DOMEINVAK: ONDERWIJS & VORMING
Inhoudstafel samenvatting onderwijs en vorming
H1:INTRODUCTIE
1 Verschil tussen onderwijs en vorming?
1.1Wat met opleiding?
2 3 subsectoren
2.1Volwasseneducatie
2.2Het domein ‘Onderwijs en vorming’ vanuit een andere bril
3 Thema’s onderwijs en vorming
4 Sociaal werkers in educatie-land
4.1Voorbeelden van taken/rollen
5 Vergeetcurve van Ebbinghaus – Tim Surma
5.1Multitasken
H2: LEREN EN MOTIVEREN
1 ‘Leren… Leren…’
A. Leren is ook spannend en kwetsbaar
B. Informeel leren
2 Leren… en motiveren: A B C Zelfdeterminatietheorie
2.1 Gecontroleerde vs autonome motivatie
2.2 Leren en motivatie
2.3 Inspelen op 3 psychologische basisbehoeften (en zo de intrinsieke motivatie
verhogen)
2.4 Impact op leren
3 Evidence Based Onderwijs
3.1 Wat werkt in het onderwijs?
3.2 Verwachtingen van leerkrachten
A. Pygmalion-effect / Rosenthal effect
B. Self-fulfilling prophecy OF de cirkel van success/falen
3.3 Feedback vanuit growth mindset
A. Growth mindset
B. Mindset herkennen bij leerlingen
C. Mindset herkennen bij leerlingen
H3: OLB EN TOPUNT GASTCOLLEGE VAN ANJA
1 Het CLB
2 Onderwijsloopbaanbegeleiding, wat is dat nu juist?
2.1Wat doet ze wel? Wat doet het OLB-team?
3 OLB: de puzzel
4 Werking TOPunt
4.1Missie
4.25 clusters
1
,H4: LEERLINGENBEGELEIDING BINNEN HET ZORGCONTINUÜM
1. Decreet Leerlingbegeleiding
1.1Intern en externe leerlingenbegeleiders
1.2Vier begeleidingsdomeinen
2. Leerlingbegeleiding in een zorgcontinuüm
2.1Zorgcontinuüm in fases
A. CLB-opdracht
2.2Een dynamisch ZC
2.3Beslisboom zorgcontinuüm
H5: MIGRATIE – ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS
1 Wie zijn minderjarigen zonder wettig verblijf?
1.1Wie is de Anderstalige Nieuwkomer?
2 Recht op onderwijs
3 Welke middelen krijgt de school voor A.N.’s?
4 A.N. en hun rugzak
5 Lln’n zonder wettig verblijf
6 Wat kan je als school doen
6.1Brede basiszorg: trauma- en cultuursensitief lesgeven (ZIE SYLLABUS p62-74)
6.2Verhoogde zorg: Wat kan je als LLB betekenen? (ZIE SYLLABUS p75-86
7 Diversiteit in onderwijs
8 Thema’s tip: actualiteit volgen!
H6: GASTCOLLEGE MEERTALIGHEID – STEVEN DELARUE
1 Meertaligheid als realiteit met 2 gezichten
2 Welk advies wordt er gegeven aan ouder ivm meertaligheid thuis?
2.1 Verschillende strategieën mogelijk
2.2 Er is geen juiste manier om meertalig op te voeden: maar hoe kies je dan?
3 Waarom inzetten op meertaligheid? Hoe kan meertaligheid een hefboom zijn op school?
4 2 mythes rond meertaligheid in onderwijs – Welk en weerleg ze
5 Hoe ondersteunt het onderwijscentrum de scholen?
6 Functioneel meertalig leren
H7: HANDELINGSGERICHT WERKEN (HGW) & HANDELINGSGERICHTE DIAGNOSTIEK
(HGD)
1 Handelingsgericht werken, Waarom?
1.1HGW is doelgericht
A. Visualiseren van kleine, snelle doelen en vooruitgang
1.2Afstemming en wisselwerking
A. Visualiseer hulpvragen, cluster informatie
1.3Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
1.4Leerkracht doet er toe, net zoals ouders er toe doen
2
, 1.5Positieve aspecten zijn van groot belang
1.6Constructieve samenwerking
1.7Systematiek en transparantie
A. Stappen in de leerlingbespreking
2 Van HGW naar HGD
2.1HandelingsGerichte ‘diagnostiek’
A. Voordeel van labeling
B. Nadeel van labeling
2.2Labels
2.3Stramien van een HGD-traject
2.4HGD-fase
H8: ARMOEDE EN GELIJKE ONDERWIJSKANSEN
1 Achterstandsverwerving buiten de school (4 kapitalen)
1.1Wat is de invloed van kinderarmoede, schaartste en SES op de onderwijsloopbaan?
1.2Hoe kunnen we in de school, als SOW’er rekening houden met deze 4 factoren?
A. Wist je dat…?
B. Kansarmoedecirkel
C. Binnenkant van armoede
2 Achterstelling binnen de school (7 factoren)
2.17 factoren
2.2Hoe vermijden we de 7 factoren van achterstelling binnen de school?
3 GOK-beleid
3.1Geschiedenis (niet leren)
3.2GOK-decreet 2002
A. GOK-Decreet: 3 luiken
3.3SES-middelen in het BaO
3.4GOK-middelen in het SO
3.5GOK-middelen in het BuO
4 Oorzaken ongelijkheid en aanbevelingen
4.1Oorzaken
4.2Beleidsaanbevelingen
4.3GOK om sociaal-economische redenen
5 Tot slot
H9: INCLUSIE IN HET ONDERWIJS
1 Visie en wetgeving betreffende inclusief onderwijs
1.1Visie op handicap/beperking
1.2Wetgeving: Vlaamse decreten
1.3Krachtlijnen: M-decreet
1.4M&M-decreet? Te veel maatregelen, te weinig middelen
1.5Leersteundecreet: krachtlijnen
1.6Leersteundecreet: uitdagingen
1.7En nu… Gefaseerde hervorming naar ‘Scholen voor iedereen’
2 Motieven voor inclusief onderwijs
2.1Juridisch motief
2.2Onderwijskundig en pedagogisch motief
3
, 2.3Maatschappelijk motief
2.4Financieel motief
3 De realiteit in cijfers
3.1België tov Europa
3.2BuO: continu stijging voor 2015
3.3BuO: meerderheid T1 en T8 voor 2015
3.4BuO: blijvende stijging voor 2015
3.5BuO sinds 2015
3.6BuO: verhouding jongens/meisjes
3.7BuO: directe gevolgen voor lln
3.8BuO: groepen oververtegenwoordigd
3.9BuO: sinds M-decreet
4 Getuigenissen: voortaak ouders voor inclusie
H10: OUDERBETROKKENHEID
1 Wat is het?
1.1Ouderbetrokkenheid en kleuterparticipatie
1.2Waarom?
2 De vijf vormen
2.1Waarom vaak éénrichtingsverkeer? Rem op ouderbetrokkenheid?
3 Wat vinden ouders belangrijk in samenwerking met school?
4 De 10 aandachtspunten vanuit HGW voor constructieve samenwerking
+ les van vzw Kompanjon
H1: Introductie
- Veel theorie om te leren, niet weinig
- Eerste dag op stage: schriftje en pen meebrengen
- Voor vakjargon
ZIE OOK PWP 1:
Mijn stage GROEP INTRO: niet-onderwijsinstelling, -18 INTRO
4
, - We krijgen de powerpoint na de les
- Geen cursus
- Niet verplicht in de les maar kom af!
- Af en toe: voortaak
- Bij een gastspreker doorzoek de website om goeie vragen te kunnen stellen
- “Klasse” op facebook, instagram
Aanrader: leg een bronnenlijst aan van interessante artikels…
1. Verschil tussen onderwijs en vorming?
ONDERWIJS
- Diplomagericht
- Eindtermen en leerplannen
- Beoordelingscriteria
- Chronologisch en hiërarchisch opgebouwd: graden leerjaren
- Klassikaal
- Klassikaal
- Algemeenvormend en/of beroepsgericht
- Gebonden aan regels van overheid: erkende onderwijsinstellingen
VORMING
Wat het sociaal-cultureel vormingswerk onderscheidt van onderwijs… is niet alleen
- het niet-diplomagericht,
- het niet-formeel en niet-schoolse karakter
Het is ook
- levensnabij,
- ervaringsgericht werken,
- en ook het leren met en van elkaar en via de groep neemt een centrale plaats in.”
1.1 Wat met opleiding?
VTO = Afkorting voor ‘vorming, training en opleiding’
Het geheel van activiteiten en inspanningen dat het leren van medewerkers bevordert. Het doel is hun
competenties en kennis te ontwikkelen met het oog op beter en kwaliteitsvol functioneren in hun taak, die
kadert in het geheel van de missie van de organisatie.
Kenmerken van (BEROEPS)OPLEIDING OF TRAINING
5
, i.f.v. van beroep en arbeidsmarkt
- Werkzoekenden, personen die zich herscholen al dan niet voor een knelpuntberoep, met speciale
aandacht voor kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt (kortgeschoolden, jongeren, ouderen,
allochtonen, personen met beperking, …)
- Werkenden: bijscholing en navorming (op de werkplek) in functie van bedrijf en/of loopbaan
2. 3 subsectoren
Wat is de
Engelse term van elk?
= EDUCATIE
- EDUCATIE als koepelbegrip voor alle educatieve processen
- De sector Onderwijs / Vorming / (beroeps)Opleiding verwijst naar aanbodverstrekkers
- Het Engelse ‘education’ slaat zowel op onderwijs, vorming, opvoeding, als op opleiding. Vorming
omschrijft men dan in het Engels als ‘non-formal and informal education’
2.1 Volwasseneneducatie
6
Inhoudstafel samenvatting onderwijs en vorming
H1:INTRODUCTIE
1 Verschil tussen onderwijs en vorming?
1.1Wat met opleiding?
2 3 subsectoren
2.1Volwasseneducatie
2.2Het domein ‘Onderwijs en vorming’ vanuit een andere bril
3 Thema’s onderwijs en vorming
4 Sociaal werkers in educatie-land
4.1Voorbeelden van taken/rollen
5 Vergeetcurve van Ebbinghaus – Tim Surma
5.1Multitasken
H2: LEREN EN MOTIVEREN
1 ‘Leren… Leren…’
A. Leren is ook spannend en kwetsbaar
B. Informeel leren
2 Leren… en motiveren: A B C Zelfdeterminatietheorie
2.1 Gecontroleerde vs autonome motivatie
2.2 Leren en motivatie
2.3 Inspelen op 3 psychologische basisbehoeften (en zo de intrinsieke motivatie
verhogen)
2.4 Impact op leren
3 Evidence Based Onderwijs
3.1 Wat werkt in het onderwijs?
3.2 Verwachtingen van leerkrachten
A. Pygmalion-effect / Rosenthal effect
B. Self-fulfilling prophecy OF de cirkel van success/falen
3.3 Feedback vanuit growth mindset
A. Growth mindset
B. Mindset herkennen bij leerlingen
C. Mindset herkennen bij leerlingen
H3: OLB EN TOPUNT GASTCOLLEGE VAN ANJA
1 Het CLB
2 Onderwijsloopbaanbegeleiding, wat is dat nu juist?
2.1Wat doet ze wel? Wat doet het OLB-team?
3 OLB: de puzzel
4 Werking TOPunt
4.1Missie
4.25 clusters
1
,H4: LEERLINGENBEGELEIDING BINNEN HET ZORGCONTINUÜM
1. Decreet Leerlingbegeleiding
1.1Intern en externe leerlingenbegeleiders
1.2Vier begeleidingsdomeinen
2. Leerlingbegeleiding in een zorgcontinuüm
2.1Zorgcontinuüm in fases
A. CLB-opdracht
2.2Een dynamisch ZC
2.3Beslisboom zorgcontinuüm
H5: MIGRATIE – ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS
1 Wie zijn minderjarigen zonder wettig verblijf?
1.1Wie is de Anderstalige Nieuwkomer?
2 Recht op onderwijs
3 Welke middelen krijgt de school voor A.N.’s?
4 A.N. en hun rugzak
5 Lln’n zonder wettig verblijf
6 Wat kan je als school doen
6.1Brede basiszorg: trauma- en cultuursensitief lesgeven (ZIE SYLLABUS p62-74)
6.2Verhoogde zorg: Wat kan je als LLB betekenen? (ZIE SYLLABUS p75-86
7 Diversiteit in onderwijs
8 Thema’s tip: actualiteit volgen!
H6: GASTCOLLEGE MEERTALIGHEID – STEVEN DELARUE
1 Meertaligheid als realiteit met 2 gezichten
2 Welk advies wordt er gegeven aan ouder ivm meertaligheid thuis?
2.1 Verschillende strategieën mogelijk
2.2 Er is geen juiste manier om meertalig op te voeden: maar hoe kies je dan?
3 Waarom inzetten op meertaligheid? Hoe kan meertaligheid een hefboom zijn op school?
4 2 mythes rond meertaligheid in onderwijs – Welk en weerleg ze
5 Hoe ondersteunt het onderwijscentrum de scholen?
6 Functioneel meertalig leren
H7: HANDELINGSGERICHT WERKEN (HGW) & HANDELINGSGERICHTE DIAGNOSTIEK
(HGD)
1 Handelingsgericht werken, Waarom?
1.1HGW is doelgericht
A. Visualiseren van kleine, snelle doelen en vooruitgang
1.2Afstemming en wisselwerking
A. Visualiseer hulpvragen, cluster informatie
1.3Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
1.4Leerkracht doet er toe, net zoals ouders er toe doen
2
, 1.5Positieve aspecten zijn van groot belang
1.6Constructieve samenwerking
1.7Systematiek en transparantie
A. Stappen in de leerlingbespreking
2 Van HGW naar HGD
2.1HandelingsGerichte ‘diagnostiek’
A. Voordeel van labeling
B. Nadeel van labeling
2.2Labels
2.3Stramien van een HGD-traject
2.4HGD-fase
H8: ARMOEDE EN GELIJKE ONDERWIJSKANSEN
1 Achterstandsverwerving buiten de school (4 kapitalen)
1.1Wat is de invloed van kinderarmoede, schaartste en SES op de onderwijsloopbaan?
1.2Hoe kunnen we in de school, als SOW’er rekening houden met deze 4 factoren?
A. Wist je dat…?
B. Kansarmoedecirkel
C. Binnenkant van armoede
2 Achterstelling binnen de school (7 factoren)
2.17 factoren
2.2Hoe vermijden we de 7 factoren van achterstelling binnen de school?
3 GOK-beleid
3.1Geschiedenis (niet leren)
3.2GOK-decreet 2002
A. GOK-Decreet: 3 luiken
3.3SES-middelen in het BaO
3.4GOK-middelen in het SO
3.5GOK-middelen in het BuO
4 Oorzaken ongelijkheid en aanbevelingen
4.1Oorzaken
4.2Beleidsaanbevelingen
4.3GOK om sociaal-economische redenen
5 Tot slot
H9: INCLUSIE IN HET ONDERWIJS
1 Visie en wetgeving betreffende inclusief onderwijs
1.1Visie op handicap/beperking
1.2Wetgeving: Vlaamse decreten
1.3Krachtlijnen: M-decreet
1.4M&M-decreet? Te veel maatregelen, te weinig middelen
1.5Leersteundecreet: krachtlijnen
1.6Leersteundecreet: uitdagingen
1.7En nu… Gefaseerde hervorming naar ‘Scholen voor iedereen’
2 Motieven voor inclusief onderwijs
2.1Juridisch motief
2.2Onderwijskundig en pedagogisch motief
3
, 2.3Maatschappelijk motief
2.4Financieel motief
3 De realiteit in cijfers
3.1België tov Europa
3.2BuO: continu stijging voor 2015
3.3BuO: meerderheid T1 en T8 voor 2015
3.4BuO: blijvende stijging voor 2015
3.5BuO sinds 2015
3.6BuO: verhouding jongens/meisjes
3.7BuO: directe gevolgen voor lln
3.8BuO: groepen oververtegenwoordigd
3.9BuO: sinds M-decreet
4 Getuigenissen: voortaak ouders voor inclusie
H10: OUDERBETROKKENHEID
1 Wat is het?
1.1Ouderbetrokkenheid en kleuterparticipatie
1.2Waarom?
2 De vijf vormen
2.1Waarom vaak éénrichtingsverkeer? Rem op ouderbetrokkenheid?
3 Wat vinden ouders belangrijk in samenwerking met school?
4 De 10 aandachtspunten vanuit HGW voor constructieve samenwerking
+ les van vzw Kompanjon
H1: Introductie
- Veel theorie om te leren, niet weinig
- Eerste dag op stage: schriftje en pen meebrengen
- Voor vakjargon
ZIE OOK PWP 1:
Mijn stage GROEP INTRO: niet-onderwijsinstelling, -18 INTRO
4
, - We krijgen de powerpoint na de les
- Geen cursus
- Niet verplicht in de les maar kom af!
- Af en toe: voortaak
- Bij een gastspreker doorzoek de website om goeie vragen te kunnen stellen
- “Klasse” op facebook, instagram
Aanrader: leg een bronnenlijst aan van interessante artikels…
1. Verschil tussen onderwijs en vorming?
ONDERWIJS
- Diplomagericht
- Eindtermen en leerplannen
- Beoordelingscriteria
- Chronologisch en hiërarchisch opgebouwd: graden leerjaren
- Klassikaal
- Klassikaal
- Algemeenvormend en/of beroepsgericht
- Gebonden aan regels van overheid: erkende onderwijsinstellingen
VORMING
Wat het sociaal-cultureel vormingswerk onderscheidt van onderwijs… is niet alleen
- het niet-diplomagericht,
- het niet-formeel en niet-schoolse karakter
Het is ook
- levensnabij,
- ervaringsgericht werken,
- en ook het leren met en van elkaar en via de groep neemt een centrale plaats in.”
1.1 Wat met opleiding?
VTO = Afkorting voor ‘vorming, training en opleiding’
Het geheel van activiteiten en inspanningen dat het leren van medewerkers bevordert. Het doel is hun
competenties en kennis te ontwikkelen met het oog op beter en kwaliteitsvol functioneren in hun taak, die
kadert in het geheel van de missie van de organisatie.
Kenmerken van (BEROEPS)OPLEIDING OF TRAINING
5
, i.f.v. van beroep en arbeidsmarkt
- Werkzoekenden, personen die zich herscholen al dan niet voor een knelpuntberoep, met speciale
aandacht voor kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt (kortgeschoolden, jongeren, ouderen,
allochtonen, personen met beperking, …)
- Werkenden: bijscholing en navorming (op de werkplek) in functie van bedrijf en/of loopbaan
2. 3 subsectoren
Wat is de
Engelse term van elk?
= EDUCATIE
- EDUCATIE als koepelbegrip voor alle educatieve processen
- De sector Onderwijs / Vorming / (beroeps)Opleiding verwijst naar aanbodverstrekkers
- Het Engelse ‘education’ slaat zowel op onderwijs, vorming, opvoeding, als op opleiding. Vorming
omschrijft men dan in het Engels als ‘non-formal and informal education’
2.1 Volwasseneneducatie
6
