Aardrijkskunde samenvatting H3
Periode 3
“Actuele vraagstukken in Zuid-Amerika”
§1 EXPLOITATIE VAN HET AMAZONEGEBIED EN BOLIVIA
- Je weet welke gevolgen de exploitatie van het Amazonegebied en Bolivia heeft
- Je weet welke initiatieven er zijn om de negatieve gevolgen van de exploitatie te
beperken
Door de stijgende welvaart komt er meer vraag naar voedsel, grondstoffen en brandstoffen,
dit gaat soms wel ten koste van natuur, milieu en bevolking.
Het Amazonegebied is verdeeld over 9 landen, en het is van mondiaal belang voor de
opname van CO2 en de productie van zuurstof. Ook is er veel biodiversiteit en leven er veel
inheemse stammen. Sinds enkele decennia is er ontbossing en vervuiling, dit tast de
draagkracht van het gebied erg aan. De inheemse stammen worden hierdoor verdreven en
er is veel landdegradatie door erosie, aardverschuivingen en overstromingen.
Veeteelt is de grootse oorzaak van de ontbossing in het Amazonegebied. Brazilië is inmiddels
een van de grootste rundvlees exporteurs ter wereld. Voor het aanleggen van weides wordt
regenwoud gekapt of platgebrand. Het geschikt maken van grond voor de landbouw
noemen we ontginning.
In het Amazonegebied en in Bolivia is veel plantagelandbouw. Soja wordt het meest
verbouwd, en door de stijgende vleesconsumptie wordt de vraag naar soja steeds groter
(75% voor veevoer). Plantages creëren banen en welvaart maar ook ontbossing en vervuiling
(gebruik kunstmest en pesticiden). Ook moet het regenwoud plaats maken voor coca-akkers,
hier worden cocabladeren verbouwd, de grondstof voor cocaïne.
Tropisch hout is harder dan de meeste soorten hout in westerse landen, hierdoor is dit hout
erg populair. Ook is het goedkoper omdat er geen houtplantages voor te hoeven worden
aangelegd en er zijn lagere lonen. 60/80% van de houtkap gebeurt illegaal.
Verschillende landen in Midden- en Zuid-Amerika maken een snelle economische groei door,
hierdoor stijgt de vraag naar elektriciteit. In het regenwoud is veel water waardoor het een
goede plek is voor waterkrachtcentrales. Er zijn nu 150 stuwdammen gebouwd, en
economisch gezien is dit positief en ze voorzien in duurzame energie, maar ze zorgen ook
voor ontbossing doordat grote stukken regenwoud onder water lopen. Leefgebieden voor de
inheemse bevolking verdwijnen hierdoor, en de dammen houden slib tegen, dit bestaat uit
waardevolle voedingsstoffen voor vis en andere dieren. Hierdoor lopen de biodiversiteit en
voedselvoorziening voor mensen gevaar.
Het Amazonegebied heeft veel delfstoffen, zoals goud, ijzer, uranium en olie. Export levert
veel geld op maar het leidt ook tot ontbossing en vervuiling. Olie en chemicaliën wat wordt
, gebruikt bij de winning van de stoffen komen in het milieu en de voedselketen terecht. Ook
wordt de inheemse bevolking vaak met geweld verdreven.
Bolivia heeft ook veel delfstoffen. Onder andere lithium (accu’s en elektrische auto’s), olie en
gas. Ook deze winning zorgt voor ontbossing en vervuiling. De overheid verwacht door de
winning een grote economische impuls, ze staat nu zelfs in beschermde natuurgebieden de
winning toe.
Voor de exploitatie van het Amazonegebied worden veel wegen aangelegd. Boeren, illegale
houtkappers en goudzoekers kunnen hier ook gebruik van maken, dit verergert de
ontbossing en vervuiling.
Veel overheden, organisaties en bedrijven willen de negatieve gevolgen beperken. Zuid-
Amerikaanse landen maken wetten om het regenwoud te beschermen. Ook werken er
internationale organisaties in het Amazonegebied (Greenpeace, WNF), zij hebben er
bijvoorbeeld voor gezorgd dat er geen nieuwe bomen meer worden gepakt voor
sojaplantages. Steeds meer bedrijven willen geen producten in hun assortiment waar
regenwoud voor is gekapt. Ook zijn er organisaties die opkomen voor de rechten van de
mens. Ze streven naar erkenning van de landrechten voor de inheemse bevolking.
§3 NATUURLIJKE GEVAREN
- Je weet met welke natuurlijke gevaren landen in Zuid-Amerika te maken hebben
- Je kunt uitleggen waarom er grote verschillen zijn in de manier waarop landen in
Zuid-Amerika met natuurlijke gevaren omgaan
Zuid-Amerikaanse landen hebben vaak te maken met natuurrampen. Dit zijn rampen door
een natuurlijke oorzaak met grote economische schade en/of veel slachtoffers.
In bijna alle Zuid-Amerikaanse landen heeft de bevolking te maken met overstromingen, ze
worden steeds heviger en frequenter. Ze worden veroorzaakt door zware regenval waardoor
de bodem en rivieren het water onvoldoende kunnen afvoeren. Op berghellingen kunnen
modderstromen veel puin meenemen waardoor er een aardverschuiving ontstaat.
Menselijke factoren spelen ook een rol, in laaggelegen kustgebieden en riviervlakten wonen
veel mensen dicht bij elkaar, hierdoor is de impact ook op veel mensen. Ook ontbossing
vergroot de kans op overstromingen, modderstromen en aardverschuivingen.
Een orkaan is een tropische storm met windsnelheden hoger dan windkracht 12. Orkanen of
stormen buiten de tropen kunnen zorgen voor een stormvloed: een sterke verhoging van de
waterstand langs de kunst veroorzaakt door wind die het water opstuwt, dit gebeurde
vooral aan de kunst van Brazilië (São Paulo & Rio de Janeiro) in de afgelopen jaren, met
aanzienlijke schade aan gebouwen en gewassen.
In het westen van Zuid-Amerika zijn veel aardbevingen en vulkaanuitbarsting als gevolg van
de platentektoniek. Aardbevingen hebben vaak een tsunami als gevolg.
Vulkaanuitbarstingen kunnen gepaard gaan met een lahar: een snel bewegende
modderstroom op een vulkaanhelling (ontstaan door het leeglopen van een meer, smelten
van sneeuw of ijs, of zware regenval tijdens de uitbarsting van de vulkaan.
Periode 3
“Actuele vraagstukken in Zuid-Amerika”
§1 EXPLOITATIE VAN HET AMAZONEGEBIED EN BOLIVIA
- Je weet welke gevolgen de exploitatie van het Amazonegebied en Bolivia heeft
- Je weet welke initiatieven er zijn om de negatieve gevolgen van de exploitatie te
beperken
Door de stijgende welvaart komt er meer vraag naar voedsel, grondstoffen en brandstoffen,
dit gaat soms wel ten koste van natuur, milieu en bevolking.
Het Amazonegebied is verdeeld over 9 landen, en het is van mondiaal belang voor de
opname van CO2 en de productie van zuurstof. Ook is er veel biodiversiteit en leven er veel
inheemse stammen. Sinds enkele decennia is er ontbossing en vervuiling, dit tast de
draagkracht van het gebied erg aan. De inheemse stammen worden hierdoor verdreven en
er is veel landdegradatie door erosie, aardverschuivingen en overstromingen.
Veeteelt is de grootse oorzaak van de ontbossing in het Amazonegebied. Brazilië is inmiddels
een van de grootste rundvlees exporteurs ter wereld. Voor het aanleggen van weides wordt
regenwoud gekapt of platgebrand. Het geschikt maken van grond voor de landbouw
noemen we ontginning.
In het Amazonegebied en in Bolivia is veel plantagelandbouw. Soja wordt het meest
verbouwd, en door de stijgende vleesconsumptie wordt de vraag naar soja steeds groter
(75% voor veevoer). Plantages creëren banen en welvaart maar ook ontbossing en vervuiling
(gebruik kunstmest en pesticiden). Ook moet het regenwoud plaats maken voor coca-akkers,
hier worden cocabladeren verbouwd, de grondstof voor cocaïne.
Tropisch hout is harder dan de meeste soorten hout in westerse landen, hierdoor is dit hout
erg populair. Ook is het goedkoper omdat er geen houtplantages voor te hoeven worden
aangelegd en er zijn lagere lonen. 60/80% van de houtkap gebeurt illegaal.
Verschillende landen in Midden- en Zuid-Amerika maken een snelle economische groei door,
hierdoor stijgt de vraag naar elektriciteit. In het regenwoud is veel water waardoor het een
goede plek is voor waterkrachtcentrales. Er zijn nu 150 stuwdammen gebouwd, en
economisch gezien is dit positief en ze voorzien in duurzame energie, maar ze zorgen ook
voor ontbossing doordat grote stukken regenwoud onder water lopen. Leefgebieden voor de
inheemse bevolking verdwijnen hierdoor, en de dammen houden slib tegen, dit bestaat uit
waardevolle voedingsstoffen voor vis en andere dieren. Hierdoor lopen de biodiversiteit en
voedselvoorziening voor mensen gevaar.
Het Amazonegebied heeft veel delfstoffen, zoals goud, ijzer, uranium en olie. Export levert
veel geld op maar het leidt ook tot ontbossing en vervuiling. Olie en chemicaliën wat wordt
, gebruikt bij de winning van de stoffen komen in het milieu en de voedselketen terecht. Ook
wordt de inheemse bevolking vaak met geweld verdreven.
Bolivia heeft ook veel delfstoffen. Onder andere lithium (accu’s en elektrische auto’s), olie en
gas. Ook deze winning zorgt voor ontbossing en vervuiling. De overheid verwacht door de
winning een grote economische impuls, ze staat nu zelfs in beschermde natuurgebieden de
winning toe.
Voor de exploitatie van het Amazonegebied worden veel wegen aangelegd. Boeren, illegale
houtkappers en goudzoekers kunnen hier ook gebruik van maken, dit verergert de
ontbossing en vervuiling.
Veel overheden, organisaties en bedrijven willen de negatieve gevolgen beperken. Zuid-
Amerikaanse landen maken wetten om het regenwoud te beschermen. Ook werken er
internationale organisaties in het Amazonegebied (Greenpeace, WNF), zij hebben er
bijvoorbeeld voor gezorgd dat er geen nieuwe bomen meer worden gepakt voor
sojaplantages. Steeds meer bedrijven willen geen producten in hun assortiment waar
regenwoud voor is gekapt. Ook zijn er organisaties die opkomen voor de rechten van de
mens. Ze streven naar erkenning van de landrechten voor de inheemse bevolking.
§3 NATUURLIJKE GEVAREN
- Je weet met welke natuurlijke gevaren landen in Zuid-Amerika te maken hebben
- Je kunt uitleggen waarom er grote verschillen zijn in de manier waarop landen in
Zuid-Amerika met natuurlijke gevaren omgaan
Zuid-Amerikaanse landen hebben vaak te maken met natuurrampen. Dit zijn rampen door
een natuurlijke oorzaak met grote economische schade en/of veel slachtoffers.
In bijna alle Zuid-Amerikaanse landen heeft de bevolking te maken met overstromingen, ze
worden steeds heviger en frequenter. Ze worden veroorzaakt door zware regenval waardoor
de bodem en rivieren het water onvoldoende kunnen afvoeren. Op berghellingen kunnen
modderstromen veel puin meenemen waardoor er een aardverschuiving ontstaat.
Menselijke factoren spelen ook een rol, in laaggelegen kustgebieden en riviervlakten wonen
veel mensen dicht bij elkaar, hierdoor is de impact ook op veel mensen. Ook ontbossing
vergroot de kans op overstromingen, modderstromen en aardverschuivingen.
Een orkaan is een tropische storm met windsnelheden hoger dan windkracht 12. Orkanen of
stormen buiten de tropen kunnen zorgen voor een stormvloed: een sterke verhoging van de
waterstand langs de kunst veroorzaakt door wind die het water opstuwt, dit gebeurde
vooral aan de kunst van Brazilië (São Paulo & Rio de Janeiro) in de afgelopen jaren, met
aanzienlijke schade aan gebouwen en gewassen.
In het westen van Zuid-Amerika zijn veel aardbevingen en vulkaanuitbarsting als gevolg van
de platentektoniek. Aardbevingen hebben vaak een tsunami als gevolg.
Vulkaanuitbarstingen kunnen gepaard gaan met een lahar: een snel bewegende
modderstroom op een vulkaanhelling (ontstaan door het leeglopen van een meer, smelten
van sneeuw of ijs, of zware regenval tijdens de uitbarsting van de vulkaan.
