Mens & samenleving samenvatting
H1
Wat is cultuur?
- Definitie cultuur van de Jager (2009): cultuur is het min of meer samenhangende geheel van
voorstellingen, opvattingen, waarden en normen die mensen zich als lid van hun maatschappij door
middel van leerprocessen hebben verworven, dat in hoge mate hun gedrag beïnvloedt, waardoor zij
zich onderscheiden van de leden van andere maatschappijen.
- Definitie cultuur van Hofstede: cultuur is de collectieve mentale programmering van de menselijke
geest.’
Mentale programmering
- Specifiek voor het individu → persoonlijkheid → psychologie
- Specifiek voor de groep of categorie → cultuur → sociologie en culturele antropologie
- Universeel → menselijke natuur → biologische en medische wetenschap
Cultuur is aangeleerd → collectieve programmering: opvoeding, socialisatie, normen en waarden,
waarneming
6 kenmerken van cultuur:
- Omgeving - Tijd
- Groep - Waarden en normen
- Gedrag - Denken en voelen
Waarden: sociale waarden zijn idealen en motieven die in een samenleving of groep als nastrevenswaardig
worden beschouwd.
Normen: vertaling van de onderliggende waardes van een groep of samenleving in concrete gedragsregels
en voorschriften.
Dus normen (de regels) komen voort uit de waarden die je hebt. Norm(aal), zo hoor je je te gedragen en
wat normaal is verschild per cultuur.
Definitie socialisatie: het totale leerproces waarin een mensenkind zich ontwikkelt tot een bekwaam lid
van de samenleving. Door het overdragen van cultuur aan personen worden zij als het ware tot volwaardige
leden van de samenleving gevormd, gesocialiseerd.
- Bieden van bescherming - Bijbrengen van sturing
- Overdragen van kennis - Aanleren va kennis, vaardigheden,
- Geven van affectie opvatting, houding etc.
Cultuur wordt pas zichtbaar in relatie met andere culturen: cultuur is relatief. In confrontatie met een
andere cultuur zal het culturele verschil met die andere cultuur naar voren komen: de culturele dynamiek
is veranderd.
Definitie referentiekader: alles wat je geleerd hebt, vormt in je hoofd een enorme verzameling van
informatie over wat dingen in de wereld om je heen betekenen.
Definitie context: Voorwerpen, maar ook woorden, non-verbale communicatie en een kledingstuk, kortom
veel zaken krijgen hun betekenis, of een andere betekenis, door hun omgeving of de context. De context is
de achtergrond of referentie van een uitdrukking, idee of gebeurtenis waaraan het zijn betekenis ontleent.
Culturele bril: alles wat je ziet, vertaal je via je culturele bril. Je neemt je eigen cultuur als norm om daar
betekenis aan te geven.
, Interculturele communicatie kan grofweg worden gedefinieerd als het contact tussen personen van
verschillende culturele achtergronden.
Cultuur creëert een comfortzone, het heeft te maken met jouw waarden en overtuigingen.
Sociale posities: plaats die een persoon/ groep inneemt in sociale interactie.
Sociale positie → verwachtingen → sociale rol – verwachtingen en normen zijn dus afhankelijk van de
situatie en sociale positie van een persoon.
Ascribed: toegewezen → sekse, leeftijd, afstemming
Achieved: behaald → eigen inspanningen en activiteiten.
Rol: een geheel van gedragskenmerken dat door een bepaalde groep aan een bepaalde plaats in de
samenleving wordt gekoppeld. Bij een rol hoort een rolgedrag.
Instituties: vaste gedragspatronen die zijn ontstaan door de invloed van belangrijke regels in onze
samenleving
Institutionalisering: het ontstaan van min of meer vaste patronen in het gedrag van mensen onder invloed
van de wisselwerking tussen cultuur en dit gedrag.
H2
Universele dilemma’s: problemen waar elke groep mensen mee geconfronteerd werd en waar een manier
moest worden gevonden om ermee om te gaan. → Problemen waren gelijk voor alle groepen, het
antwoord/ de oplossing werd anders gedaan.
Basisaannames: een belangrijke onderliggende waarde voor een cultuur. Een overtuiging, het geloof dat
deze keuze de beste keuze is. Het zijn als het ware de wortels van een cultuur → mentale programmering.
Universele dilemma’s van Hofstede
1. Hiërarchie 4. Omgang met onzekerheid
2. Identiteit 5. Wat is een goed leven?
3. Rol van man en vrouw 6. Hedonisme (in hoeverre mag je genieten
Drie cultuurtypen van Lewis
1. Taakgericht hier → uitvoeren van taken 3. Respect → respectvol met elkaar
2. Relatie → onderliggende relaties omgaan.
Het UI-model – opbouw van een cultuur
1. Symbolen, producten, rituelen & gedrag
2. Overtuigingen, waarden & normen
3. Basisaannames
H3
Culturele identiteit: ik, wij en zij
individuele kenmerken → ID-informatie, taal, levensovertuiging, sociale klasse, karakter etc.
Subculturen → directe familie, land, regio, religie, etniciteit etc.
Culturele identiteit: ik, wij en zij
Sociale identiteit → groepsverbindingen: familierelaties, functionele relaties, culturele relaties.
Je zelfbeeld kan anders zijn dan hoe anderen jou interpreteren.
Voordelen van groepsverbinding
- Acceptatie - Comfortzone
- Insluiting, verbondenheid - Wederzijdse steun
H1
Wat is cultuur?
- Definitie cultuur van de Jager (2009): cultuur is het min of meer samenhangende geheel van
voorstellingen, opvattingen, waarden en normen die mensen zich als lid van hun maatschappij door
middel van leerprocessen hebben verworven, dat in hoge mate hun gedrag beïnvloedt, waardoor zij
zich onderscheiden van de leden van andere maatschappijen.
- Definitie cultuur van Hofstede: cultuur is de collectieve mentale programmering van de menselijke
geest.’
Mentale programmering
- Specifiek voor het individu → persoonlijkheid → psychologie
- Specifiek voor de groep of categorie → cultuur → sociologie en culturele antropologie
- Universeel → menselijke natuur → biologische en medische wetenschap
Cultuur is aangeleerd → collectieve programmering: opvoeding, socialisatie, normen en waarden,
waarneming
6 kenmerken van cultuur:
- Omgeving - Tijd
- Groep - Waarden en normen
- Gedrag - Denken en voelen
Waarden: sociale waarden zijn idealen en motieven die in een samenleving of groep als nastrevenswaardig
worden beschouwd.
Normen: vertaling van de onderliggende waardes van een groep of samenleving in concrete gedragsregels
en voorschriften.
Dus normen (de regels) komen voort uit de waarden die je hebt. Norm(aal), zo hoor je je te gedragen en
wat normaal is verschild per cultuur.
Definitie socialisatie: het totale leerproces waarin een mensenkind zich ontwikkelt tot een bekwaam lid
van de samenleving. Door het overdragen van cultuur aan personen worden zij als het ware tot volwaardige
leden van de samenleving gevormd, gesocialiseerd.
- Bieden van bescherming - Bijbrengen van sturing
- Overdragen van kennis - Aanleren va kennis, vaardigheden,
- Geven van affectie opvatting, houding etc.
Cultuur wordt pas zichtbaar in relatie met andere culturen: cultuur is relatief. In confrontatie met een
andere cultuur zal het culturele verschil met die andere cultuur naar voren komen: de culturele dynamiek
is veranderd.
Definitie referentiekader: alles wat je geleerd hebt, vormt in je hoofd een enorme verzameling van
informatie over wat dingen in de wereld om je heen betekenen.
Definitie context: Voorwerpen, maar ook woorden, non-verbale communicatie en een kledingstuk, kortom
veel zaken krijgen hun betekenis, of een andere betekenis, door hun omgeving of de context. De context is
de achtergrond of referentie van een uitdrukking, idee of gebeurtenis waaraan het zijn betekenis ontleent.
Culturele bril: alles wat je ziet, vertaal je via je culturele bril. Je neemt je eigen cultuur als norm om daar
betekenis aan te geven.
, Interculturele communicatie kan grofweg worden gedefinieerd als het contact tussen personen van
verschillende culturele achtergronden.
Cultuur creëert een comfortzone, het heeft te maken met jouw waarden en overtuigingen.
Sociale posities: plaats die een persoon/ groep inneemt in sociale interactie.
Sociale positie → verwachtingen → sociale rol – verwachtingen en normen zijn dus afhankelijk van de
situatie en sociale positie van een persoon.
Ascribed: toegewezen → sekse, leeftijd, afstemming
Achieved: behaald → eigen inspanningen en activiteiten.
Rol: een geheel van gedragskenmerken dat door een bepaalde groep aan een bepaalde plaats in de
samenleving wordt gekoppeld. Bij een rol hoort een rolgedrag.
Instituties: vaste gedragspatronen die zijn ontstaan door de invloed van belangrijke regels in onze
samenleving
Institutionalisering: het ontstaan van min of meer vaste patronen in het gedrag van mensen onder invloed
van de wisselwerking tussen cultuur en dit gedrag.
H2
Universele dilemma’s: problemen waar elke groep mensen mee geconfronteerd werd en waar een manier
moest worden gevonden om ermee om te gaan. → Problemen waren gelijk voor alle groepen, het
antwoord/ de oplossing werd anders gedaan.
Basisaannames: een belangrijke onderliggende waarde voor een cultuur. Een overtuiging, het geloof dat
deze keuze de beste keuze is. Het zijn als het ware de wortels van een cultuur → mentale programmering.
Universele dilemma’s van Hofstede
1. Hiërarchie 4. Omgang met onzekerheid
2. Identiteit 5. Wat is een goed leven?
3. Rol van man en vrouw 6. Hedonisme (in hoeverre mag je genieten
Drie cultuurtypen van Lewis
1. Taakgericht hier → uitvoeren van taken 3. Respect → respectvol met elkaar
2. Relatie → onderliggende relaties omgaan.
Het UI-model – opbouw van een cultuur
1. Symbolen, producten, rituelen & gedrag
2. Overtuigingen, waarden & normen
3. Basisaannames
H3
Culturele identiteit: ik, wij en zij
individuele kenmerken → ID-informatie, taal, levensovertuiging, sociale klasse, karakter etc.
Subculturen → directe familie, land, regio, religie, etniciteit etc.
Culturele identiteit: ik, wij en zij
Sociale identiteit → groepsverbindingen: familierelaties, functionele relaties, culturele relaties.
Je zelfbeeld kan anders zijn dan hoe anderen jou interpreteren.
Voordelen van groepsverbinding
- Acceptatie - Comfortzone
- Insluiting, verbondenheid - Wederzijdse steun
