Uitwerkingen VPK Kennislijn
Kwartaal 3 Gezond ouder worden
Inhoud
1
,Week 1...................................................................................................................................................2
Werkgroep de late volwassenheid.....................................................................................................2
Werkgroep Gezond ouder worden.....................................................................................................3
Werkgroep vroegtijdige risicosignalering bij ouderen........................................................................4
E-colleges...........................................................................................................................................4
Week 2...................................................................................................................................................8
Werkgroep versterken van zelfredzaamheid en zelfmanagement.....................................................8
Werkgroep doe het samen.................................................................................................................9
Werkgroep versterken van zingeving en welbevinden.....................................................................10
E-colleges..........................................................................................................................................10
College de wijkverpleegkundige als spil in de ouderenzorg..............................................................16
Week 3.................................................................................................................................................17
Werkgroep verlieservaringen in het latere leven.............................................................................17
Werkgroep persoonsgerichte zorg bij beginnende dementie..........................................................18
Werkgroep klinische redeneren: behoud van vitaliteit I...................................................................20
E-colleges..........................................................................................................................................20
College behoud van vitaliteit............................................................................................................23
Week 4.................................................................................................................................................23
Werkgroep behoud van vitaliteit II & III............................................................................................23
Werkgroep klinisch redeneren: afronding........................................................................................31
College ethiek...................................................................................................................................31
Week 1
Werkgroep de late volwassenheid
Doelen:
2
, - Weergeven wat het belang van het kennen en werken met het levensverhaal van de
oudere in de verpleegkundige relatie.
- De positie en behoeften van ouderen van verschillende (culturele) achtergronden
benoemen binnen de Nederlandse samenleving en gezondheidszorg.
Werkgroep Gezond ouder worden
Doelen:
- De kenmerken van de normale veroudering en late volwassenheid
(ontwikkelingsfase) beschrijven.
- In een casus aangeven welke fysieke, psychische, spirituele sociaal-culturele,
economische en historische invloeden van belang zijn voor de gezondheid van
ouderen.
- Weergeven wat het belang van het kennen met het levensverhaal van de oudere in
de verpleegkundige relatie.
- Benoemen hoe technische hulpmiddelen een bijdrage kunnen leveren aan het langer
gelukkig thuis wonen van de oudere.
- De positie en behoeften van ouderen van verschillende (culturele) achtergronden
benoemen binnen de Nederlandse samenleving en gezondheidszorg.
Psychologie, een inleiding
Hoofdstuk 7. Blz. 301-305
De psychosociale stadia van Erik Eriksons zijn de volgende:
De vroege volwassenheid is van de late tiener jaren tot circa 30 jaar. In deze periode staat
intimiteit tegenover isolement. In deze fase is het experimenteren een beetje voorbij. Mensen
moeten belangrijke keuzes maken. Kiezen ze voor hun identiteit of voor huisje boompje
beestje. De vroege volwassenheid is een tussenfase. De moderne benadering van intimiteit
komt doordat de tijden veranderd zijn.
De middelbare volwassenheid loopt van 35-55/65. Over het algemeen zijn de mensen die in
deze fase zitten het meest gelukkig. Deze fase kenmerkt zich door veel verschillende
overgangen. Voorbeelden zijn dat andere mensen je als oud gaan zien, het lichaam
veroudert, er ontstaat een andere rol in het leven. Ook komt er vaak een realisatie wat je wil
doen in je leven op dat moment. Het is een fase van zelfreflectie. De generativiteit tegenover
3
, stagnatie gaat erom dat mensen in deze fase om zich heen gaan kijken wat ze voor de
maatschappij kan doen om de toekomstige generatie mee te geven.
De late volwassenheid loopt van 55/65 tot de dood. Deze fase wordt gekenmerkt door ego-
integriteit tegenover wanhoop. Mensen gaan terug in de tijd en overzien hun leven. Het
sociale leven wordt verkleind, maatschappelijk niet. Er wordt ook veel afstand gedaan aan
bepaalde situaties.
Begrippen over late volwassenheid
Integriteit (in Erikson theorie): vermogen om zonder spijt en met een gevoel van heelheid
op het leven terug te kijken.
Fysieke veranderingen: naarmate we ouder worden krijgt onze huid meer rimpels, haar dun
en grijs en we worden korter. Onze hart en longen werken minder efficiënt, waardoor onze
fysieke vermogens afnemen.
Cognitieve veranderingen: bepaalde delen van de hersenen worden kleiner naarmate we
ouder worden, maar er is weinig bewijs voor de theorie dat de cognitieve vermogens bij
gezonde ouderen minder worden. Maar het is wel zo dat ze bijvoorbeeld minder snel
informatie kunnen opnemen.
Ziekte van Alzheimer: een degeneratieve aandoening van de hersenen, waardoor het
denkvermogen achteruitgaat, geheugenproblemen ontstaan en de patiënt uiteindelijk
overlijdt.
Sociale en emotionele veranderingen: ouder volwassenen regelen hun emoties door
positieve omgevingen op te zoeken en negatieve te vermijden. Bovendien hebben ze ook
een breder perspectief.
Sleutels voor succesvol ouder worden: actief blijven als contact hebben met anderen,
vrijwilligerswerk, reizen, inschrijven bij cursussen of tijd besteden aan hun kleinkinderen.
Werkgroep vroegtijdige risicosignalering bij ouderen
Doelen:
- In een casus kenmerken signaleren van gezondheid en kwetsbaarheid van ouderen.
- In een casus aangeven wat gezondheidsdeterminanten zijn van ouderen in
levensloopperspectief en in hun omgeving (Nederland).
- In een casus gezondheidsrisico’s van ouderen inschatten en screenen m.b.v.
gevalideerde meetinstrumenten.
- Relatie tussen risicosignalering en ondersteuning zelfredzaamheid en
zelfmanagement bij ouderen verwoorden en met voorbeelden concreet maken.
E-colleges
Gezond ouder worden; deel 1
Doel: wat is gezond ouder worden en welke rol speel je hierin als verpleegkundige.
Gezond ouder worden gaat niet over ouder mensen, het heeft te maken met je hele
levensverloop. Het gaat over wat je kan doen in iedere leeftijdsfasen om zo gezond
mogelijk te blijven.
Door deze modellen kan je kijken wat jouw gezondheid beïnvloedt:
Gezondheidsmodel Lalonde
4
Kwartaal 3 Gezond ouder worden
Inhoud
1
,Week 1...................................................................................................................................................2
Werkgroep de late volwassenheid.....................................................................................................2
Werkgroep Gezond ouder worden.....................................................................................................3
Werkgroep vroegtijdige risicosignalering bij ouderen........................................................................4
E-colleges...........................................................................................................................................4
Week 2...................................................................................................................................................8
Werkgroep versterken van zelfredzaamheid en zelfmanagement.....................................................8
Werkgroep doe het samen.................................................................................................................9
Werkgroep versterken van zingeving en welbevinden.....................................................................10
E-colleges..........................................................................................................................................10
College de wijkverpleegkundige als spil in de ouderenzorg..............................................................16
Week 3.................................................................................................................................................17
Werkgroep verlieservaringen in het latere leven.............................................................................17
Werkgroep persoonsgerichte zorg bij beginnende dementie..........................................................18
Werkgroep klinische redeneren: behoud van vitaliteit I...................................................................20
E-colleges..........................................................................................................................................20
College behoud van vitaliteit............................................................................................................23
Week 4.................................................................................................................................................23
Werkgroep behoud van vitaliteit II & III............................................................................................23
Werkgroep klinisch redeneren: afronding........................................................................................31
College ethiek...................................................................................................................................31
Week 1
Werkgroep de late volwassenheid
Doelen:
2
, - Weergeven wat het belang van het kennen en werken met het levensverhaal van de
oudere in de verpleegkundige relatie.
- De positie en behoeften van ouderen van verschillende (culturele) achtergronden
benoemen binnen de Nederlandse samenleving en gezondheidszorg.
Werkgroep Gezond ouder worden
Doelen:
- De kenmerken van de normale veroudering en late volwassenheid
(ontwikkelingsfase) beschrijven.
- In een casus aangeven welke fysieke, psychische, spirituele sociaal-culturele,
economische en historische invloeden van belang zijn voor de gezondheid van
ouderen.
- Weergeven wat het belang van het kennen met het levensverhaal van de oudere in
de verpleegkundige relatie.
- Benoemen hoe technische hulpmiddelen een bijdrage kunnen leveren aan het langer
gelukkig thuis wonen van de oudere.
- De positie en behoeften van ouderen van verschillende (culturele) achtergronden
benoemen binnen de Nederlandse samenleving en gezondheidszorg.
Psychologie, een inleiding
Hoofdstuk 7. Blz. 301-305
De psychosociale stadia van Erik Eriksons zijn de volgende:
De vroege volwassenheid is van de late tiener jaren tot circa 30 jaar. In deze periode staat
intimiteit tegenover isolement. In deze fase is het experimenteren een beetje voorbij. Mensen
moeten belangrijke keuzes maken. Kiezen ze voor hun identiteit of voor huisje boompje
beestje. De vroege volwassenheid is een tussenfase. De moderne benadering van intimiteit
komt doordat de tijden veranderd zijn.
De middelbare volwassenheid loopt van 35-55/65. Over het algemeen zijn de mensen die in
deze fase zitten het meest gelukkig. Deze fase kenmerkt zich door veel verschillende
overgangen. Voorbeelden zijn dat andere mensen je als oud gaan zien, het lichaam
veroudert, er ontstaat een andere rol in het leven. Ook komt er vaak een realisatie wat je wil
doen in je leven op dat moment. Het is een fase van zelfreflectie. De generativiteit tegenover
3
, stagnatie gaat erom dat mensen in deze fase om zich heen gaan kijken wat ze voor de
maatschappij kan doen om de toekomstige generatie mee te geven.
De late volwassenheid loopt van 55/65 tot de dood. Deze fase wordt gekenmerkt door ego-
integriteit tegenover wanhoop. Mensen gaan terug in de tijd en overzien hun leven. Het
sociale leven wordt verkleind, maatschappelijk niet. Er wordt ook veel afstand gedaan aan
bepaalde situaties.
Begrippen over late volwassenheid
Integriteit (in Erikson theorie): vermogen om zonder spijt en met een gevoel van heelheid
op het leven terug te kijken.
Fysieke veranderingen: naarmate we ouder worden krijgt onze huid meer rimpels, haar dun
en grijs en we worden korter. Onze hart en longen werken minder efficiënt, waardoor onze
fysieke vermogens afnemen.
Cognitieve veranderingen: bepaalde delen van de hersenen worden kleiner naarmate we
ouder worden, maar er is weinig bewijs voor de theorie dat de cognitieve vermogens bij
gezonde ouderen minder worden. Maar het is wel zo dat ze bijvoorbeeld minder snel
informatie kunnen opnemen.
Ziekte van Alzheimer: een degeneratieve aandoening van de hersenen, waardoor het
denkvermogen achteruitgaat, geheugenproblemen ontstaan en de patiënt uiteindelijk
overlijdt.
Sociale en emotionele veranderingen: ouder volwassenen regelen hun emoties door
positieve omgevingen op te zoeken en negatieve te vermijden. Bovendien hebben ze ook
een breder perspectief.
Sleutels voor succesvol ouder worden: actief blijven als contact hebben met anderen,
vrijwilligerswerk, reizen, inschrijven bij cursussen of tijd besteden aan hun kleinkinderen.
Werkgroep vroegtijdige risicosignalering bij ouderen
Doelen:
- In een casus kenmerken signaleren van gezondheid en kwetsbaarheid van ouderen.
- In een casus aangeven wat gezondheidsdeterminanten zijn van ouderen in
levensloopperspectief en in hun omgeving (Nederland).
- In een casus gezondheidsrisico’s van ouderen inschatten en screenen m.b.v.
gevalideerde meetinstrumenten.
- Relatie tussen risicosignalering en ondersteuning zelfredzaamheid en
zelfmanagement bij ouderen verwoorden en met voorbeelden concreet maken.
E-colleges
Gezond ouder worden; deel 1
Doel: wat is gezond ouder worden en welke rol speel je hierin als verpleegkundige.
Gezond ouder worden gaat niet over ouder mensen, het heeft te maken met je hele
levensverloop. Het gaat over wat je kan doen in iedere leeftijdsfasen om zo gezond
mogelijk te blijven.
Door deze modellen kan je kijken wat jouw gezondheid beïnvloedt:
Gezondheidsmodel Lalonde
4
