MGZ – College 9: ouderdomsaandoeningen deel 2
Mobiliteit
Gezond ouder worden = fysiologisch proces
Bewegen en gezond ouder worden degeneratieve aandoeningen -> aandoeningen van het
bewegingsapparaat
Fysieke beperkingen
o Afgenomen bewegingscapaciteit
o Verlaagde besturingsvaardigheid
o Verminderde bewegingsinitiatief
Afgenomen bewegingscapaciteit
Spierkracht, spiertonus is verminderd – spieratrofie
Verminderde elasticiteit van de pezen en banden (aanhechtingspunten van de spieren)
Gewrichtsaandoeningen zoals artrose
Afbraak van botweefsel – osteoporose
Fysiologisch ouder worden
Niet actief gebruiken van het bewegingsapparaat
Verlaagde besturingsactiviteit
Verwerking van zenuwprikkels is langzamer
Afname van myeline rondom axonen
Minder neuronen – afname van neurotransmitters
Afname van ondersteunende zenuwcellen – astrocyten en oligodendrocyten
Atrofie van het cerebrum
Doorbloedingsproblemen
Verminderd bewegingsinitiatief
Afname van dopamine in de hersenen
Dopamine = neurotransmitter -> opgewektheid en initiatief
Bewegingsangst en angst om te vallen
Ontbreken van sociale steun
Aandoeningen van het bewegingsapparaat
Osteoporose
Afbraak van het botweefsel door hormonale invloeden
Hormonale invloeden bepalen het calciumgehalte in het botweefsel
Afname geslachtshormonen
o Mannen = testosteron
o Vrouwen = oestrogeen
Bot afbraak bij vrouwen in de menopauze (leeftijd vanaf 50 jaar)
Botafbraak bij mannen in het climacterium (leeftijd vanaf 65 jaar)
Afname aan geslachtshormonen
Afname aan calcitonine
o Hormoon van de schildklier speelt een rol bij de botopbouw
, o Maakt hard botweefsel aanwezigheid van calcium
o Neemt calcium op uit voeding en bloed
Toename aan parathyreoïd hormoon (PTH)
o Hormoon van de bijschildklieren
o Breekt botweefsel af
o Calcium waarden in het bloed stijgen
Risicofactoren
Veroudering
Tekort aan oestrogeen
Gewicht – zwaartekracht
Immobilisatie
Afkomst – Europeanen en afrikanen
o Vitamine D opname onder invloed van zonlicht
Alcohol en heroïne verslaving – langdurig tekort aan voedingsstoffen
Hyperfunctie van de bijschildklieren – verhoogt PTH
Genetische aanleg
Eerdere botfracturen
Corticosteroïden en botbreuken
Een dagelijkse dosis corticosteroïden verhoogt de kans op osteoporose en botbreuken
aanzienlijk
Het risico op botbreuk word stapsgewijs groter bij elke verhoging van de dagelijkse dosis
corticosteroïden met 1 milligram
Deze relatie geldt echter alleen als de dosis hoger is dan 7,5 mg
Corticosteroïden zoals prednison
Remmen de intestinale opname van calcium
Verhogen de afscheiding van calcium via de nieren en urine
Remmen de uitrijping van onvolwassen botcellen (osteoblasten) naar volwassen botcellen
(osteocyten)
Remmen de aanmaak van bindweefsel en kraakbeen
Complicaties
Botten die het meest belast worden
Fractuur van het collum femoris (dijbeenhals)
Fractuur in het heupgewricht
Compressiefracturen van de wervels
Afname van lichaamslengte en kromgroeien (kyfose)
Compressiefracturen van de wervsels
Wervels zijn poreuze structuren geworden die het lichaamsgewicht niet meer kunnen dragen
Lumbale wervels -> L4-L5 hernia
Thoracale wervels -> verkromming – kyfose
Kyfose -> vooroverbuigende houding
Dwarslaesie
Behandeling
Mobiliteit
Gezond ouder worden = fysiologisch proces
Bewegen en gezond ouder worden degeneratieve aandoeningen -> aandoeningen van het
bewegingsapparaat
Fysieke beperkingen
o Afgenomen bewegingscapaciteit
o Verlaagde besturingsvaardigheid
o Verminderde bewegingsinitiatief
Afgenomen bewegingscapaciteit
Spierkracht, spiertonus is verminderd – spieratrofie
Verminderde elasticiteit van de pezen en banden (aanhechtingspunten van de spieren)
Gewrichtsaandoeningen zoals artrose
Afbraak van botweefsel – osteoporose
Fysiologisch ouder worden
Niet actief gebruiken van het bewegingsapparaat
Verlaagde besturingsactiviteit
Verwerking van zenuwprikkels is langzamer
Afname van myeline rondom axonen
Minder neuronen – afname van neurotransmitters
Afname van ondersteunende zenuwcellen – astrocyten en oligodendrocyten
Atrofie van het cerebrum
Doorbloedingsproblemen
Verminderd bewegingsinitiatief
Afname van dopamine in de hersenen
Dopamine = neurotransmitter -> opgewektheid en initiatief
Bewegingsangst en angst om te vallen
Ontbreken van sociale steun
Aandoeningen van het bewegingsapparaat
Osteoporose
Afbraak van het botweefsel door hormonale invloeden
Hormonale invloeden bepalen het calciumgehalte in het botweefsel
Afname geslachtshormonen
o Mannen = testosteron
o Vrouwen = oestrogeen
Bot afbraak bij vrouwen in de menopauze (leeftijd vanaf 50 jaar)
Botafbraak bij mannen in het climacterium (leeftijd vanaf 65 jaar)
Afname aan geslachtshormonen
Afname aan calcitonine
o Hormoon van de schildklier speelt een rol bij de botopbouw
, o Maakt hard botweefsel aanwezigheid van calcium
o Neemt calcium op uit voeding en bloed
Toename aan parathyreoïd hormoon (PTH)
o Hormoon van de bijschildklieren
o Breekt botweefsel af
o Calcium waarden in het bloed stijgen
Risicofactoren
Veroudering
Tekort aan oestrogeen
Gewicht – zwaartekracht
Immobilisatie
Afkomst – Europeanen en afrikanen
o Vitamine D opname onder invloed van zonlicht
Alcohol en heroïne verslaving – langdurig tekort aan voedingsstoffen
Hyperfunctie van de bijschildklieren – verhoogt PTH
Genetische aanleg
Eerdere botfracturen
Corticosteroïden en botbreuken
Een dagelijkse dosis corticosteroïden verhoogt de kans op osteoporose en botbreuken
aanzienlijk
Het risico op botbreuk word stapsgewijs groter bij elke verhoging van de dagelijkse dosis
corticosteroïden met 1 milligram
Deze relatie geldt echter alleen als de dosis hoger is dan 7,5 mg
Corticosteroïden zoals prednison
Remmen de intestinale opname van calcium
Verhogen de afscheiding van calcium via de nieren en urine
Remmen de uitrijping van onvolwassen botcellen (osteoblasten) naar volwassen botcellen
(osteocyten)
Remmen de aanmaak van bindweefsel en kraakbeen
Complicaties
Botten die het meest belast worden
Fractuur van het collum femoris (dijbeenhals)
Fractuur in het heupgewricht
Compressiefracturen van de wervels
Afname van lichaamslengte en kromgroeien (kyfose)
Compressiefracturen van de wervsels
Wervels zijn poreuze structuren geworden die het lichaamsgewicht niet meer kunnen dragen
Lumbale wervels -> L4-L5 hernia
Thoracale wervels -> verkromming – kyfose
Kyfose -> vooroverbuigende houding
Dwarslaesie
Behandeling