Samenvatting Sociaal-arbeidsrechts 2.3

Samenvatting sociaal-arbeidsrecht 2.3

Literatuur:
- De grondslag van het vermogens- en ondernemingsrecht (deel 1)(11e druk)
- De Kleine Gids voor de Nederlandse sociale zekerheid 2021.1
- Wetteksten Hoger Onderwijs 2019/2020 (of nieuwer)

Leerdoelen
De student kan:

- de verschillende overeenkomsten die betrekking hebben op het verrichten van arbeid
onderscheiden;
- aangeven wanneer er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking;
- in een arbeidsovereenkomst voorkomende bedingen op hun juridische houdbaarheid
beoordelen;
- de verschillende wijzen waarop een dienstbetrekking kan eindigen aangeven;
- met behulp van een wettekstenbundel de relevante wetsartikelen opzoeken en
toepassen op een arbeidsrechtelijk vraagstuk;
- de verschillen tussen de volks- en werknemersverzekeringen benoemen;
- aangeven wanneer iemand verzekerd is ingevolge de volks- en
werknemersverzekeringen;
- de functie van de sociale voorzieningen in het kader van de sociale zekerheid
aangeven;
- de duur en hoogte van een uitkering op grond van de volks- en
werknemersverzekeringen berekenen;
- de uitvoeringsorganisatie in het kader van de sociale zekerheid omschrijven;
- aangeven welke verplichtingen op de werkgever en de werknemer komen te rusten bij
ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid van zijn werknemer(s).

Kernbegrippen
Arbeidsrecht: opzegverboden
transitievergoeding
arbeidsovereenkomst ontslag op staande voet
overeenkomst van opdracht ontbinding
aanneming van werk
loon Sociaal Recht:
gezagsverhouding/ondergeschiktheid
aanzegverplichting sociale voorzieningen
flexibele arbeidscontracten sociale verzekeringen
bedingen in arbeidsovereenkomsten werknemersverzekeringen
verplichtingen van de werkgever volksverzekeringen
verplichtingen van de werknemer verzekerde
beëindiging van de arbeidsovereenkomst ziektewet
opzegging werkloosheidswet
WIA




LET OP! DE WETTEN RONDOM DEZE ONDERWERPEN WILLEN IN DETAIL NOG WEL EENS WIJZIGEN.
GA DUS ALTIJD UIT VAN DE MEEST RECENTE WETTEKSTEN BIJ HET MAKEN VAN EEN TENTAMEN, EN
GA NIET 100% UIT VAN DE TEKST IN DEZE SAMENVATTING.




1

,Week 1: De aard en totstandkoming van de arbeidsovereenkomst

H14: 14.1, 14.2 en 14.3

Het arbeidsrecht heeft meerdere doelen:
- Het probeert de verhouding tussen de ‘sterkere’ positie van de werkgever en de ‘zwakkere’ positie
van de werknemer in evenwicht te brengen
- Het reguleert de arbeidsmarkt
- Een arbeidsovereenkomst (aok) is bepalen voor veel zaken, zoals: de werknemersverzekeringen, het
recht op loondoorbetaling bij ziekte, pensioenregeling, het verkrijgen van een hypotheek

Het arbeidsrecht heeft betrekking op vele onderwerpen en discussies, zoals:
- De arbeidsovereenkomst
- Sollicitatieprocedures: wat mag wel en niet worden gevraagd
- Rechten en plichten van zowel werkgever als werknemer
- Ontslagrecht
- Collectief arbeidsrecht (cao’s)
- Sociaal zekerheidsrecht

Vanaf 1 januari 2020 geldt de Wet arbeidsmarkt in balans. Deze wet heeft een aantal gevolgen:
- Vaste contracten zijn voor werkgevers aantrekkelijker i.v.m. een lagere WW-premie
- Een nieuwe ontslaggrond: de cumulatiegrond
- Recht op een transitievergoeding vanaf de 1e werkdag
- Een gewijzigde ketenregeling: 3 tijdelijke contracten in maximaal 3 jaar
- Oproepwerknemers: minimale oproeptermijn en aanbod voor vaste uren na 12 maanden

LET OP! De Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) is nog niet opgenomen in de Wetteksten Hoger
Onderwijs, editie 2019-2020.

Soorten arbeidsovereenkomsten
1. Arbeidsovereenkomst (art 7:610 BW). 3 eisen:
- Arbeid: werknemer verbindt zich arbeid te verrichten
- Loon: de werknemer ontvangt loon
- Gezagsverhouding: de werknemer is in dienst van een andere partij

2. Aannemingsovereenkomst (art 7:750 BW)
- Werk van stoffelijke aard (wel: schilderen, bestrating, tuinaanleg. Niet: musici, auteurs of
schoonmaken)
- Het resultaat staat centraal
- Geen gezagsverhouding

3. Overeenkomst van opdracht (art 7:400 BW)
- Werkzaamheden niet zijnde van stoffelijke aard, het bewaren van zaken, het uitgeven van werken
of het vervoeren van personen (bijv. het doen van belastingaangifte)
- Vaak dienstverlenend / opdrachtnemer persoonlijk
- Geen gezagsverhouding
- Inspanningsverbintenis

Het belangrijkste verschil tussen de aok en de aannemingsovereenkomst/overeenkomst van
opdracht is het ontbreken van een gezagsverhouding bij de laatstgenoemden.




2

, Totstandkoming van een arbeidsovereenkomst

In principe is een aok een wilsovereenstemming, die in beginsel vormvrij is en mondeling dus ook
mogelijk is. De werkgever is wel verplicht om de gemaakte afspraken binnen 1 maand schriftelijk te
bevestigen aan de werknemer (art 7:655 BW). Er zijn bepaalde afspraken die altijd schriftelijk moeten
worden vastgelegd! (zoals de proeftijd en het concurrentiebeding).

Het is mogelijk dat er onduidelijk is over het bestaan van een aok. In dat geval is het
rechtsvermoeden van een aok van belang, indien:
- Iemand gedurende 3 maanden iedere week heeft gewerkt
- Iemand gedurende 3 maanden tenminste 20 uren per maand heeft gewerkt
(art 7:610a BW)

Het is ook mogelijk dat er onduidelijk is over de omvang van een aok. In dat geval is het vermoeden
van omvang van de aok van belang. De omvang is gelijk aan het gemiddelde aantal gewerkte uren
per maand in de voorafgaande 3 maanden (art 7:610b BW)

Loon (art 7:617 BW)

De vastgestelde vormen van loon zijn limitatief:
- Geld
- Zaken (m.u.v. van alcohol en andere schadelijke genotmiddelen)
- Gebruik van een woning
- Diensten, voorzieningen of werkzaamheden
- Effecten, vorderingen, etc.

Handelingsbekwaamheid van minderjarige werknemers

De hoofdregel is dat alle personen jonger dan 18 jaar handelingsonbekwaam zijn, tenzij… (art 1:234
BW)

Er geldt een uitzondering in het arbeidsrecht voor minderjarigen:
- Een minderjarige van 16 of 17 jaar is bekwaam een aok te sluiten (art 7:612 lid 1 BW)
- Een minderjarige die jonger is dan 16 jaar is handelingsonbekwaam en heeft toestemming nodig
van de wettelijke vertegenwoordiger. Als er 4 weken is gewerkt wordt de toestemming geacht te zijn
verleend (art 7:612 lid 2 BW)

Varianten arbeidsovereenkomst
1. Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
2. Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
3. Uitzendovereenkomst
4. Oproepovereenkomst
5. Detacheringsovereenkomst
6. Freelance- / zzp-overeenkomst
7. Thuiswerkovereenkomst
8. Voltijd- of deeltijdovereenkomst




3