De vierdaagse schoolweek een goed plan?
Op woensdag is het stil in de school. Alle 220 leerlingen zijn dan vrij en dat is elke woensdag
zo. Basisschool ‘De Wissel’ in Hoorn mag als enige school in Nederland met een vierdaagse
schoolweek experimenteren. En dat bevalt uitstekend, vertelt directeur Mark Leek. ‘Dat de
kwaliteit en doelmatigheid van het onderwijs minimaal hetzelfde blijven, kan ik
probleemloos aantonen. Sterker nog, we zien bij een aantal kinderen bijzondere
vooruitgang.’ Daarom ben ik van mening dat scholen moeten beginnen met een vierdaagse
schoolweek.
Ten eerste, omdat de vierdaagse schoolweek het lerarentekort kan verminderen. Wanneer
een leraar 25 uur per week lesgeeft, blijft er 15 uur per week over voor taken als nakijken,
voorbereidingen treffen, oudergesprekken en vergaderen. Wanneer er opeens een dag
vrijkomt voor de leraren zullen zij de overige taken ook op deze ‘vrije’ dag kunnen uitvoeren
en zal de werkdruk verminderen. Het terugdringen van de werkdruk zal het leraarschap
weer aantrekkelijker maken en op die manier, op den duur, bijdragen aan de oplossing van
het lerarentekort.
Bovendien is uit internationale ranglijsten gebleken dat de kwaliteit van onderwijs met
minder uren niet in het geding hoeft te komen. Stelselmatig zijn het in de PISA-onderzoeken
juist de slechtst scorende landen, zoals Italië en Griekenland, waar de kinderen de meeste
uren maken. Finland scoort met slechts 800 lesuren per jaar sinds jaar en dag juist zeer hoog.
Leerlingen hebben daar dus veel minderen uren les, de overgebleven tijd gebruiken de
leraren om samen het onderwijs te verbeteren en op deze manier zal de kwaliteit van het
onderwijs niet verslechteren.
Ook heeft de vermindering van de werkdruk van de leraren nog een ander positief effect
voor zowel de leraren als de leerlingen. Door een minder hoge werkdruk zullen de leraren
meer voorbereidingen voor de lessen kunnen treffen, waardoor de kwaliteit van de lessen
zal verbeteren. Ook blijkt de cijfers van het CBS dat 1 op de 5 medewerkers een burn-out
hebben in het onderwijs. De grootste oorzaak hiervan is de hoge werkdruk. Veel leraren
hebben, naast de 5 dagen lesgeven, nog een extra dag nodig om alle andere taken af te
kunnen ronden. Door de minder hoge werkdruk zullen er dus minder burn-outs plaats
vinden in het onderwijs.
Een veelgehoord argument tegen de vierdaagse schoolweek is dat het kansenongelijkheid
kan creëren. Rijke ouders kunnen namelijk wel dingen regelen voor de achterstand die hun
kinderen wellicht zouden kunnen oplopen, zoals bijles. Voor ouders uit minder welgestelde
milieus is dat lastiger. Onderzoeker Louise Effers zegt dat deze zorgen niet nodig zijn. ‘Zolang
scholen verantwoordelijk zijn voor het alternatieve programma, hoeft dat niet direct een
probleem te zijn. Dan moet het aanvullende aanbod immers voor iedereen toegankelijk zijn.’
Ze benadrukt: ‘Het belangrijkste is dat leerlingen de lessen blijven krijgen die ze nodig
hebben. Leerlingen die voor hun taalontwikkeling bijvoorbeeld afhankelijk zijn van de lessen
op school, mogen we niet door het ijs laten zakken door de taalles te vervangen door leuke
extraatjes.’ De vierdaagse schoolweek zal dus geen kansenongelijkheid creëren zolang de
scholen verantwoordelijk zijn voor alternatieve programma’s en indelingen van de lessen.
Op woensdag is het stil in de school. Alle 220 leerlingen zijn dan vrij en dat is elke woensdag
zo. Basisschool ‘De Wissel’ in Hoorn mag als enige school in Nederland met een vierdaagse
schoolweek experimenteren. En dat bevalt uitstekend, vertelt directeur Mark Leek. ‘Dat de
kwaliteit en doelmatigheid van het onderwijs minimaal hetzelfde blijven, kan ik
probleemloos aantonen. Sterker nog, we zien bij een aantal kinderen bijzondere
vooruitgang.’ Daarom ben ik van mening dat scholen moeten beginnen met een vierdaagse
schoolweek.
Ten eerste, omdat de vierdaagse schoolweek het lerarentekort kan verminderen. Wanneer
een leraar 25 uur per week lesgeeft, blijft er 15 uur per week over voor taken als nakijken,
voorbereidingen treffen, oudergesprekken en vergaderen. Wanneer er opeens een dag
vrijkomt voor de leraren zullen zij de overige taken ook op deze ‘vrije’ dag kunnen uitvoeren
en zal de werkdruk verminderen. Het terugdringen van de werkdruk zal het leraarschap
weer aantrekkelijker maken en op die manier, op den duur, bijdragen aan de oplossing van
het lerarentekort.
Bovendien is uit internationale ranglijsten gebleken dat de kwaliteit van onderwijs met
minder uren niet in het geding hoeft te komen. Stelselmatig zijn het in de PISA-onderzoeken
juist de slechtst scorende landen, zoals Italië en Griekenland, waar de kinderen de meeste
uren maken. Finland scoort met slechts 800 lesuren per jaar sinds jaar en dag juist zeer hoog.
Leerlingen hebben daar dus veel minderen uren les, de overgebleven tijd gebruiken de
leraren om samen het onderwijs te verbeteren en op deze manier zal de kwaliteit van het
onderwijs niet verslechteren.
Ook heeft de vermindering van de werkdruk van de leraren nog een ander positief effect
voor zowel de leraren als de leerlingen. Door een minder hoge werkdruk zullen de leraren
meer voorbereidingen voor de lessen kunnen treffen, waardoor de kwaliteit van de lessen
zal verbeteren. Ook blijkt de cijfers van het CBS dat 1 op de 5 medewerkers een burn-out
hebben in het onderwijs. De grootste oorzaak hiervan is de hoge werkdruk. Veel leraren
hebben, naast de 5 dagen lesgeven, nog een extra dag nodig om alle andere taken af te
kunnen ronden. Door de minder hoge werkdruk zullen er dus minder burn-outs plaats
vinden in het onderwijs.
Een veelgehoord argument tegen de vierdaagse schoolweek is dat het kansenongelijkheid
kan creëren. Rijke ouders kunnen namelijk wel dingen regelen voor de achterstand die hun
kinderen wellicht zouden kunnen oplopen, zoals bijles. Voor ouders uit minder welgestelde
milieus is dat lastiger. Onderzoeker Louise Effers zegt dat deze zorgen niet nodig zijn. ‘Zolang
scholen verantwoordelijk zijn voor het alternatieve programma, hoeft dat niet direct een
probleem te zijn. Dan moet het aanvullende aanbod immers voor iedereen toegankelijk zijn.’
Ze benadrukt: ‘Het belangrijkste is dat leerlingen de lessen blijven krijgen die ze nodig
hebben. Leerlingen die voor hun taalontwikkeling bijvoorbeeld afhankelijk zijn van de lessen
op school, mogen we niet door het ijs laten zakken door de taalles te vervangen door leuke
extraatjes.’ De vierdaagse schoolweek zal dus geen kansenongelijkheid creëren zolang de
scholen verantwoordelijk zijn voor alternatieve programma’s en indelingen van de lessen.
