Trauma en stressorgerelateerde
stoornissen
Les 5
1. Trauma
1.1.Trauma en ontwikkeling
Trauma: wordt er vooral gekeken naar, dit is wat er zich kan afspelen
Kindermishandeling
Relationeel trauma BV in het gezin
Hechtingsproces tussen kinderen en ouders speelt een belangrijke rol
Onderliggende mechanismen tussen gebeuren en het uiteindelijk ontwikkelen van stoornis kan via
verschillende wegen gebeuren: impact op hersenontwikkeling, persoonlijkheidsontwikkeling, socio-
relationele ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling (3 laatste zijn niet onafhankelijk van de eerste)
Trauma – gerelateerde stoornissen, dit is wat er als psychiatrische problematiek aan kan vasthouden
Developmental trauma disorder
Hechtingsstoornissen
1.2.Traumatische ervaring?
DEF = gebeurtenissen die op het moment dat ze plaatsvinden een bedreiging voor existentie individu
inhouden.
DSM-5:
Blootstelling aan feitelijke of dreigende
o Dood, je bent bang dat je gaat sterven op dat moment
o ernstige verwonding
o slachtoffer van sexueel geweld
Blootstelling kan zijn:
o zelf ondergaan
o getuige zijn van
o vernemen van traumatische gebeurtenis (gewelddadig of ongeluk) bij naaste zoals
VB bestevriend, partner en dergelijke
o herhaaldelijk met de details van de gevolgen geconfronteerd worden (professioneel)
= second victim (niet non-professioneel via media)
• geld voor hulpverleners: voortdurend geconfronteerd worden met dit soort
situaties kan naargelang het vaker gebeurt ook symptomen van trauma-
stoornissen begint te vertonen
Deze definitie staat tegenover de definitie van trauma!
1.2.1. Stressful events?
DSM-5
All other stressfull experiences:
o Echtscheiding (tenzij geweldadige vechtscheiding)
o Immigratie (tenzij levensbedreigende ervaringen)
, o Financial problems
o Verhuis waar je al je vrienden en omgeving moet achterlaten
Soms wat arbitraire opdeling!
o VB als een echtscheiding gepaard gaat met geweld is het eerder een traumatisch
gebeuren, maar als het rustig verloopt is het eerder een stressvolle ervaring
o Grijze zone tussen beide: trauma is wat door het subject/jongere zelf als traumatisch
wordt ervaren
1.3.Typologie trauma
TYPE I
Eenmalig, Onverwacht,Kortdurend
VB auto-ongeval
TYPE II
Herhaald, Patroon, Langdurig
Herhaling gaat ervoor zorgen dat andere stress-systemen ook in alarm geraken waardoor je
ook andere symptomen gaat ontwikkelen
Complex Type II
Verstoring binnen hechtingsrelatie
! opdeling tussen deze laatste twee wordt in de DSM-5 niet gemaakt
1.3.1. Belang bij kinderen en jongeren?
Zeer belangrijke problematiek!
Trauma in kindertijd is hoog prevalent
15-20% minderjarigen ontwikkelt PTSD na trauma, soms al uitgestelde reactie (kan zelfs jaren
later zijn) of tonen onmiddelijk na het trauma.
Veelal echter complex trauma met impact op alle domeinen van de ontwikkeling
1.4.Definitie volgens duur symptomalogie
Peri-traumatisch:
o symptomen gedurende minuten tot uren na trauma
Acute Stress Stoornis:
o Symptomen enkele dagen tot 1 maand
Post-Traumatische Stress stoornis (PTSS): zelfde symptoomcluster
o Symptomen meer dan 1 maand
Uiteindelijk gaat het vaak om dezelfde symptomatologie
1.4.1. Epidemiologie
Acute Stress stoornis:
o 8-10% van blootgestelde kinderen (kind aanvankelijk nog naïef)
Komt minder voor dan PTSS, maar heeft te maken met het feit dat in het
begin die gebeurtenissen relatief niet veel impact hebben gehad, maar later
komt die weerslag dan nog
o >< 17% bij volwassenen
PTSS:
o 15-20% van blootgestelde kinderen
o 5% prevalentie adolescentie (cijfer US)
o 7-10% lifetime prevalentie in US volwassenen
stoornissen
Les 5
1. Trauma
1.1.Trauma en ontwikkeling
Trauma: wordt er vooral gekeken naar, dit is wat er zich kan afspelen
Kindermishandeling
Relationeel trauma BV in het gezin
Hechtingsproces tussen kinderen en ouders speelt een belangrijke rol
Onderliggende mechanismen tussen gebeuren en het uiteindelijk ontwikkelen van stoornis kan via
verschillende wegen gebeuren: impact op hersenontwikkeling, persoonlijkheidsontwikkeling, socio-
relationele ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling (3 laatste zijn niet onafhankelijk van de eerste)
Trauma – gerelateerde stoornissen, dit is wat er als psychiatrische problematiek aan kan vasthouden
Developmental trauma disorder
Hechtingsstoornissen
1.2.Traumatische ervaring?
DEF = gebeurtenissen die op het moment dat ze plaatsvinden een bedreiging voor existentie individu
inhouden.
DSM-5:
Blootstelling aan feitelijke of dreigende
o Dood, je bent bang dat je gaat sterven op dat moment
o ernstige verwonding
o slachtoffer van sexueel geweld
Blootstelling kan zijn:
o zelf ondergaan
o getuige zijn van
o vernemen van traumatische gebeurtenis (gewelddadig of ongeluk) bij naaste zoals
VB bestevriend, partner en dergelijke
o herhaaldelijk met de details van de gevolgen geconfronteerd worden (professioneel)
= second victim (niet non-professioneel via media)
• geld voor hulpverleners: voortdurend geconfronteerd worden met dit soort
situaties kan naargelang het vaker gebeurt ook symptomen van trauma-
stoornissen begint te vertonen
Deze definitie staat tegenover de definitie van trauma!
1.2.1. Stressful events?
DSM-5
All other stressfull experiences:
o Echtscheiding (tenzij geweldadige vechtscheiding)
o Immigratie (tenzij levensbedreigende ervaringen)
, o Financial problems
o Verhuis waar je al je vrienden en omgeving moet achterlaten
Soms wat arbitraire opdeling!
o VB als een echtscheiding gepaard gaat met geweld is het eerder een traumatisch
gebeuren, maar als het rustig verloopt is het eerder een stressvolle ervaring
o Grijze zone tussen beide: trauma is wat door het subject/jongere zelf als traumatisch
wordt ervaren
1.3.Typologie trauma
TYPE I
Eenmalig, Onverwacht,Kortdurend
VB auto-ongeval
TYPE II
Herhaald, Patroon, Langdurig
Herhaling gaat ervoor zorgen dat andere stress-systemen ook in alarm geraken waardoor je
ook andere symptomen gaat ontwikkelen
Complex Type II
Verstoring binnen hechtingsrelatie
! opdeling tussen deze laatste twee wordt in de DSM-5 niet gemaakt
1.3.1. Belang bij kinderen en jongeren?
Zeer belangrijke problematiek!
Trauma in kindertijd is hoog prevalent
15-20% minderjarigen ontwikkelt PTSD na trauma, soms al uitgestelde reactie (kan zelfs jaren
later zijn) of tonen onmiddelijk na het trauma.
Veelal echter complex trauma met impact op alle domeinen van de ontwikkeling
1.4.Definitie volgens duur symptomalogie
Peri-traumatisch:
o symptomen gedurende minuten tot uren na trauma
Acute Stress Stoornis:
o Symptomen enkele dagen tot 1 maand
Post-Traumatische Stress stoornis (PTSS): zelfde symptoomcluster
o Symptomen meer dan 1 maand
Uiteindelijk gaat het vaak om dezelfde symptomatologie
1.4.1. Epidemiologie
Acute Stress stoornis:
o 8-10% van blootgestelde kinderen (kind aanvankelijk nog naïef)
Komt minder voor dan PTSS, maar heeft te maken met het feit dat in het
begin die gebeurtenissen relatief niet veel impact hebben gehad, maar later
komt die weerslag dan nog
o >< 17% bij volwassenen
PTSS:
o 15-20% van blootgestelde kinderen
o 5% prevalentie adolescentie (cijfer US)
o 7-10% lifetime prevalentie in US volwassenen
