HOOFDSTUK 6 : GM BIJ DIABETES
1. Diabetes type 1 en type 2
Type 1 :
Regulering bloedsuikerspiegel:
β-cellen van pancreas maken insuline aan -> insuline is nodig
opdat weefsels glucose kunnen opnemen vanuit het bloed
Pathologisch:
β-cellen pancreas vernietigd door eigen afweersysteem
tekort aan insuline
glucose kan niet meer opgenomen worden vanuit het bloed in
de weefsels
te hoge glucosespiegel in het bloed
-> symptomen van diabetes mellitus
Type 2 :
2 problemen spelen een rol:
Insuline-resistentie in spier-, vet- en leverweefsel
Onvoldoende insulinesecretie
Oorzaak insuline-resistentie:
Ongezonde voeding
Obesitas!!!
Lichamelijke inactiviteit
Genetische factoren
2. Behandeling van Type 1 diabetes
a. Insuline
Insuline toediening (≈ fysiologische behoefte insuline)
Subcutaan toegediend:
- insulinepen
- insulinepomp -> onderhuidse katheter geeft basale insulinedosis af met een extra bolus
bij elke maaltijd
Opslag en gebruik van glucose:
- Opname van glucose uit het bloed door levercellen en omzetting naar glycogeen
- Opname van glucose uit het bloed door spiercellen als energiebron
- Opname van glucose uit het bloed door vetcellen als opslag
- -> bloedglucose concentratie daalt
, SOORTEN
Ultrasnelwerkende (effect na 10 min.)
Snelwerkende (effect na 20-30 min.)
Middellang werkend (gedurende 10-20u)
Langwerkende (gedurende 20-24u)
Combinatiepreparaten
1) Ultrasnelwerkende (werkt reeds na 10-15 min., gedurende +/- 4 uur)
subcutaan ingespoten vlak voor de maaltijd
HELDERE oplossingen
3 soorten:
- Insuline lispro (Humalog®)
- Insuline aspart (Novorapid®)
- Insuline glulisine (Apidra®)
2) Snelwerkende (werkt reeds na 20-30 min., gedurende 6-8 uur)
subcutaan ingespoten 30 min. - vlak voor de maaltijd
kunnen ook intraveneus worden toegediend
HELDERE oplossingen
Humaan insuline:
- Actrapid®
- Humuline Regular®
- Isuman Rapid®
3) Middellang werkend (werking start 1-2 uur na toediening gedurende 10-20 uur)
suspensies -> omzwenken!!!
insuline-isofaan
- Insulatard®
- Humuline NPH®
- Insuman Basal®
4) Langwerkende (werking 3-4 uur na toediening gedurende 20-24 uur)
Soorten:
- insuline glargine (Lantus®)
- insuline detemir (Levemir®)
Middellang werkend insuline Langwerkende insuline Kortwerkende insuline
1. Diabetes type 1 en type 2
Type 1 :
Regulering bloedsuikerspiegel:
β-cellen van pancreas maken insuline aan -> insuline is nodig
opdat weefsels glucose kunnen opnemen vanuit het bloed
Pathologisch:
β-cellen pancreas vernietigd door eigen afweersysteem
tekort aan insuline
glucose kan niet meer opgenomen worden vanuit het bloed in
de weefsels
te hoge glucosespiegel in het bloed
-> symptomen van diabetes mellitus
Type 2 :
2 problemen spelen een rol:
Insuline-resistentie in spier-, vet- en leverweefsel
Onvoldoende insulinesecretie
Oorzaak insuline-resistentie:
Ongezonde voeding
Obesitas!!!
Lichamelijke inactiviteit
Genetische factoren
2. Behandeling van Type 1 diabetes
a. Insuline
Insuline toediening (≈ fysiologische behoefte insuline)
Subcutaan toegediend:
- insulinepen
- insulinepomp -> onderhuidse katheter geeft basale insulinedosis af met een extra bolus
bij elke maaltijd
Opslag en gebruik van glucose:
- Opname van glucose uit het bloed door levercellen en omzetting naar glycogeen
- Opname van glucose uit het bloed door spiercellen als energiebron
- Opname van glucose uit het bloed door vetcellen als opslag
- -> bloedglucose concentratie daalt
, SOORTEN
Ultrasnelwerkende (effect na 10 min.)
Snelwerkende (effect na 20-30 min.)
Middellang werkend (gedurende 10-20u)
Langwerkende (gedurende 20-24u)
Combinatiepreparaten
1) Ultrasnelwerkende (werkt reeds na 10-15 min., gedurende +/- 4 uur)
subcutaan ingespoten vlak voor de maaltijd
HELDERE oplossingen
3 soorten:
- Insuline lispro (Humalog®)
- Insuline aspart (Novorapid®)
- Insuline glulisine (Apidra®)
2) Snelwerkende (werkt reeds na 20-30 min., gedurende 6-8 uur)
subcutaan ingespoten 30 min. - vlak voor de maaltijd
kunnen ook intraveneus worden toegediend
HELDERE oplossingen
Humaan insuline:
- Actrapid®
- Humuline Regular®
- Isuman Rapid®
3) Middellang werkend (werking start 1-2 uur na toediening gedurende 10-20 uur)
suspensies -> omzwenken!!!
insuline-isofaan
- Insulatard®
- Humuline NPH®
- Insuman Basal®
4) Langwerkende (werking 3-4 uur na toediening gedurende 20-24 uur)
Soorten:
- insuline glargine (Lantus®)
- insuline detemir (Levemir®)
Middellang werkend insuline Langwerkende insuline Kortwerkende insuline