Het einde van de oorlog
In de loop van de oorlog Duitsland tekorten. Engelsen hinderden aanvoer van de Duitse havens. Op
11 november 1918 ondertekenden vertegenwoordigers van de Duitse regering en de geallieerden
een wapenstilstand.
Verdrag van Versailles, 28 juni 1919
Overwinnaars bepaalden wat er in kwam (Frankrijk, Duitsland, Verenigde Staten) De belangrijkste
bepalingen waren:
- Duitsland was de hoofdschuldige, en moest de oorlogsschade vergoeden bedrag was 132
miljard goudmark= 47.000 ton goud
- Duitsland moet Elzas-Lotharingen terugggeven aan Frankrijk, en andere gebieden aan België,
en de nieuwe staten Tsecho-Slowakije en Polen. Ook alle kolonies moeten afgegeven worden
- Duitsland moest dienstplicht afschaffen. 100000 man, beroepsleger
- Rijnland grensgebied Frankrijk met België, was verboden terrein voor soldaten
Nadat matrozen en arbeiders in opstand kwamen, 1918
Er kwam een nieuwe regering en Duitsland= democratische republiek. De rijksdag (het parlement)
kreeg de meeste macht en werd met algemeen kiesrecht gekozen. De nieuwe republiek was=
Republiek van Weimar.
Januari 1919
Eerste verkiezingen sociaaldemocraten meeste stemmen, samen met twee andere partijen de
regering. Duitse communisten probeerden met geweld de macht te nemen o.l.v Rosa Luxemburg en
Karl Liebknecht= Spartacusopstand. Even later conservatieven en leger.
Conservatieven: tegen politieke veranderingen, dus tegen de nieuwe democratische republiek.
Nationalistische en conservatieve politici geven Duitsland schuld van nederlaag van de oorlog.
Dolkstootlegende= De voorstelling dat Duitsland in 1918 niet door een militaire nederlaag tegen de
geallieerden, maar door opstanden en oppositie in eigen land de oorlog heeft verloren, een dolkstoot
in de rug.
Januari 1923, en Augustus 1924:
Tot slot regering grote economische problemen. Door torenhoge herstelbetalingen. Duitsland wilde
herstelbetalingen niet voldoen en stuurt soldaten. Om Ruhrgebied te bezetten. Arbeiders staakten
hierdoor, regering steunde door lonen te betalen.
Daarvoor grote hoeveelheden geld bijgedrukt gevolg= enorme inflatie. Augustus 1924 Verenigde
staten schieten te hulp met herstelbetalingen= Dawesplan. Maakte einde aan bezetting en slechte
economie. Veel mensen hadden weinig vertrouwen in bestaande politieke partijen. Die gevoelens
waren het sterkst in landen waar de oorlog teleurstellend ging. In Rusland, kwamen communisten
aan de macht : vooral boeren en arbeiders steunden. Communisme= samenleving waarin bezit wordt
afgeschaft en iedereen gelijk is.
Italië veteranen sluiten zich aan bij enorm facistische Benito Mussolini. Een leider beter in staat om
problemen op te lossen dan democratische regering. Echte nationalist, knokploegen en marcheren.
Ambtenaars en winkelieren steunden facisme. In 1922 grijpt Mussolini de macht en in 1933 Hitler in
Duitsland
In de loop van de oorlog Duitsland tekorten. Engelsen hinderden aanvoer van de Duitse havens. Op
11 november 1918 ondertekenden vertegenwoordigers van de Duitse regering en de geallieerden
een wapenstilstand.
Verdrag van Versailles, 28 juni 1919
Overwinnaars bepaalden wat er in kwam (Frankrijk, Duitsland, Verenigde Staten) De belangrijkste
bepalingen waren:
- Duitsland was de hoofdschuldige, en moest de oorlogsschade vergoeden bedrag was 132
miljard goudmark= 47.000 ton goud
- Duitsland moet Elzas-Lotharingen terugggeven aan Frankrijk, en andere gebieden aan België,
en de nieuwe staten Tsecho-Slowakije en Polen. Ook alle kolonies moeten afgegeven worden
- Duitsland moest dienstplicht afschaffen. 100000 man, beroepsleger
- Rijnland grensgebied Frankrijk met België, was verboden terrein voor soldaten
Nadat matrozen en arbeiders in opstand kwamen, 1918
Er kwam een nieuwe regering en Duitsland= democratische republiek. De rijksdag (het parlement)
kreeg de meeste macht en werd met algemeen kiesrecht gekozen. De nieuwe republiek was=
Republiek van Weimar.
Januari 1919
Eerste verkiezingen sociaaldemocraten meeste stemmen, samen met twee andere partijen de
regering. Duitse communisten probeerden met geweld de macht te nemen o.l.v Rosa Luxemburg en
Karl Liebknecht= Spartacusopstand. Even later conservatieven en leger.
Conservatieven: tegen politieke veranderingen, dus tegen de nieuwe democratische republiek.
Nationalistische en conservatieve politici geven Duitsland schuld van nederlaag van de oorlog.
Dolkstootlegende= De voorstelling dat Duitsland in 1918 niet door een militaire nederlaag tegen de
geallieerden, maar door opstanden en oppositie in eigen land de oorlog heeft verloren, een dolkstoot
in de rug.
Januari 1923, en Augustus 1924:
Tot slot regering grote economische problemen. Door torenhoge herstelbetalingen. Duitsland wilde
herstelbetalingen niet voldoen en stuurt soldaten. Om Ruhrgebied te bezetten. Arbeiders staakten
hierdoor, regering steunde door lonen te betalen.
Daarvoor grote hoeveelheden geld bijgedrukt gevolg= enorme inflatie. Augustus 1924 Verenigde
staten schieten te hulp met herstelbetalingen= Dawesplan. Maakte einde aan bezetting en slechte
economie. Veel mensen hadden weinig vertrouwen in bestaande politieke partijen. Die gevoelens
waren het sterkst in landen waar de oorlog teleurstellend ging. In Rusland, kwamen communisten
aan de macht : vooral boeren en arbeiders steunden. Communisme= samenleving waarin bezit wordt
afgeschaft en iedereen gelijk is.
Italië veteranen sluiten zich aan bij enorm facistische Benito Mussolini. Een leider beter in staat om
problemen op te lossen dan democratische regering. Echte nationalist, knokploegen en marcheren.
Ambtenaars en winkelieren steunden facisme. In 1922 grijpt Mussolini de macht en in 1933 Hitler in
Duitsland
