Woensdag: risk management toegepast op vzksonderneming
Examen: mpc, 3u tijd, hogere cesuur (min 25/40)
College 1 – Deel II, Verzekeringsmanagement in de Onderneming
Is verzekeren noodzakelijk?
Algemene opmerkingen
- Negatieve connotatie: verzekeren vaak gelinkt aan miserie (schade, overlijden…) -> emotioneel weerzin
bij klanten
- Complexiteit: veel partijen, alg vw’en, uitsluitingen, vw’en voor tussenkomst moeilijk te begrijpen voor
leken
- Communicatieprobleem: vz’s communiceren vaak technisch, klanten begrijpen bv pensioen-
overzichten niet
- Vz als commerciële organisatie: geen vzw, moet winst maken, klanten aantrekken/behouden, voldoen
aan wettelijke en prudentiële regels (OVH)
“Beter dan verwacht”: klachten en tevredenheid
- België: ongeveer 25 miljoen vzkspolissen
- Ombudsman: 8.300 klachten per jaar
o Relatief weinig tov totaal (veel klachten over trage tussenkomst of weigering)
- Klachtenverdeling: 50% levensvzk’en, 50% niet-levensvzk’en
- Gemiddeld gezin besteedt €2.878/jaar aan vzk’en; aandeel levensvzk’en stijgt
Belang v vzk’en
- Institutionele belegger
o Premies moeten deels belegd worden, terwijl schadegevallen altijd vergoed moeten worden
o Investeringen voornamelijk in staatsobligaties, soms bedrijfsobligaties
o Levensvzk’en vaak opgenomen in beleggingen v ondernemingen
- Voor particulieren: aanvulling op wettelijk pensioen (stabiliserend e]ect, extra pensioensparen)
- Voor OVH: investeringskapitaal en stabiliserend e]ect via staatsobligaties
- Sociaal-maatsch karakter:
o Bijdragen bovenop wettelijke pensioenen
o Maatsch verantwoord investeren: bv verkeersveiligheid, klimaatverandering
1. Verzekeringsmanagement in de onderneming
Verzekeringen voor bedrijven
- Specifieke vzk’en voor ondernemingen afh v risico’s en activiteiten
- Voorbeelden:
o ABR (Alle Bouwplaats Risico’s): dekt risico’s op bouwplaatsen (schade aan materiaal, werf,
derden)
o D&O-verzekering (Directors & O]ice Liability): bescherming bestuurders tegen ash bij fouten of
wanbeleid
1
,Verzekeringen voor particulieren
- Gericht op persoonlijke risico’s zoals levens-, woning-, auto-, en familiale vzk’en
- Soms overlappen met bedrijfsvzk’en bij zelfstandigen of ondernemers
Alg opmerking
- Zowel voor bedrijven als particulieren geldt: vzk’en moeten afgestemd zijn op specifieke risico’s en
continu gemonitord worden
2. Risk Mangement (Bedrijven)
Motto: “Expect the unexpected”, altijd rekening houden met onvoorziene risico’s
Risk management omvat:
- Identificatie v potentiële risico’s
- Preventie en mitigatie (bv veiligheidsmaatregelen, procedures)
- Vzk als financiaal instrument om risico’s over te dragen
Belangrijke rol v vzksmanagement binnen bredere risicostrategie v ond
Algemeen: bedrijven worden geconfronteerd met bedrijfsrisico’s -> onderdeel v risk management
-> belangrijk aspect: ken ik mijn risico’s en hoe zijn ze verzekerd?
Soorten risico’s:
- Zuivere risico’s (directe schade, meestal verzekerbaar):
o Oorlog, terrorisme
o Milieurampen, natuurrampen
o Brandschade, fraude, diefstal
o Ongevallen met eigen schade of schade aan derden
- Financ en operationele risico’s (indirect, soms moeilijk verzekerbaar):
o HR-management risico’s (bv ziekteverzuim, conflicten)
o Operationele risico’s (productie, logistiek)
o ICT-risico’s (cybersecurity, datalekken)
- Andere risico’s
o Reputatierisico
o Politieke risico’s
2
,Belangrijke vragen bij Risk Mangement als bedrijf
- Zijn deze risico’s verzekerd? Zo ja, voldoende?
- Welke risico’s zijn uitgesloten door de vzk?
- Welke risico’s draag ik zelf (eigen risico)?
- …
Conclusie
- Risk management = systematisch identificeren, analyseren en beheersen v risico’s
- Vzk’en zijn instrument om risico’s over te dragen, maar dekking moet zorgvuldig gecontroleerd worden
Deel III, Management v Verzekeringsmaatschappijen
1. Historisch kader
Geschiedenis v vzk’en (niet kennen voor examen: exacte data) -> evolutie v vzksproducten en risico’s in tijd
2. Technische aspecten v verzekeren
Alg kenmerken v vzk
Aleatoir karakter Uitbetaling hangt af v kans dat risico zich voordoet
-> levensvzk: onzekerheid over tijdstip overlijden
Statistiek Kansberekening voor risico-inschatting
Goede trouw Verzekerde moet correcte info geven, belangrijk voor polisacceptatie
Verzekerbaar belang Verzekerde moet belang hebben bij behoud v verzekerd goed
Solidariteit en segmentatie Premies herverdeeld over risico’s of gesegmenteerd naar risicoprofiel
Premie Betaalt op verzekerd te zijn, gebaseerd op risico en segmentatie
Prestatie Uitbetaling bij optreden v risico
Risicocompensatie Goede en slechte risico’s gecompenseerd door reserves
Bijdragefonds Vzksmaatsch moet altijd verplichtingen kunnen nakomen
Sanering Bij te veel risico of schade kan verzekerde uit portfolio worden verwijderd
Reserves Opbouwen voor toekomstigde schadeclaims
Praktische voorbeelden
- Rijgedrag beïnvloedt premie (privacy vs risico)
- Arbeidsongevallenvzk kan stijgen bij hoge claims -> klanten vragen uitleg
3. Accceptatie v risico’s (Underwriting)
Doel: beslissen of risico in portefeuille wordt opgenomen, onder welke vw’en, tegen welke prijs
Overwegingen
- Is risico te zwaar voor portefeuille of bedrijfsresultaten?
- Zijn er uitsluitingen nodig (bv bestelwagens onder tijdsdruk)?
- Standaardpremie of risicopremie obv elementen
Cashflow underwriting: nieuwe maatschappijen accepteren meer risico’s om snel premie-inkomsten te
genereren
3
, Technische uitdagingen: vz’s reageren traag op nieuwe risico’s (bv climate change, techn ontwikkelingen,
stijgende levensverwachtingen)
4. Aleatoir karakter & wet v grote getallen
Onzekere gebeurtenis: kans dat risico zich voordoet
Wet v grote getallen
- Berekening frequentie: aantal x dat risico voorkomt / aantal x dat het had kunnen voorkomen
- Voldoende statistisch materiaal nodig voor nauwkeurige inschatting
Tak 21 vs tak 23: discussie over vzksproducten en zekerheid v betaling
5. Goede trouw en vzksfraude
Omgekeerde productiecyclus: kost v product pas bekend na VK, premie wordt vooraf betaald
Grijze zones: onduidelijkheid over wnr vz uitbetaalt
Vzksfraude: 25% v schadedossiers bevat poging tot frause, leidt tot hogere premies voor correcte klanten
Technische marge: winst of verlies v vz afh v portefeuille
Onevenwicht in kennis: verzekerde en vz kennen risico soms ongelijk
6. Verzekerbaar belang
Vz moet aantoonbaar belang hebben bij het goed
- Diefstalvzk: GSM, auto reisvzk
- Levensvzk: geen fictieve belangen (bv overlijden v ander zonder belang)
Wettelijk vastgelegd in vzkswet
7. Solidariteit en segmentatie
Solidariteit
- Herverdelend/subsidiërend: premie v ene groep compenseert risico’s v andere
- Kanssolidariteit: premie gebaseerd op kans dat risico zich voordoet
Segmentatie
- Risicogroepen vooraf di]erentiëren -> andere premie per groep
o Bv autovzk: type auto, leeftijd, beroep
o Must comply: antidiscriminatiewet (m/f), maar levensvzk’en soms uitz
- Voordelen
o Creatieve oplossingen, correcte tariefzetting, vermijden slechte risico’s (adverse selection)
- Nadelen
o Overdreven segmentatie -> te streng, ethische issues, uitsluiting bep groepen
o Moral hazard: cons neemt roekeloos gedrag aan omdat risico verzekerd is
Praktische analogieën
4