige cijfers.
Een goed voorbeeld hiervan is de BE-analyse.
Kenmerken:
Intern
Informeel
Toekomstgericht
Daartussen is nog een “grijze zone” (lichtblauw) waar ze mekaar overlappen.
Resultatenrekening (= overzicht van alle opbrengsten en kosten gedurende een bepaalde periode)
Uitzonderlijk resultaat bestaat niet meer en zijn nu niet-recurrente bedrijfs – en financiële
opbrengsten en kosten.
Wie moet een JRR opmaken: iedere rechtspersoon, behalve een VOF, een Comm. V., een
maatschap, een landbouwvennootschap, etc.
Soorten jaarrekeningen: 6 schema’s (vol, verkort & micro voor enerzijds
kapitaalvennootschappen en anderzijds niet-kapitaalvennootschappen)
Wanneer de jaarrekening neerleggen: uiterlijk 7 maanden na afsluiting van het boekjaar &
binnen de 30 dagen na goedkeuring van de cijfers door de AV
Balans (= momentopname van alle activa en passiva op een bepaald tijdstip)
Activa zijn gerangschikt op liquiditeit (vanonder staan de meest liquide, zijnde de liquide
middelen en vanboven staan de minst liquide, zijnde de vaste activa)
Passiva zijn gerangschikt op opeisbaarheid (vanonder staan de snelst opeisbare, zijnde de
schulden < 1 jaar en van boven staan de traagst opeisbare, zijnde het eigen vermogen)
Een balans is in continue verandering
Eender welke transactie heeft een invloed op de balans
Bv. terugbetalen van een lening (passiva daalt en activa daalt (schulden dalen & bank daalt))
Bv. aankopen van een investering (activa stijgt en passiva stijgt (schulden stijgen &
investering stijgt))
Let op: het boekhoudkundig resultaat is NOOIT gelijk aan de beweging in geldmiddelen
Het betekent niet dat als men geld binnenkrijgt op de bankrekening, dat men daardoor winst
zal maken
De stijging van de geldmiddelen kan het gevolg zijn van een daling van een klantenvordering
of voorraad dat verkocht werd
