Thema 1: Introductie in de psychodiagnostiek
Hoofdstuk 1: Historische ontwikkeling van het testen
Kennisclip 1. Testontwikkeling
Te kennen
- Periodes - Belangrijke testen
- Evoluties - Personen en testen kunnen plaatsen bij
de juiste activiteiten/ontwikkelingen
- Belangrijke personen
Niet te kennen
- Exacte data (tenzij om een onderscheid te maken tussen verschillende versies)
Testontwikkeling met 3 bepaalde gebeurtenissen
*6 grote periodes (te kennen)
Periode 0. Vroege voorlopers
Periode 1. Aanloop naar… (18e eeuw – 1905)
• Rechtstreekse stimulansen die geleid hebben tot het verschijnen van de eerste test
Periode 2. Eerste ontwikkelingen (1905-1914)
• Geboorte van de test
Periode 3. Stroomversnelling (1914-1940)
• Door de wereldoorlog
Periode 4. Consolidatie (1940-1965)
• Duidelijke invloeden van de tweede oorlog
• Worden verder ontwikkeld (meer ervaring dan bij WO I )
• Maturiteit
• Vele testen in omloop, deze werden vernieuwd
• Nieuwe testen werden nog steeds gemaakt
• Ontstaan van boeken ivm testen zin de praktijk zelf, technische psychometrische aspecten.
Periode 5. Recente geschiedenis (1965-2000)
1
,Periode 0: Vroege voorlopers (voor 1700)
*Chinese Oudheid: selectiesysteem
• Heeft lang bestaan en is veel gebruik van gemaakt
• Inhoud: selectiesysteem kandidaat-ambtenaren die voor de keizer wou werken. Waarbij ze
verschillende proeven moesten doorstaan. Telkens ging maar een klein percentage door naar
de volgende ronde. Je moest er veel voor over hebben en je werd uitgeput. Uiteindelijk was het:
• High stakes selectie
*Oude Grieken
Hippocrates
• Typologie van de lichaamsvochten
o Lichaamsvochten heeft weerslag op iemand zijn persoonlijkheid
o BV. zwartgallig zijn – melancholisch type = plichtsbewust, zwartkijker, angstig.
Aristoteles
• De ziel en het lichaam staan in verband met elkaar (sympathiseren)
• Veranderingen in de ziel (innerlijk) kunnen het lichaam beïnvloeden en andersom
o BV. mensen met kort haar = sterke constitutie, leugenachtig…
*Middelleeuwen en Nieuwere Tijd
Della Porta (1535-1615)
• Zoölogische methode - dierfysiognomie1
• Uiterlijke kenmerken van dieren koppelen aan het uiterlijk + persoonlijkheid van de mens.
o BV. mensen die lijken op een ezel door hun stomp hoofd, zullen dan ook zoals een ezel
sompig zijn.
*Nieuwere Tijd
Johan Kaspar Lavater (1741- 1901)
• Fysiognomiek
• Silhouet meende men bepaalde persoonlijkheidskenmerken gaan afleiden.
1
Beoordelen van de natuur zegt ook iets op het beoordelen van de mens
2
,Franz Joseph Gall (ca. 1800)
• Frenologie
• Stelt dat iemands persoonlijkheidskenmerken en aanleg afgeleid kunnen worden uit de vorm
en knobbels van de schedel.
• BV. een wiskunde knobbel hebben, verwijst naar frenologie, stelt men dat als je
bepaalde talenten hebt ga je dat terugvinden in de schedel.
Césare Lombrosso (1835-1909)
• Criminele fysiognomie
• Dat schedel en vorm van gelaat niet enkel iets zegt over persoonlijkheid, maar ook over de
aanleg tot criminaliteit.
• In deze tijd werden er veel foto’s verspreid van hoe ‘goede’ mensen en ‘slechte’ mensen eruit
ziet.
• Geen evidentie
*Conclusie
Theorieën werden vanaf het begin van de 20ste eeuw steeds minder populair. Men zag in dat een
psychologische test veel betrouwbaarder en onderbouwd was voor het bepalen ven
persoonlijkheidskenmerk.
Toch zijn er nog altijd uitlopers van theorieën over het verband tussen lichamelijke kenmerken en
psychologische eigenschappen.
BV. Lichaamstypologie
Vandaag de dag:
*Chiromantie: handkunde
= iemands karakter, verleden, heden en toekomst worden geëvalueerd door de lijnen, vormen en
kenmerken van de handen te bestuderen
Hunter (1861-1912)
*Kiembladentheorie
= stelt dat een embryo in een vroeg ontwikkelingsstadium (tijdens de gastrulatie) zich differentieert in
drie primaire kiembladen: het ectoderm (buitenste laag), het mesoderm (middelste laag) en het
entoderm (binnenste laag). Uit deze drie kiembladen ontwikkelen zich vervolgens de specifieke
weefsels en organen van het volwassen organisme.
3
, Periode 1: Aanloop naar… (18de E – 1905)
*Stimulansen vanuit de psychiatrie
Philippe Pinel (1745-1826)
• 1794: Krankzinnige mensen zijn niet misdadig maar ziek
• °ontstaan van de interesse voor geestelijke abnormaliteit en zwakzinnigheid
Jean-Etienne Esquirol (1772-1840)
• 1838: Onderscheid tussen zwakzinnigheid2 en krankzinnigheid
o Grondslag mentale beperking
Edouard Séguin (1812-1880)
• Overtuiging in de verbetering van motorische en sensorische functies bij zwakzinnige kinderen
o Bv. Séguin form board (vormen op de juiste plaats leggen)
Charcot (1825-1893)
• Grondlegger van de neurologie
• Leidinggevende van de belangrijkste centra3 voor psychiatrie en neurologie in Paris
Kraepeling
• 1885: poging diagnose krankzinnigheid
Ebbinghaus
• 1897: psychische vermoeidheid meten, in werkelijkheid wou hij cognitieve vaardigheden in
kaart te brengen
*Stimulansen vanuit de Genetica
*Francis Galton (1822-1911)
• Antropometrisch laboratorium (heeft hiermee een link gelegd naar ind. verschillen)
o Bv. Links vs rechts,…
o Testen totaal niet psychologisch van aard (vooral sensorische en motorisch gerichte
proefjes)
• Peilde vooral naar lichamelijke eigenschappen
• Hij deed dit a.d.h.v. ‘proefjes’, hierbij werd ook intelligentie getest
2
Mensen met een lagere begaafdheid wordt hier bedoeld (mentale beperking)
3
Hôpital la Salpétrière in Parijs
4
Hoofdstuk 1: Historische ontwikkeling van het testen
Kennisclip 1. Testontwikkeling
Te kennen
- Periodes - Belangrijke testen
- Evoluties - Personen en testen kunnen plaatsen bij
de juiste activiteiten/ontwikkelingen
- Belangrijke personen
Niet te kennen
- Exacte data (tenzij om een onderscheid te maken tussen verschillende versies)
Testontwikkeling met 3 bepaalde gebeurtenissen
*6 grote periodes (te kennen)
Periode 0. Vroege voorlopers
Periode 1. Aanloop naar… (18e eeuw – 1905)
• Rechtstreekse stimulansen die geleid hebben tot het verschijnen van de eerste test
Periode 2. Eerste ontwikkelingen (1905-1914)
• Geboorte van de test
Periode 3. Stroomversnelling (1914-1940)
• Door de wereldoorlog
Periode 4. Consolidatie (1940-1965)
• Duidelijke invloeden van de tweede oorlog
• Worden verder ontwikkeld (meer ervaring dan bij WO I )
• Maturiteit
• Vele testen in omloop, deze werden vernieuwd
• Nieuwe testen werden nog steeds gemaakt
• Ontstaan van boeken ivm testen zin de praktijk zelf, technische psychometrische aspecten.
Periode 5. Recente geschiedenis (1965-2000)
1
,Periode 0: Vroege voorlopers (voor 1700)
*Chinese Oudheid: selectiesysteem
• Heeft lang bestaan en is veel gebruik van gemaakt
• Inhoud: selectiesysteem kandidaat-ambtenaren die voor de keizer wou werken. Waarbij ze
verschillende proeven moesten doorstaan. Telkens ging maar een klein percentage door naar
de volgende ronde. Je moest er veel voor over hebben en je werd uitgeput. Uiteindelijk was het:
• High stakes selectie
*Oude Grieken
Hippocrates
• Typologie van de lichaamsvochten
o Lichaamsvochten heeft weerslag op iemand zijn persoonlijkheid
o BV. zwartgallig zijn – melancholisch type = plichtsbewust, zwartkijker, angstig.
Aristoteles
• De ziel en het lichaam staan in verband met elkaar (sympathiseren)
• Veranderingen in de ziel (innerlijk) kunnen het lichaam beïnvloeden en andersom
o BV. mensen met kort haar = sterke constitutie, leugenachtig…
*Middelleeuwen en Nieuwere Tijd
Della Porta (1535-1615)
• Zoölogische methode - dierfysiognomie1
• Uiterlijke kenmerken van dieren koppelen aan het uiterlijk + persoonlijkheid van de mens.
o BV. mensen die lijken op een ezel door hun stomp hoofd, zullen dan ook zoals een ezel
sompig zijn.
*Nieuwere Tijd
Johan Kaspar Lavater (1741- 1901)
• Fysiognomiek
• Silhouet meende men bepaalde persoonlijkheidskenmerken gaan afleiden.
1
Beoordelen van de natuur zegt ook iets op het beoordelen van de mens
2
,Franz Joseph Gall (ca. 1800)
• Frenologie
• Stelt dat iemands persoonlijkheidskenmerken en aanleg afgeleid kunnen worden uit de vorm
en knobbels van de schedel.
• BV. een wiskunde knobbel hebben, verwijst naar frenologie, stelt men dat als je
bepaalde talenten hebt ga je dat terugvinden in de schedel.
Césare Lombrosso (1835-1909)
• Criminele fysiognomie
• Dat schedel en vorm van gelaat niet enkel iets zegt over persoonlijkheid, maar ook over de
aanleg tot criminaliteit.
• In deze tijd werden er veel foto’s verspreid van hoe ‘goede’ mensen en ‘slechte’ mensen eruit
ziet.
• Geen evidentie
*Conclusie
Theorieën werden vanaf het begin van de 20ste eeuw steeds minder populair. Men zag in dat een
psychologische test veel betrouwbaarder en onderbouwd was voor het bepalen ven
persoonlijkheidskenmerk.
Toch zijn er nog altijd uitlopers van theorieën over het verband tussen lichamelijke kenmerken en
psychologische eigenschappen.
BV. Lichaamstypologie
Vandaag de dag:
*Chiromantie: handkunde
= iemands karakter, verleden, heden en toekomst worden geëvalueerd door de lijnen, vormen en
kenmerken van de handen te bestuderen
Hunter (1861-1912)
*Kiembladentheorie
= stelt dat een embryo in een vroeg ontwikkelingsstadium (tijdens de gastrulatie) zich differentieert in
drie primaire kiembladen: het ectoderm (buitenste laag), het mesoderm (middelste laag) en het
entoderm (binnenste laag). Uit deze drie kiembladen ontwikkelen zich vervolgens de specifieke
weefsels en organen van het volwassen organisme.
3
, Periode 1: Aanloop naar… (18de E – 1905)
*Stimulansen vanuit de psychiatrie
Philippe Pinel (1745-1826)
• 1794: Krankzinnige mensen zijn niet misdadig maar ziek
• °ontstaan van de interesse voor geestelijke abnormaliteit en zwakzinnigheid
Jean-Etienne Esquirol (1772-1840)
• 1838: Onderscheid tussen zwakzinnigheid2 en krankzinnigheid
o Grondslag mentale beperking
Edouard Séguin (1812-1880)
• Overtuiging in de verbetering van motorische en sensorische functies bij zwakzinnige kinderen
o Bv. Séguin form board (vormen op de juiste plaats leggen)
Charcot (1825-1893)
• Grondlegger van de neurologie
• Leidinggevende van de belangrijkste centra3 voor psychiatrie en neurologie in Paris
Kraepeling
• 1885: poging diagnose krankzinnigheid
Ebbinghaus
• 1897: psychische vermoeidheid meten, in werkelijkheid wou hij cognitieve vaardigheden in
kaart te brengen
*Stimulansen vanuit de Genetica
*Francis Galton (1822-1911)
• Antropometrisch laboratorium (heeft hiermee een link gelegd naar ind. verschillen)
o Bv. Links vs rechts,…
o Testen totaal niet psychologisch van aard (vooral sensorische en motorisch gerichte
proefjes)
• Peilde vooral naar lichamelijke eigenschappen
• Hij deed dit a.d.h.v. ‘proefjes’, hierbij werd ook intelligentie getest
2
Mensen met een lagere begaafdheid wordt hier bedoeld (mentale beperking)
3
Hôpital la Salpétrière in Parijs
4
