Thema 3 gaswisseling en uitscheiding
Bs 1 gaswisseling
Gaswisseling -> het opnemen en afstaan van gassen
De neusholte is bekleed met neusslijmvlies -> buitenste laag neusslijmvlies bestaat uit
trilhaarepitheel -> bevat slijmproducerende cellen en trilhaarcellen
➢ Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen
➢ Het slijm houdt de kleine stofdeeltjes en ziekteverwekkers tegen -> trilharen brengen
het slijm naar de keelholte -> wordt samen met speeksel door geslikt
➢ Lucht wordt door het slijm vochtig gemaakt en verwarmd door de bloedvaten
➢ Reukzintuig checkt op ‘vreemde geurtjes’
De neusholte staat in verbinding met de bijholten -> zijn bekleed met slijmvlies, dit slijm
wordt via de neusholte afgevoerd
➢ Bij verkouden mensen zwelt het slijmvlies op -> uitgangen vd bijholten worden
afgesloten -> ‘verstopte’ neus
Luchtpijp -> bronchiën -> kleinere vertakkingen (bronchiolen) -> longblaasjes (alveoli)
De luchtpijp en de bronchiën bevatten kraakbeen, maar de bronchiolen bevatten
spierweefsel
➢ Het autonome zenuwstelsel kan de bronchiolen vernauwen of verwijden
Longblaasjes hebben een oppervlakte van 100 m2
➢ Hebben een hele dunne wand zodat O2 en CO2 door de wand heen kunnen
➢ Bevatten een laagje alveolair vocht
O2 gaat door 5 celmembranen heen -> 1e celmembraan longblaasje -> 2e celmembraan
longblaasje -> 1e celmembraan bloedvat -> 2e celmembraan bloedvat -> bloedcelmembraan
Partiële zuurstofdruk -> pO2
➢ In de longen vindt diffusie van O2 plaats vanuit het alveolaire lucht naar het
alveolaire vocht -> van hier vindt diffusie plaats naar het bloed
o De diffusie vindt plaats door het partiële druk verschil tussen het alveolaire
vocht en het bloedplasma
➢ In de longen vindt diffusie van CO2 plaats van het bloedplasma naar het alveolaire
vocht -> van hier vindt de diffusie plaats van het vocht naar het alveolaire lucht
o Diffusie vindt door het verschil van partiële koolstofdioxidedruk (pCO2) plaats
Wet van Fick (tabel 83A)
Δ𝑐
➢ 𝑛 =𝐷 ×𝐴 × Δ𝑥
➢ n = diffusiesnelheid in mol∙s-1
➢ D = diffusiecoëfficiënt in m2∙s-1
o Afhankelijk van temp., type stof,
medium
➢ A = diffusieoppervlak in m2
➢ Δc = concentratieverschil (c1-c2) in mol∙m-3
of Δp= drukverschil (tabel 83C)
➢ Δx = diffusieafstand in m
1
, Zuurstof wordt gebonden aan hemoglobine (Hb)
Een hemoglobinemolecuul bestaat uit 4 heem groepen en een ijzeratoom
➢ Elk ijzeratoom kan 1 zuurstofmolecuul binden -> oxyhemoglobine (HbO2) ontstaat
In de longen (hoge concentratie O2)
Hemoglobine (Hb) + zuurstof (O2) oxyhemoglobine (HbO2)
In de weefsel (zure omgeving, veel CO2)
Als alle hemoglobine is omgezet in oxyhemoglobine noem je de hemoglobine
verzadigd
Bloed met veel oxyhemoglobine is lichtrood en bloed met weinig oxyhemoglobine is
donkerrood
In de spieren komt het eiwit myoglobine voor dat O2 kan binden en afgeven -> vergelijkbaar
met hemoglobine
Verzadigingskromme (tabel 83D)
➢ Geeft het verband tussen de pO2 van het
interne milieu en het percentage
verzadigde hemoglobine weer
➢ Hoe hoger de temp/ hoe meer CO2/ hoe
lager de pH hoe meer zuurstof er vrijkomt
uit oxyhemoglobine en dus zal de curve
‘lager’ zijn
➢ Hoe lager de temp/ hoe minder CO2/ hoe
hoger de pH hoe minder zuurstof er
vrijkomt uit oxyhemoglobine en dus zal
de curve ‘hoger’ worden
➢ Zie ook curve aantekeningenschrift
Bohr-effect -> het effect waarbij een lage pH ervoor zorgt dat Hb O2 eerder loslaat
2
Bs 1 gaswisseling
Gaswisseling -> het opnemen en afstaan van gassen
De neusholte is bekleed met neusslijmvlies -> buitenste laag neusslijmvlies bestaat uit
trilhaarepitheel -> bevat slijmproducerende cellen en trilhaarcellen
➢ Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen
➢ Het slijm houdt de kleine stofdeeltjes en ziekteverwekkers tegen -> trilharen brengen
het slijm naar de keelholte -> wordt samen met speeksel door geslikt
➢ Lucht wordt door het slijm vochtig gemaakt en verwarmd door de bloedvaten
➢ Reukzintuig checkt op ‘vreemde geurtjes’
De neusholte staat in verbinding met de bijholten -> zijn bekleed met slijmvlies, dit slijm
wordt via de neusholte afgevoerd
➢ Bij verkouden mensen zwelt het slijmvlies op -> uitgangen vd bijholten worden
afgesloten -> ‘verstopte’ neus
Luchtpijp -> bronchiën -> kleinere vertakkingen (bronchiolen) -> longblaasjes (alveoli)
De luchtpijp en de bronchiën bevatten kraakbeen, maar de bronchiolen bevatten
spierweefsel
➢ Het autonome zenuwstelsel kan de bronchiolen vernauwen of verwijden
Longblaasjes hebben een oppervlakte van 100 m2
➢ Hebben een hele dunne wand zodat O2 en CO2 door de wand heen kunnen
➢ Bevatten een laagje alveolair vocht
O2 gaat door 5 celmembranen heen -> 1e celmembraan longblaasje -> 2e celmembraan
longblaasje -> 1e celmembraan bloedvat -> 2e celmembraan bloedvat -> bloedcelmembraan
Partiële zuurstofdruk -> pO2
➢ In de longen vindt diffusie van O2 plaats vanuit het alveolaire lucht naar het
alveolaire vocht -> van hier vindt diffusie plaats naar het bloed
o De diffusie vindt plaats door het partiële druk verschil tussen het alveolaire
vocht en het bloedplasma
➢ In de longen vindt diffusie van CO2 plaats van het bloedplasma naar het alveolaire
vocht -> van hier vindt de diffusie plaats van het vocht naar het alveolaire lucht
o Diffusie vindt door het verschil van partiële koolstofdioxidedruk (pCO2) plaats
Wet van Fick (tabel 83A)
Δ𝑐
➢ 𝑛 =𝐷 ×𝐴 × Δ𝑥
➢ n = diffusiesnelheid in mol∙s-1
➢ D = diffusiecoëfficiënt in m2∙s-1
o Afhankelijk van temp., type stof,
medium
➢ A = diffusieoppervlak in m2
➢ Δc = concentratieverschil (c1-c2) in mol∙m-3
of Δp= drukverschil (tabel 83C)
➢ Δx = diffusieafstand in m
1
, Zuurstof wordt gebonden aan hemoglobine (Hb)
Een hemoglobinemolecuul bestaat uit 4 heem groepen en een ijzeratoom
➢ Elk ijzeratoom kan 1 zuurstofmolecuul binden -> oxyhemoglobine (HbO2) ontstaat
In de longen (hoge concentratie O2)
Hemoglobine (Hb) + zuurstof (O2) oxyhemoglobine (HbO2)
In de weefsel (zure omgeving, veel CO2)
Als alle hemoglobine is omgezet in oxyhemoglobine noem je de hemoglobine
verzadigd
Bloed met veel oxyhemoglobine is lichtrood en bloed met weinig oxyhemoglobine is
donkerrood
In de spieren komt het eiwit myoglobine voor dat O2 kan binden en afgeven -> vergelijkbaar
met hemoglobine
Verzadigingskromme (tabel 83D)
➢ Geeft het verband tussen de pO2 van het
interne milieu en het percentage
verzadigde hemoglobine weer
➢ Hoe hoger de temp/ hoe meer CO2/ hoe
lager de pH hoe meer zuurstof er vrijkomt
uit oxyhemoglobine en dus zal de curve
‘lager’ zijn
➢ Hoe lager de temp/ hoe minder CO2/ hoe
hoger de pH hoe minder zuurstof er
vrijkomt uit oxyhemoglobine en dus zal
de curve ‘hoger’ worden
➢ Zie ook curve aantekeningenschrift
Bohr-effect -> het effect waarbij een lage pH ervoor zorgt dat Hb O2 eerder loslaat
2
