Hoofdstuk 11 – budgettaire politiek
Inleiding
Overheidstussenkomst
Als stabilisatie → outputniveau zo dicht mogelijk bij natuurlijke outputniveau
Distributieprobleem → door belastingen en transfers kan overheid de inkomensverdeling bijsturen
Macro-economische betekenis van de overheid
Totale overheid
- Federale overheid
- Intermediaire overheid
Gewesten en gemeenschappen
- Lagere overheid
Provincies, gemeenten, OCMW
- Sociale zekerheid
Ziekte, werkloosheid, pensioenen, kinderbijslag, vakantiegeld
Overheidsontvangsten
- Belastingen
Directe belastingen = geïnd op een inkomen of vermogen
Indirecte belastingen = geïnd op transactie of besteding (btw)
Netto-belastingen (T) = directe belastingen – transfers
- Sociale zekerheidsbijdragen
Overheidsuitgaven
- Overheidsbestedingen
Consumptie = lonen, politie, leger, onderwijs
Investeringen = wegen, overheidsgebouwen
- Overheidstransfers = inkomensoverdrachten aan gezinnen en bedrijven
Beschikbaar inkomen = inkomen van de gezinnen na aftrek van netto-belastingen
➔ Yd = Y – T
Overheidssaldo = overheidsontvangsten – overheidsuitgaven
Primair overheidssaldo = overheidssaldo zonder rente op de overheidsschuld
Structureel overheidssaldo = neutraliseren van effecten van laag- of hoogconjunctuur
, Geldkringloop van gesloten economie met overheid
Evenwichtsvoorwaarden
Y = Yv
➔ AV bepaald dus het evenwichtsinkomen
➔ Prijspeil blijft hier ook constant
Algemene evenwichtsvoorwaarde
Y = C + Iea + G
Beknopte evenwichtsvoorwaarde
S + T = Iea + G
Discretionair beleid
Bewuste verandering van belastingen en overheidsuitgaven om economie te stabiliseren
Ye = Y*
➔ Model met forfaitaire/autonome inkomstenbelastingen
Automatische stabilisatoren
Stabiliserend effect van automatische veranderingen in overheidsontvangsten en uitgaven
Inleiding
Overheidstussenkomst
Als stabilisatie → outputniveau zo dicht mogelijk bij natuurlijke outputniveau
Distributieprobleem → door belastingen en transfers kan overheid de inkomensverdeling bijsturen
Macro-economische betekenis van de overheid
Totale overheid
- Federale overheid
- Intermediaire overheid
Gewesten en gemeenschappen
- Lagere overheid
Provincies, gemeenten, OCMW
- Sociale zekerheid
Ziekte, werkloosheid, pensioenen, kinderbijslag, vakantiegeld
Overheidsontvangsten
- Belastingen
Directe belastingen = geïnd op een inkomen of vermogen
Indirecte belastingen = geïnd op transactie of besteding (btw)
Netto-belastingen (T) = directe belastingen – transfers
- Sociale zekerheidsbijdragen
Overheidsuitgaven
- Overheidsbestedingen
Consumptie = lonen, politie, leger, onderwijs
Investeringen = wegen, overheidsgebouwen
- Overheidstransfers = inkomensoverdrachten aan gezinnen en bedrijven
Beschikbaar inkomen = inkomen van de gezinnen na aftrek van netto-belastingen
➔ Yd = Y – T
Overheidssaldo = overheidsontvangsten – overheidsuitgaven
Primair overheidssaldo = overheidssaldo zonder rente op de overheidsschuld
Structureel overheidssaldo = neutraliseren van effecten van laag- of hoogconjunctuur
, Geldkringloop van gesloten economie met overheid
Evenwichtsvoorwaarden
Y = Yv
➔ AV bepaald dus het evenwichtsinkomen
➔ Prijspeil blijft hier ook constant
Algemene evenwichtsvoorwaarde
Y = C + Iea + G
Beknopte evenwichtsvoorwaarde
S + T = Iea + G
Discretionair beleid
Bewuste verandering van belastingen en overheidsuitgaven om economie te stabiliseren
Ye = Y*
➔ Model met forfaitaire/autonome inkomstenbelastingen
Automatische stabilisatoren
Stabiliserend effect van automatische veranderingen in overheidsontvangsten en uitgaven
