Bijwoordelijke bijzin
Bijwoordelijke bijzin van tijd
● Voegwoorden met indicatief
- postquam: nadat
- ubi,ut: toen, wanneer
- cum primum/ ubi primum/ ut primum: zodra
● Cum met indicatief of conjunctief
- cum + ind: cum temporale (toen, wanneer)
- cum + conj: cum historicum (toen)
● Andere voegwoorden met indicatief of conjunctief
- dum: terwijl, zolang, als, totdat
- donec: zolang als, totdat
- antequam/priusquam: voordat
Tijdsgebruik:
1; dum + ind praes: ‘terwijl’ + VT
2. postquam + ind perf: ‘nadat’ + VTT
Bijwoordelijke bijzin van reden
● voegwoorden met indicatief
- quod/quia: omdat
- quoniam: aangezien
● cum met conjunctief: cum causale ‘omdat)
Bijwoordelijke bijzin van doel
dezelfde vorm als de volitieve onderwerps- of voorwerpszin, men heeft namelijk in beide
gevallen de bedoeling dat iets (niet) gebeurt
● ut/ne met conj
- ut: omdat, om te + infinitief
- ne: opdat//niet, om niet te + inf
!conjunctief vertaald met ‘zouden’
Bijwoordelijke bijzin van tijd
● Voegwoorden met indicatief
- postquam: nadat
- ubi,ut: toen, wanneer
- cum primum/ ubi primum/ ut primum: zodra
● Cum met indicatief of conjunctief
- cum + ind: cum temporale (toen, wanneer)
- cum + conj: cum historicum (toen)
● Andere voegwoorden met indicatief of conjunctief
- dum: terwijl, zolang, als, totdat
- donec: zolang als, totdat
- antequam/priusquam: voordat
Tijdsgebruik:
1; dum + ind praes: ‘terwijl’ + VT
2. postquam + ind perf: ‘nadat’ + VTT
Bijwoordelijke bijzin van reden
● voegwoorden met indicatief
- quod/quia: omdat
- quoniam: aangezien
● cum met conjunctief: cum causale ‘omdat)
Bijwoordelijke bijzin van doel
dezelfde vorm als de volitieve onderwerps- of voorwerpszin, men heeft namelijk in beide
gevallen de bedoeling dat iets (niet) gebeurt
● ut/ne met conj
- ut: omdat, om te + infinitief
- ne: opdat//niet, om niet te + inf
!conjunctief vertaald met ‘zouden’
