ECONOMIE
H0: INLEIDING
0.1 HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
0.1.1 BEHOEFTE
Een behoefte= het aanvoelen van een tekort en het streven om dit tekort te
bevredigen
subjectief en talrijk
Primair vs. immaterieel
o Primaire/levensnoodzakelijke behoefte
Bv. voeding, kleding, huisvesting, …
o Immateriële behoefte
Bv. onderwijs, ontspanning, erkenning, geneeskundige verzorging
naarmate een maatschappij zich ontwikkelt, zijn er meer immateriële
behoeften
Individueel vs. collectief
o Individuele behoefte: subjectief + bevredigd door inspanningen van
personen/gezin
Bv. voeding, kleding, huisvesting, ontspanning shoppen/tv kijken/… (afh
v interesses)
o Collectieve/gemeenschappelijke behoefte: gelijkaardig voor velen +
bevredigd door de gemeenschap, minder subjectief
Bv. defensie, onderwijs, wegen, bejaardenzorg, recreatiezones
1
, 0.1.2 SCHAARSE MIDDELEN
Behoeften worden bevredigd door de inzet van middelen (schaarse middelen)
schaarse/economische middelen: goederen en diensten waarover de
consument beschikt om zijn veelvuldige behoeften te bevredigen
!! schaars ≠ zeldzaam schaars: we hebben beperkt inkomen / we kunnen die
middelen maar in beperkte mate inzetten, waardoor we niet aan al onze
behoeften tegelijk kunnen voldoen
=> waardeverschijnsel: om onze behoeften te bevredigen met schaarse
middelen moeten we er een prijs voor betalen
0.1.3 NUTTIGHEID EN KEUZEPROBLEEM
Veelvuldige behoeften + schaarse middelen => kiezen = keuzeprobleem
middelen zijn pas nuttig als ze een behoefte bevredigen (bv. dorst water,
geen broodje)
Nut= behoeftebevrediging bepaalt de waarde die we aan een goed geven
Economisch principe= een rationele mens probeert maximale
behoeftebevrediging te bekomen door zijn beschikbare/schaarse middelen zo
efficiënt mogelijk in te zetten zowel bij gezinnen, bedrijven als overheid
Economie= studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met
behulp van schaarse middelen
0.2 WELVAART EN WELZIJN
Welvaart
= mate waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voorzien
hoge welvaart: we kunnen veel behoeften bevredigen voldoende
koopkracht om schaarse middelen aan te schaffen en om behoeften te
bevredigen
Welzijn
Bredere invulling
Gevoel van ‘welbevinden’; je gelukkig voelen
Je verlangens bevredigen zonder schaarse middelen in te zetten
Bv. vriendschap, liefde, gezondheid
Hoge welvaart betekent niet per sé hoog welzijn
2
H0: INLEIDING
0.1 HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
0.1.1 BEHOEFTE
Een behoefte= het aanvoelen van een tekort en het streven om dit tekort te
bevredigen
subjectief en talrijk
Primair vs. immaterieel
o Primaire/levensnoodzakelijke behoefte
Bv. voeding, kleding, huisvesting, …
o Immateriële behoefte
Bv. onderwijs, ontspanning, erkenning, geneeskundige verzorging
naarmate een maatschappij zich ontwikkelt, zijn er meer immateriële
behoeften
Individueel vs. collectief
o Individuele behoefte: subjectief + bevredigd door inspanningen van
personen/gezin
Bv. voeding, kleding, huisvesting, ontspanning shoppen/tv kijken/… (afh
v interesses)
o Collectieve/gemeenschappelijke behoefte: gelijkaardig voor velen +
bevredigd door de gemeenschap, minder subjectief
Bv. defensie, onderwijs, wegen, bejaardenzorg, recreatiezones
1
, 0.1.2 SCHAARSE MIDDELEN
Behoeften worden bevredigd door de inzet van middelen (schaarse middelen)
schaarse/economische middelen: goederen en diensten waarover de
consument beschikt om zijn veelvuldige behoeften te bevredigen
!! schaars ≠ zeldzaam schaars: we hebben beperkt inkomen / we kunnen die
middelen maar in beperkte mate inzetten, waardoor we niet aan al onze
behoeften tegelijk kunnen voldoen
=> waardeverschijnsel: om onze behoeften te bevredigen met schaarse
middelen moeten we er een prijs voor betalen
0.1.3 NUTTIGHEID EN KEUZEPROBLEEM
Veelvuldige behoeften + schaarse middelen => kiezen = keuzeprobleem
middelen zijn pas nuttig als ze een behoefte bevredigen (bv. dorst water,
geen broodje)
Nut= behoeftebevrediging bepaalt de waarde die we aan een goed geven
Economisch principe= een rationele mens probeert maximale
behoeftebevrediging te bekomen door zijn beschikbare/schaarse middelen zo
efficiënt mogelijk in te zetten zowel bij gezinnen, bedrijven als overheid
Economie= studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met
behulp van schaarse middelen
0.2 WELVAART EN WELZIJN
Welvaart
= mate waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voorzien
hoge welvaart: we kunnen veel behoeften bevredigen voldoende
koopkracht om schaarse middelen aan te schaffen en om behoeften te
bevredigen
Welzijn
Bredere invulling
Gevoel van ‘welbevinden’; je gelukkig voelen
Je verlangens bevredigen zonder schaarse middelen in te zetten
Bv. vriendschap, liefde, gezondheid
Hoge welvaart betekent niet per sé hoog welzijn
2
