Samenvatting anatomie week 1 t/m 9
anatomische houding,
craniaal/superior: richting het hoofd
caudaal/inferior: richting de tenen
bijv. de schouder ligt craniaal van de handen
mediaal: richting het midden
lateraal: verder af van het midden
bijv. het hart ligt mediaal van de schouder
ventraal/anterior: voorin het lichaam / de buikzijde
dorsaal/posterior: achterin het lichaam / de rugzijde
bijv. het borstbeen ligt ventraal van de wervelkolom
proximaal: richting het aanhechtingspunt / dichtbij de romp
distaal: richting het uiteinde / ver af van de romp
bijv. de tenen liggen distaal van de knie
wordt gebruikt bij ledematen.
naamgeving botpunten in het Latijn:
caput = kop
collum = hals
spina = rand / punt
crista = kam / rand
cavitas = holte
fossa = put / holte
tuber = knobbel
tuberculum = knobbeltje
sulcus = groeve
De vlakken:
frontaal vlak: verdeelt het lichaam in voor en achter.
transversaal vlak: horizontaal vlak, verdeelt het lichaam in boven en onder.
sagittaal vlak: loopt van voor naar achterkant van het lichaam
(mediaan vlak: hoort bij sagittaal maar verdeelt het lichaam in 2 gelijke helften.)
De assen:
sagittale as: as in voor/achterwaartse richting - zie frontaal vlak
transversale as: hoort bij sagittale vlak, as in beweging van links/rechts
longitudinale as: hoort bij transversale vlak, in lengterichting van het lichaam
Verschillende onderdelen van een synoviaal gewricht:
denk aan 2 botten die bestaan uit epyfiseaal botweefsel, tussen de 2 botten zit het
gewrichtskraakbeen die de botten van elkaar houdt, aan de zijkanten van dit kraakbeen zit
synoviaal vocht en dit zit in de synoviale ruimte. hier omheen aan de zijkanten zit een laag
gewrichtskapsel met synoviale klieren, dit bestaat uit membrana synovialis en membrana
, fibrosa. hier weer omheen zit een laagje bursa. en hier omheen zit de spier, die spier eindigt
in een pees en die zit vast aan het bot met enthese. ook zit er een ligament. soms zit er ook
een meniscus of discus tussen.
Verschillende soorten synoviale gewrichten, de vrijheidsgraden en een voorbeeld:
het scharniergewricht, deze kan in en uit elkaar beweging denk aan een vinger of de knie.
de vrijheidsgraad is 1.
het rolgewricht, deze rolt in een soort halve maan zoals de elleboog maar kan niet verder
dan een bepaalde stand. de vrijheidsgraad is 1.
het zadelgewricht, gaat voornamelijk 2 kanten op maar kan een kleine beweging naar
andere kanten maken, denk aan de duim. de vrijheidsgraad is 2.
het ellipsoid gewricht, heeft een bol en een hol gewrichtsvlak. de vrijheidsgraad is 2.
bolgewricht/kogelgewricht, bestaat uit een kogel in een kom, denk aan heup en schouder. dit
gewricht kan voor- en achterwaarts maar ook zijwaarts. de vrijheidsgraad is 3.
De verschillende spiertypen en de soorten spiervezels en hun functies:
fusiforme spier, de spoelvormige spier. deze loopt parallel aan de lengteas van de spier. de
fusiforme spier bevat relatief weinig spiervezels maar wel erg lange spiervezels.
voorbeelden hiervan zijn de hamstrings en de biceps.
pennate spier, geveerde spier. onder een hoek ten opzichte van de lengteas van de spier, de
spierlengte is relatief kort in relatie tot fusiforme spieren. voorbeelden zijn de quadriceps en
de m. pectoralis major.
Uitleg van origo en insertie:
origo: oorsprong, het aanhechtingspunt van een skeletspier
insertie: aanhechtingspunt van een skeletspier, doorgaans distaal van de spier (distaal =
richting het uiteinde van de spier / ver van de romp af)
Diverse contractievormen van een spier:
concentrisch, de lengte van de spier veranderd. de spier verkort en de weerstand is groter
dan de kracht die door de spier wordt geleverd. denk bijv aan staand een gewicht optellen
met je armen vanuit bijna strekking naar bijna compleet buigen (omhoog tegen de biceps)
excentrisch, de lengte van de spier veranderd. de spier verlengt en het is het
tegenovergestelde van concentrisch. denk aan dezelfde oefening maar dan het laten zakken
van het gewicht, dus van buigen naar bijna strekken van de arm.
het tegenovergestelde:
isometrisch/statisch, de spier blijft hetzelfde onder spanning maar levert wel kracht. denk
aan dat je aan een stang hangt en blijft hangen op dezelfde hoogte van de grond.
De diverse werkingsvormen van een spier:
agonist, een spier de actief een beweging maakt dus bijv de biceps bij de oefening
hierboven.
antagonist, een spier die de tegenovergestelde beweging maakt en moet ontspannen tijdens
de beweging van de agonist.
synergist, een spier die samen met de agonist de beweging mogelijk maakt.
anatomische houding,
craniaal/superior: richting het hoofd
caudaal/inferior: richting de tenen
bijv. de schouder ligt craniaal van de handen
mediaal: richting het midden
lateraal: verder af van het midden
bijv. het hart ligt mediaal van de schouder
ventraal/anterior: voorin het lichaam / de buikzijde
dorsaal/posterior: achterin het lichaam / de rugzijde
bijv. het borstbeen ligt ventraal van de wervelkolom
proximaal: richting het aanhechtingspunt / dichtbij de romp
distaal: richting het uiteinde / ver af van de romp
bijv. de tenen liggen distaal van de knie
wordt gebruikt bij ledematen.
naamgeving botpunten in het Latijn:
caput = kop
collum = hals
spina = rand / punt
crista = kam / rand
cavitas = holte
fossa = put / holte
tuber = knobbel
tuberculum = knobbeltje
sulcus = groeve
De vlakken:
frontaal vlak: verdeelt het lichaam in voor en achter.
transversaal vlak: horizontaal vlak, verdeelt het lichaam in boven en onder.
sagittaal vlak: loopt van voor naar achterkant van het lichaam
(mediaan vlak: hoort bij sagittaal maar verdeelt het lichaam in 2 gelijke helften.)
De assen:
sagittale as: as in voor/achterwaartse richting - zie frontaal vlak
transversale as: hoort bij sagittale vlak, as in beweging van links/rechts
longitudinale as: hoort bij transversale vlak, in lengterichting van het lichaam
Verschillende onderdelen van een synoviaal gewricht:
denk aan 2 botten die bestaan uit epyfiseaal botweefsel, tussen de 2 botten zit het
gewrichtskraakbeen die de botten van elkaar houdt, aan de zijkanten van dit kraakbeen zit
synoviaal vocht en dit zit in de synoviale ruimte. hier omheen aan de zijkanten zit een laag
gewrichtskapsel met synoviale klieren, dit bestaat uit membrana synovialis en membrana
, fibrosa. hier weer omheen zit een laagje bursa. en hier omheen zit de spier, die spier eindigt
in een pees en die zit vast aan het bot met enthese. ook zit er een ligament. soms zit er ook
een meniscus of discus tussen.
Verschillende soorten synoviale gewrichten, de vrijheidsgraden en een voorbeeld:
het scharniergewricht, deze kan in en uit elkaar beweging denk aan een vinger of de knie.
de vrijheidsgraad is 1.
het rolgewricht, deze rolt in een soort halve maan zoals de elleboog maar kan niet verder
dan een bepaalde stand. de vrijheidsgraad is 1.
het zadelgewricht, gaat voornamelijk 2 kanten op maar kan een kleine beweging naar
andere kanten maken, denk aan de duim. de vrijheidsgraad is 2.
het ellipsoid gewricht, heeft een bol en een hol gewrichtsvlak. de vrijheidsgraad is 2.
bolgewricht/kogelgewricht, bestaat uit een kogel in een kom, denk aan heup en schouder. dit
gewricht kan voor- en achterwaarts maar ook zijwaarts. de vrijheidsgraad is 3.
De verschillende spiertypen en de soorten spiervezels en hun functies:
fusiforme spier, de spoelvormige spier. deze loopt parallel aan de lengteas van de spier. de
fusiforme spier bevat relatief weinig spiervezels maar wel erg lange spiervezels.
voorbeelden hiervan zijn de hamstrings en de biceps.
pennate spier, geveerde spier. onder een hoek ten opzichte van de lengteas van de spier, de
spierlengte is relatief kort in relatie tot fusiforme spieren. voorbeelden zijn de quadriceps en
de m. pectoralis major.
Uitleg van origo en insertie:
origo: oorsprong, het aanhechtingspunt van een skeletspier
insertie: aanhechtingspunt van een skeletspier, doorgaans distaal van de spier (distaal =
richting het uiteinde van de spier / ver van de romp af)
Diverse contractievormen van een spier:
concentrisch, de lengte van de spier veranderd. de spier verkort en de weerstand is groter
dan de kracht die door de spier wordt geleverd. denk bijv aan staand een gewicht optellen
met je armen vanuit bijna strekking naar bijna compleet buigen (omhoog tegen de biceps)
excentrisch, de lengte van de spier veranderd. de spier verlengt en het is het
tegenovergestelde van concentrisch. denk aan dezelfde oefening maar dan het laten zakken
van het gewicht, dus van buigen naar bijna strekken van de arm.
het tegenovergestelde:
isometrisch/statisch, de spier blijft hetzelfde onder spanning maar levert wel kracht. denk
aan dat je aan een stang hangt en blijft hangen op dezelfde hoogte van de grond.
De diverse werkingsvormen van een spier:
agonist, een spier de actief een beweging maakt dus bijv de biceps bij de oefening
hierboven.
antagonist, een spier die de tegenovergestelde beweging maakt en moet ontspannen tijdens
de beweging van de agonist.
synergist, een spier die samen met de agonist de beweging mogelijk maakt.
